Tài sản trước hôn nhân

Tài sản trước hôn nhân là vấn đề quan trọng, là tiền đề và căn cứ để phân chia tài sản khi ly hôn. Việc xác định đúng tài sản trước hôn nhân giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mỗi bên vợ, chồng. Bài viết phân tích quy định về tài sản riêng, tài sản chung và cách chứng minh tài sản trước hôn nhân theo Luật Hôn nhân và gia đình 2014.

Tài sản trước hôn nhân theo quy định pháp luật

Điều 43 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định tài sản riêng của vợ, chồng bao gồm: tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng theo các điều 38, 39 và 40 của Luật; tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu và tài sản khác mà theo quy định thuộc sở hữu riêng.

Tài sản được hình thành từ tài sản riêng của vợ, chồng cũng là tài sản riêng. Như vậy, về nguyên tắc, tài sản tạo lập trước khi kết hôn là tài sản riêng của mỗi bên.

Tài sản chung của vợ chồng được xác định thế nào?

Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra; thu nhập do lao động, sản xuất, kinh doanh; hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được thừa kế chung, tặng cho chung và tài sản mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung. Quyền sử dụng đất có được sau khi kết hôn cũng là tài sản chung, trừ trường hợp được thừa kế riêng, tặng cho riêng hoặc có được từ giao dịch bằng tài sản riêng.

Đặc biệt, theo khoản 3 Điều 33, nếu không có căn cứ chứng minh tài sản đang tranh chấp là tài sản riêng thì tài sản đó được coi là tài sản chung. Đây là lý do việc lưu giữ giấy tờ chứng minh tài sản trước hôn nhân rất quan trọng.

Tài sản riêng trở thành tài sản chung khi nào?

Vợ/chồng có quyền nhập hoặc không nhập tài sản riêng vào tài sản chung. Theo Điều 46 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, việc nhập tài sản riêng vào tài sản chung được thực hiện theo thỏa thuận của vợ chồng. Nếu giao dịch liên quan đến tài sản đó phải tuân theo hình thức nhất định (ví dụ công chứng, đăng ký) thì thỏa thuận nhập tài sản cũng phải bảo đảm hình thức đó. Nghĩa vụ liên quan đến tài sản riêng đã nhập vào tài sản chung được thực hiện bằng tài sản chung, trừ khi có thỏa thuận hoặc quy định khác.

Chứng minh tài sản riêng khi phân chia tài sản ly hôn

Khi ly hôn mà không thỏa thuận được, các bên thường yêu cầu Tòa án giải quyết. Để bảo vệ tài sản trước hôn nhân, cần chứng minh dựa trên các yếu tố:

• Thời điểm xác lập tài sản: xác định tài sản có trước hay sau khi đăng ký kết hôn. Tài sản tạo lập trước khi kết hôn là tài sản riêng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
• Nguồn gốc tài sản: tài sản do ông bà, cha mẹ để lại, được tặng cho riêng, được thừa kế riêng; hoặc tài sản mua bằng tiền riêng/từ tài sản riêng của vợ hoặc chồng.
• Thỏa thuận xác lập chế độ tài sản: thỏa thuận trước khi kết hôn, thỏa thuận chia tài sản trong thời kỳ hôn nhân, văn bản xác nhận tài sản riêng... Nếu các thỏa thuận này hợp pháp thì được pháp luật công nhận, không cần xét đến yếu tố nguồn gốc hay thời điểm.

Giấy tờ chứng minh tài sản riêng của vợ/chồng

• Tài sản có trước khi kết hôn: hợp đồng mua bán, hóa đơn chứng từ, giấy chứng nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản;
• Tài sản được thừa kế riêng, tặng cho riêng: văn bản chứng minh quyền thừa kế hợp pháp, hợp đồng tặng cho và giấy tờ hoàn tất việc tặng cho;
• Tài sản được chia riêng trong thời kỳ hôn nhân: văn bản thỏa thuận chia tài sản chung được công chứng theo quy định;
• Tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu: đồ dùng, tư trang phục vụ nhu cầu cá nhân.

Nếu không đủ căn cứ chứng minh là tài sản riêng, theo khoản 3 Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, tài sản đó sẽ được coi là tài sản chung và chia theo nguyên tắc chung khi ly hôn. Do đó, việc giữ gìn đầy đủ giấy tờ ngay từ đầu là cách tốt nhất để bảo vệ quyền lợi của mình. Bạn có thể tham khảo thêm các chủ đề liên quan đến ly hôn và tài sản dưới đây.

Xem thêm các chủ đề khác

• Thủ tục ly hôn
• Sau ly hôn được ở lại nhà cũ trong thời gian bao lâu?