Thủ tục ly hôn nhanh nhất là vấn đề được nhiều người quan tâm khi muốn chấm dứt quan hệ hôn nhân một cách hợp pháp, tiết kiệm thời gian. Pháp luật Việt Nam quy định hai hình thức ly hôn: thuận tình và đơn phương. Việc chọn đúng hình thức và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian giải quyết. Bài viết phân tích sự khác nhau giữa hai hình thức, hồ sơ cần chuẩn bị và trình tự thực hiện theo quy định pháp luật.
Ly hôn thuận tình và đơn phương khác nhau như thế nào?
Cả thuận tình và đơn phương ly hôn đều có chung mục đích là chấm dứt quan hệ hôn nhân giữa vợ và chồng; hồ sơ cơ bản giống nhau (đơn yêu cầu, căn cước/CMND của vợ chồng, giấy khai sinh của con, giấy tờ tài sản chung); vợ chồng đều phải có mặt khi làm thủ tục và không được ủy quyền cho người khác. Trình tự, thủ tục được quy định tại Luật Hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13 và Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
Tuy nhiên, bản chất của hai hình thức hoàn toàn khác nhau:
- Khái niệm: Đơn phương ly hôn là việc vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn khi một bên có hành vi bạo lực hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ vợ chồng. Thuận tình ly hôn là việc hai vợ chồng cùng tự nguyện yêu cầu Tòa án chấm dứt quan hệ hôn nhân.
- Bản chất: Đơn phương là vụ án dân sự; thuận tình là việc dân sự.
- Người gửi đơn: Đơn phương theo yêu cầu của một bên; thuận tình do cả hai vợ chồng cùng thỏa thuận.
- Trường hợp hạn chế: Chồng không được yêu cầu ly hôn khi vợ đang mang thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi.
- Nơi nộp đơn: Đơn phương nộp tại Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc; thuận tình nộp tại Tòa án nơi cư trú của vợ hoặc chồng theo thỏa thuận.
- Án phí: Đơn phương do nguyên đơn nộp; thuận tình mỗi người nộp một nửa hoặc theo thỏa thuận.
Điều kiện ly hôn theo quy định pháp luật
Đối với đơn phương ly hôn, Tòa án giải quyết khi có một trong các căn cứ:
- Vợ hoặc chồng có hành vi bạo lực gia đình.
- Một người vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài.
- Vợ hoặc chồng bị Tòa án tuyên bố mất tích.
- Một người bị bệnh tâm thần hoặc bệnh khác đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do người còn lại gây nên.
Đối với thuận tình ly hôn: hai bên thật sự tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận được việc chia tài sản, quyền nuôi con, nghĩa vụ cấp dưỡng.
Hồ sơ và trình tự thực hiện thủ tục ly hôn
Khi tiến hành ly hôn, cần chuẩn bị các giấy tờ:
- Đơn xin ly hôn (đơn yêu cầu công nhận thuận tình hoặc đơn khởi kiện).
- Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn (bản chính).
- Căn cước/CMND và giấy tờ cư trú của hai vợ chồng (bản sao).
- Giấy khai sinh của các con (bản sao, nếu có).
- Các tài liệu chứng minh tài sản chung như giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đăng ký xe, sổ tiết kiệm (nếu có tranh chấp tài sản).
Trình tự các bước cơ bản: nộp đơn ly hôn tại Tòa án có thẩm quyền → nộp tạm ứng án phí → Tòa án tiến hành hòa giải → mở phiên họp/phiên tòa giải quyết → ra quyết định công nhận thuận tình hoặc bản án ly hôn.
Thủ tục ly hôn nhanh nhất mất bao lâu?
Thời gian giải quyết phụ thuộc vào hình thức ly hôn và việc có tranh chấp hay không:
- Thuận tình ly hôn: nếu không có tranh chấp, thường được giải quyết nhanh; quyết định công nhận thuận tình ly hôn có hiệu lực pháp luật ngay sau khi ban hành và không bị kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm.
- Đơn phương ly hôn: thời gian dài hơn do phải xác minh, hòa giải; thông thường cấp sơ thẩm khoảng 4 – 6 tháng, có thể kéo dài hơn nếu phát sinh tranh chấp tài sản, quyền nuôi con.
- Trường hợp đặc biệt: ly hôn với người mất tích hoặc có yếu tố nước ngoài thường kéo dài hơn do cần thực hiện thêm các thủ tục xác minh, ủy thác tư pháp.
Như vậy, thuận tình ly hôn thường tốn ít thời gian hơn vì hai vợ chồng đã thỏa thuận xong mọi vấn đề và chỉ yêu cầu Tòa án công nhận. Để rút ngắn thời gian, các bên nên chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, thỏa thuận trước về con chung và tài sản, đồng thời nộp đơn đúng Tòa án có thẩm quyền.
Xem thêm các chủ đề liên quan
![Dịch vụ tư vấn ly hôn uy tín [MIỄN PHÍ] - Tổng Đài Pháp Luật](https://cdn.lsu.vn/2023/11/ly-hon3.png)