Trong công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng, việc tự kiểm điểm cuối năm là nhiệm vụ quan trọng đối với mỗi cá nhân đang đảm nhiệm các vị trí trong bộ máy Nhà nước. Đặc biệt, theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII, bản kiểm điểm không chỉ là thủ tục hành chính định kỳ mà còn là công cụ để cán bộ, công chức tự soi, tự sửa, nhằm ngăn chặn sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức và lối sống.
Bài viết dưới đây cung cấp mẫu bản kiểm điểm cá nhân dành cho cán bộ, công chức, viên chức (bao gồm cả Đảng viên chính thức và Đảng viên dự bị) dựa trên các tiêu chí nhận diện biểu hiện suy thoái theo quy định tại thời điểm năm 2020.
Cấu trúc cơ bản của bản kiểm điểm cá nhân
Một bản kiểm điểm chuẩn mực cần đảm bảo đầy đủ các thông tin về lý lịch Đảng viên và căn cứ thực hiện việc kiểm điểm. Cụ thể bao gồm:
- Thông tin hành chính: Họ tên, ngày tháng năm sinh, quê quán, nơi ở hiện nay, ngày vào Đảng, ngày chính để chính thức, chức vụ và đơn vị công tác.
- Căn cứ thực hiện: Cần dẫn chiếu rõ các Kế hoạch của Ban Thường vụ Tỉnh ủy/Thành ủy hoặc Đảng ủy cấp trên về việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng.
- Nội dung tự kiểm điểm: Chia thành các nhóm biểu hiện cụ thể (Tư tưởng chính trị; Đạo đức, lối sống; "Tự diễn biến", "tự chuyển hóa").
Đối với những người đang làm công tác quản lý, việc thực hiện những tiêu chí phân biệt cán bộ, công chức, viên chức cũng cần được lưu ý để xác định đúng trách nhiệm và phạm vi kiểm điểm theo chức trách được giao.
Nội dung tự kiểm điểm chi tiết
Cán bộ, công chức cần đối chiếu bản thân với các nhóm biểu hiện sau đây để đánh giá mức độ: rất nghiêm trọng, nghiêm trọng, mới có biểu hiện ban đầu hoặc chưa có.
1. Về suy thoái tư tưởng chính trị
Người thực hiện kiểm điểm cần tự rà soát các hành vi như:
- Sự phai nhạt lý tưởng cách mạng; dao động, giảm sút niềm tin vào mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hoài nghi về chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh.
- Xa rời tôn chỉ, mục đích của Đảng; không kiên định con đường đi lên chủ nghĩa xã hội hoặc phụ họa theo các quan điểm sai trái.
- Thiếu tinh thần học tập lý luận chính trị, lười nghiên cứu chủ trương, đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước.
- Vi phạm nguyên tắc tổ chức Đảng; thiếu trách nhiệm, làm việc qua loa, đại khái hoặc có tư duy "trung bình chủ nghĩa".
- Sự thiếu trung thực trong tự phê bình và phê bình (giấu giếm khuyết điểm hoặc nể nang, né tránh va chạm).
- Nói và viết không nhất quán với quan điểm của Đảng; nói không đi đôi với làm.
2. Về suy thoái đạo đức, lối sống
Đây là nội dung trọng tâm để đánh giá tư cách đạo đức của người cán bộ, đặc biệt trong việc thực hiện các quy định về thủ tục xác minh tài sản thu nhập của cán bộ, công chức. Các biểu hiện cần tự kiểm điểm bao gồm:
- Lối sống cá nhân chủ nghĩa, ích kỷ, vụ lợi; chỉ lo thu vén cho bản thân mà không quan tâm đến lợi ích tập thể.
- Vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, gây mất đoàn kết nội bộ hoặc có biểu hiện cục bộ, bè phái.
- Kê khai tài sản, thu nhập không trung thực.
- Mắc "bệnh thành tích", chạy đua theo danh hiệu, phô trương hình thức nhưng thiếu thực chất.
- Quan liêu, xa rời quần chúng, không sâu sát cơ sở và thờ ơ trước những khó khăn của nhân dân.
- Gây lãng phí, thất thoát tài sản công hoặc lợi dụng chức vụ để tham ô, trục lợi, cấu kết với doanh nghiệp.
- Vi phạm các chuẩn mực đạo đức xã hội như: sa vào tệ nạn, mê tín dị đoan hoặc vi phạm thuần phong mỹ tục.
3. Về biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa"
Cán bộ cần tự soi xét xem có các hành vi mang tính chất phủ nhận nền tảng tư tưởng của Đảng hay không, cụ thể:
- Phản bác chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; đòi thực hiện đa nguyên, đa đảng.
- Phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng hoặc phủ nhận nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
- Xuyên tạc lịch sử, bôi nhọ các lãnh tụ tiền bối và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước.
- Sử dụng mạng xã hội hoặc phương tiện truyền thông để kích động tư tưởng bất mãn, gây chia rẽ nội bộ.
Lưu ý khi thực hiện bản kiểm điểm
Việc viết bản kiểm điểm không chỉ là hoàn thành một văn bản mà là quá trình tự nhìn nhận lại trách nhiệm công vụ. Đối với các cá nhân đang trong quá trình phấn đấu lên Đảng viên chính thức, việc hướng dẫn viết bản kiểm điểm tập thể chi bộ cũng là tài liệu tham khảo quan trọng để đảm bảo tính thống nhất giữa cá nhân và tổ chức.
Khi thực hiện, cần trình bày trung thực, không né tránh các khuyết điểm. Các mức độ vi phạm (nếu có) phải được xác định rõ ràng dựa trên thực tế công tác tại đơn vị nhằm giúp tổ chức có cơ sở đánh giá, xếp loại cán bộ cuối năm một cách khách quan nhất.
Xem thêm các chủ đề khác