Thời gian giải quyết ly hôn đơn phương

Thời gian giải quyết ly hôn đơn phương là vấn đề được rất nhiều người quan tâm, bởi đây thường là loại vụ việc kéo dài nhất trong các tranh chấp hôn nhân và gia đình. Trên thực tế, một vụ ly hôn đơn phương thông thường mất từ 4 đến 6 tháng, nhưng cũng có những trường hợp cá biệt kéo dài cả năm do phát sinh tranh chấp về con chung và tài sản.

Cơ sở pháp lý xác định thời gian giải quyết ly hôn đơn phương

Trình tự, thủ tục và thời hạn giải quyết vụ án ly hôn đơn phương được điều chỉnh bởi Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, đồng thời căn cứ vào các quy định về điều kiện ly hôn trong Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014. Khi một bên vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà bên kia không đồng ý, vụ việc được giải quyết theo thủ tục vụ án dân sự (đơn phương ly hôn), khác với thủ tục việc dân sự áp dụng cho thuận tình ly hôn.

Các mốc thời gian trong quá trình giải quyết

Quá trình giải quyết một vụ ly hôn đơn phương trải qua các bước với các mốc thời gian chính như sau:

• Nhận và xử lý đơn khởi kiện: Tòa án phải xem xét đơn khởi kiện trong thời hạn luật định và thông báo cho người khởi kiện nộp tiền tạm ứng án phí nếu vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết.
• Thụ lý vụ án: Tòa án thụ lý vụ án khi người khởi kiện nộp biên lai thu tiền tạm ứng án phí. Người khởi kiện phải nộp tạm ứng án phí trong thời hạn 7 ngày kể từ ngày nhận được giấy báo của Tòa án.
• Phân công Thẩm phán và thông báo thụ lý: Trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày thụ lý, Chánh án phân công Thẩm phán giải quyết và Tòa án thông báo bằng văn bản cho bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và Viện kiểm sát cùng cấp.
• Thời hạn chuẩn bị xét xử: Đối với tranh chấp về hôn nhân và gia đình, thời hạn chuẩn bị xét xử là 4 tháng kể từ ngày thụ lý. Với vụ việc có tính chất phức tạp hoặc có trở ngại khách quan, thời hạn này có thể được gia hạn nhưng không quá 2 tháng.
• Hòa giải: Trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, Tòa án tiến hành hòa giải để các đương sự đoàn tụ. Nếu hòa giải thành (đôi bên rút đơn), Tòa ra quyết định công nhận; nếu hòa giải không thành, Tòa ra quyết định đưa vụ án ra xét xử.
• Mở phiên tòa: Trong thời hạn 1 tháng kể từ ngày có quyết định đưa vụ án ra xét xử, Tòa án phải mở phiên tòa; trường hợp có lý do chính đáng thì thời hạn này là 2 tháng.
• Hiệu lực bản án: Sau 15 ngày kể từ ngày tuyên án, nếu không có kháng cáo, kháng nghị thì bản án sơ thẩm có hiệu lực pháp luật.

Vì sao thời gian giải quyết ly hôn đơn phương thường kéo dài?

So với thuận tình ly hôn (thường chỉ 2–3 tháng), vụ án ly hôn đơn phương kéo dài hơn vì có sự không thống nhất giữa hai bên. Một số nguyên nhân phổ biến khiến thời gian giải quyết bị kéo dài gồm:

• Phát sinh tranh chấp về quyền nuôi con và mức cấp dưỡng, đòi hỏi Tòa án xác minh điều kiện nuôi dưỡng của mỗi bên.
• Tranh chấp về phân chia tài sản chung, phải định giá tài sản, thu thập chứng cứ về nguồn gốc tài sản.
• Bị đơn vắng mặt, cố tình không hợp tác hoặc không xác định được nơi cư trú, dẫn đến phải tống đạt, niêm yết văn bản nhiều lần.

Như vậy, nếu tính tổng các mốc thời gian theo quy định, một vụ thuận tình ly hôn có thể hoàn tất trong khoảng 130 ngày, còn vụ đơn phương ly hôn thường rơi vào khoảng 170 ngày trở lên, chưa kể thời gian phát sinh do tranh chấp.

Lưu ý để rút ngắn thời gian giải quyết

Để hạn chế kéo dài thời gian, người khởi kiện nên chuẩn bị đầy đủ hồ sơ ngay từ đầu: giấy chứng nhận đăng ký kết hôn (bản chính), giấy tờ tùy thân của vợ chồng, giấy khai sinh của con, giấy tờ chứng minh tài sản chung và xác định đúng nơi cư trú của bị đơn để Tòa án tống đạt thuận lợi. Việc nắm rõ trình tự thủ tục ly hôn sẽ giúp đương sự chủ động hơn trong từng giai đoạn tố tụng.

Xem thêm các chủ đề khác

• Sau ly hôn được ở lại nhà cũ trong thời gian bao lâu?
• Án lệ về quyền nuôi con trong trường hợp người mẹ bỏ đi