Vừa qua, đội tuyển Việt Nam đã giành ngôi vô địch trong Giải vô địch bóng đá AFF CUP rất nhiều đơn vị hứa thưởng nhưng không thực hiện
Sau khi đội tuyển Việt Nam giành ngôi vô địch tại Giải vô địch bóng đá AFF Cup 2018, rất nhiều tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân đã tuyên bố hứa thưởng cho các cầu thủ. Tuy nhiên, không ít trường hợp hứa thưởng không thực hiện khiến dư luận đặt câu hỏi về giá trị pháp lý của lời hứa và cách xử lý dưới góc độ pháp luật dân sự.
Dưới góc nhìn pháp lý, các khoản thưởng cho đội tuyển không phải là tiền thưởng theo quy định của pháp luật lao động, mà là hứa thưởng theo quy định tại Điều 570 Bộ luật Dân sự năm 2015.
Theo Điều 116 Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch dân sự là hợp đồng hoặc hành vi pháp lý đơn phương làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự. Theo đó, các cá nhân, tổ chức có quyền ủng hộ đội tuyển bằng các giao dịch dân sự tự nguyện như tặng cho, hứa thưởng hoặc tài trợ, dưới hình thức lời nói hoặc văn bản.
Hứa thưởng về bản chất là sự tuyên bố mang tính ý chí đơn phương từ một phía. Dù thể hiện bằng văn bản, lời nói hay qua phát ngôn, tuyên bố công khai, việc hứa thưởng phải đáp ứng các điều kiện: công khai; công việc được hứa thưởng phải cụ thể, có thể thực hiện được, không vi phạm điều cấm của luật và không trái đạo đức xã hội.
Trên thực tế, phần lớn các đơn vị không lập hợp đồng tặng cho mà chọn hình thức hứa thưởng dưới dạng lời nói hoặc thông báo trên mạng xã hội.
Để xác định thời điểm trả thưởng, cần căn cứ vào nội dung thể hiện trong văn bản hoặc trong phát ngôn, tuyên bố hứa thưởng. Pháp luật dân sự không bắt buộc cứng về thời gian trao thưởng mà phụ thuộc vào nội dung tuyên bố của bên hứa thưởng.
Về quyền rút lại tuyên bố, Điều 571 Bộ luật Dân sự 2015 quy định: khi chưa đến hạn bắt đầu thực hiện công việc thì người hứa thưởng có quyền rút lại tuyên bố hứa thưởng của mình. Việc rút lại phải được thực hiện theo cách thức và trên phương tiện mà việc hứa thưởng đã được công bố. Khi đội tuyển đã hoàn thành công việc được hứa thưởng (giành chiến thắng), bên hứa thưởng cần thực hiện việc trả thưởng đúng như đã công bố.
Như vậy, hứa thưởng là một giao dịch dân sự được pháp luật ghi nhận. Để tránh tranh chấp, bên hứa thưởng nên thể hiện rõ ràng nội dung, điều kiện và thời điểm trả thưởng; bên được hứa thưởng nên lưu giữ bằng chứng về tuyên bố hứa thưởng làm cơ sở bảo vệ quyền lợi.