Quyền nuôi con trên 3 tuổi khi ly hôn tranh chấp quyền nuôi con khi ly hôn

Khi cha mẹ không thỏa thuận được về việc nuôi con, các bên có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết. Vấn đề quyền nuôi con khi ly hôn, đặc biệt với con trên 3 tuổi, luôn được nhiều người quan tâm bởi đây là tranh chấp phổ biến và phải được giải quyết ngay trong vụ án ly hôn. Bài viết phân tích quy định pháp luật về quyền nuôi con theo từng độ tuổi cùng các căn cứ để giành quyền nuôi con.

Quy định pháp luật về người trực tiếp nuôi con

Theo Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13 (có hiệu lực từ 01/01/2015), sau khi ly hôn cha mẹ vẫn có quyền và nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên hoặc con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự.

Vợ chồng được thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con; nếu không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi mọi mặt của con. Con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con. Riêng con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Quyền nuôi con theo từng độ tuổi

• Con dưới 03 tuổi: được ưu tiên giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ khi mẹ không đủ điều kiện hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác.
• Con trên 03 tuổi nhưng chưa đủ 07 tuổi: căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con để quyết định. Lúc này quyền nuôi con là ngang bằng giữa hai vợ chồng.
• Con từ đủ 07 tuổi trở lên: ngoài căn cứ vào quyền lợi mọi mặt còn phải xem xét nguyện vọng của con.

Như vậy, đối với con trên 3 tuổi, không còn ưu tiên đương nhiên cho người mẹ; cả cha và mẹ đều có cơ hội ngang nhau và bên nào chứng minh được điều kiện tốt hơn sẽ có lợi thế.

Căn cứ giành quyền nuôi con khi ly hôn

Để giành quyền nuôi con, đương sự cần chứng minh khả năng nuôi con của mình là tốt nhất, bao gồm cả yếu tố vật chất và tinh thần:

• Yếu tố vật chất: mức thu nhập hàng tháng, điều kiện kinh tế, tài sản riêng, chỗ ở ổn định và các điều kiện đảm bảo nuôi con.
• Yếu tố tinh thần: thời gian chăm sóc, dạy dỗ, tình cảm dành cho con, điều kiện vui chơi, trình độ học vấn, sức khỏe và môi trường sống bảo đảm cho sự phát triển của con.

Người muốn giành quyền nuôi con còn có thể chỉ ra những bất lợi của bên kia (công việc bấp bênh, không có chỗ ở ổn định…). Trên cơ sở bảo đảm tốt nhất quyền lợi cho con, Tòa án sẽ xem xét bên nào có ưu thế hơn.

Căn cứ thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn

• Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con;
• Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.

Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con cũng phải xem xét nguyện vọng của con nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên. Trường hợp cả cha và mẹ đều không đủ điều kiện nuôi con thì Tòa án giao con cho người giám hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự.

Nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con

Người không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng, không phụ thuộc vào việc người trực tiếp nuôi con có khả năng kinh tế hay không. Tiền cấp dưỡng bao gồm các chi phí tối thiểu cho việc nuôi dưỡng và học hành của con, do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định mức và phương thức cấp dưỡng (thường định kỳ hàng tháng) cho phù hợp với khả năng của mỗi bên và nhu cầu thiết yếu của con.

Xem thêm các chủ đề khác

• Án lệ về quyền nuôi con trong trường hợp người mẹ bỏ đi
• Thủ tục ly hôn