Luật đóng bảo hiểm xã hội

các mức đóng bảo hiểm có thay đổi gì không? Legalzone giới thiệu đến bạn đọc những điểm mới trong quy định của Luật đóng bảo hiểm xã hội

Thứ Ba, 21/4/2020, 00:12 (GMT+7)Luật Sư Việt Nam

Trong bối cảnh Bộ luật Lao động mới được Quốc hội thông qua với nhiều thay đổi về thời gian nghỉ hưu đối với lao động nam và nữ, các quy định liên quan đến mức đóng và chế độ bảo hiểm xã hội (BHXH) cũng có những điều chỉnh đáng chú ý. Việc nắm vững các quy định này giúp người lao động và đơn vị sử dụng lao động thực hiện đúng nghĩa vụ, tránh các rủi ro pháp lý như trường hợp công ty nợ bảo hiểm xã hội.

Những thay đổi về mức tiền lương đóng bảo hiểm xã hội

Mức đóng BHXH được xác định dựa trên tỷ lệ đóng và mức tiền lương tháng đóng BHXH. Trong năm 2020, mặc dù tỷ lệ đóng BHXH không có sự thay đổi, nhưng mức tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH đã có những biến động do sự điều chỉnh của mức lương tối thiểu vùng (từ ngày 01/01/2020) và mức lương cơ sở (từ ngày 01/7/2020).

Mức lương đóng BHXH tối thiểu: Không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng theo quy định của Chính phủ.
Mức lương đóng BHXH tối đa: Được tính bằng 20 lần mức lương cơ sở hiện hành.

Thay đổi liên quan đến chế độ hưu trí

Các quy định về điều kiện hưởng lương hưu và cách tính mức hưởng đã có những lộ trình thay đổi cụ thể nhằm phù hợp với thực tế lao động.

1. Thay đổi độ tuổi hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên

Căn cứ theo điểm a khoản 1 Điều 55 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, điều kiện về độ tuổi đối với người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên được quy định như sau:

Giai đoạn trước đó (từ năm 2016): Nam đủ 51 tuổi và nữ đủ 46 tuổi khi bị suy giảm khả năng lao động từ 61% thì đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Từ năm 2020 trở đi: Điều kiện về độ tuổi được nâng lên, cụ thể nam phải đủ 55 tuổi và nữ phải đủ 50 tuổi mới đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên.

2. Thay đổi cách tính lương hưu hàng tháng đối với lao động nam

Căn cứ điểm a khoản 2 Điều 56 và điểm a khoản 2 Điều 74 Luật Bảo hiểm xã hội, mức lương hưu hàng tháng được xác định dựa trên tỷ lệ phần trăm tương ứng với số năm đóng BHXH. Cụ thể, mức hưởng bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. Đối với lao động nam nghỉ hưu vào năm 2020, số năm đóng BHXH để tính tỷ lệ này được xác định là 18 năm (so với các năm trước đó như 2018 là 16 năm, 2019 là 17 năm). Đối với lao động nữ, cách tính lương hưu trong giai đoạn này vẫn giữ nguyên theo quy định hiện hành.

3. Thay đổi mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH để tính lương hưu và trợ cấp một lần

Căn cứ điểm e khoản 1 Điều 62 Luật Bảo hiểm xã hội, đối với người lao động thuộc đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định, nếu tham gia BHXH trong giai đoạn từ năm 2020 đến ngày 31/12/2024 thì mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH để tính lương hưu và trợ cấp một lần sẽ được tính dựa trên 20 năm cuối trước khi nghỉ hưu.

Thay đổi về các khoản trợ cấp bảo hiểm xã hội

Từ ngày 01/7/2020, do mức lương cơ sở tăng từ 1.490.000 đồng lên 1.600.000 đồng/tháng, các khoản trợ cấp BHXH cũng được điều chỉnh tăng tương ứng, mang lại lợi ích trực tiếp cho người tham gia.

1. Trợ cấp một lần khi sinh con

Theo Điều 38 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, lao động nữ sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi được hưởng trợ cấp một lần cho mỗi con bằng 02 lần mức lương cơ sở. Do đó:

Từ ngày 01/01/2020: Mức trợ cấp là 2 x 1.490.000 = 2.980.000 đồng.
Từ ngày 01/7/2020: Mức trợ cấp tăng lên 2 x 1.600.000 = 3.200.000 đồng (tăng thêm 220.000 đồng).

2. Mức trợ cấp dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau khi nghỉ ốm đau hoặc thai sản

Theo quy định tại Điều 29 và Điều 41 Luật Bảo hiểm xã hội, người lao động được hưởng trợ cấp dưỡng sức một ngày bằng 30% mức lương cơ sở. Cụ thể:

Từ ngày 01/01/2020: Mức trợ cấp là 30% x 1.490.000 = 447.000 đồng/ngày.
Từ ngày 01/7/2020: Mức trợ cấp tăng lên 30% x 1.600.000 = 480.000 đồng/ngày (tăng thêm 33.000 đồng/ngày).

3. Mức trợ cấp mai táng

Căn cứ Điều 66 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, người lo mai táng được nhận trợ cấp bằng 10 lần mức lương cơ sở. Như vậy:

Từ ngày 01/01/2020: Mức trợ cấp là 10 x 1.490.000 = 14,9 triệu đồng.
Từ ngày 01/7/2020: Mức trợ cấp tăng lên 10 x 1.600.000 = 16 triệu đồng (tăng thêm 1,1 triệu đồng).

Cải cách về sổ bảo hiểm xã hội và cơ sở dữ liệu điện tử

Công tác quản lý BHXH đang hướng tới sự hiện đại hóa thông qua việc số hóa dữ liệu và đơn giản hóa thủ tục cho người lao động.

1. Thay thế sổ bảo hiểm xã hội bằng thẻ bảo hiểm xã hội điện tử

Theo lộ trình tại khoản 2 Điều 96 Luật Bảo hiểm xã lập, mục tiêu đến năm 2020 sẽ thực hiện thay thế sổ BHXH bằng thẻ BHXH điện tử nhằm thuận tiện hơn trong việc quản lý và tra cứu thông tin.

2. Hoàn thiện cơ sở dữ liệu điện tử về bảo hiểm xã hội

Căn cứ khoản 2 Điều 9 Luật Bảo hiểm xã hội, việc xây dựng và vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu điện tử về quản lý BHXH trên phạm vi cả nước là nhiệm vụ trọng tâm. Chính phủ đã chỉ đạo Bảo hiểm xã hội Việt Nam đẩy mạnh thực hiện dịch vụ công trực tuyến mức độ 4, đồng bộ hóa mã số định danh người tham gia với các cơ sở dữ liệu quốc gia khác. Việc này không chỉ giúp minh bạch hóa quá trình thu, chi trả mà còn hỗ trợ người lao động kiểm soát chính xác quyền lợi của mình, tránh các tranh chấp liên quan đến sổ bảo hiểm xã hội sau này. Khi thực hiện đăng ký bảo hiểm xã hội lần đầu, người lao động cũng sẽ được hưởng lợi từ sự đồng bộ hóa dữ liệu này.