Ly hôn nhanh: Nên ly hôn đơn phương hay thuận tình?

Pháp luật Việt Nam ghi nhận hai hình thức ly hôn: thuận tình và đơn phương. Nhiều người băn khoăn nên ly hôn đơn phương hay thuận tình để thủ tục diễn ra nhanh chóng và bảo đảm quyền lợi. Bài viết phân tích điểm giống, khác nhau giữa hai hình thức để bạn lựa chọn phù hợp.

Điểm giống nhau giữa ly hôn thuận tình và đơn phương

Vì cùng là việc chấm dứt quan hệ hôn nhân giữa vợ và chồng, hai hình thức này có một số điểm chung:

• Hậu quả pháp lý đều là chấm dứt quan hệ hôn nhân;
• Hồ sơ, giấy tờ cơ bản giống nhau: đơn yêu cầu, giấy tờ tùy thân của vợ chồng, giấy khai sinh của con, giấy tờ chứng minh tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân;
• Vợ, chồng đều phải có mặt khi làm thủ tục và không được ủy quyền cho người khác;
• Trình tự, thủ tục được quy định tại Luật Hôn nhân và gia đình 2014 và Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

Nên ly hôn đơn phương hay thuận tình: sự khác nhau cơ bản

Về bản chất, hai thủ tục này khác nhau hoàn toàn:

• Khái niệm: Đơn phương ly hôn là yêu cầu của một bên khi bên kia có hành vi bạo lực hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ vợ chồng. Thuận tình ly hôn là khi hai vợ chồng cùng tự nguyện yêu cầu Tòa án chấm dứt hôn nhân.
• Bản chất pháp lý: Đơn phương ly hôn là vụ án dân sự; thuận tình ly hôn là việc dân sự.
• Người gửi đơn: Đơn phương do một bên yêu cầu; thuận tình do cả hai cùng thỏa thuận.
• Trường hợp hạn chế: Theo khoản 3 Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, chồng không có quyền yêu cầu ly hôn khi vợ đang mang thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi.
• Điều kiện: Đơn phương cần căn cứ về bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ làm hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng; thuận tình cần hai bên thật sự tự nguyện và đã thỏa thuận về con chung, tài sản, cấp dưỡng.
• Nơi nộp đơn: Đơn phương nộp tại Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc; thuận tình có thể thỏa thuận Tòa án nơi cư trú của vợ hoặc chồng.

Thời gian giải quyết và án phí

Đây là yếu tố quan trọng khi cân nhắc nên chọn hình thức nào:

• Thuận tình ly hôn: thời gian giải quyết thường khoảng 01 tháng; quyết định công nhận thuận tình ly hôn có hiệu lực ngay, không bị kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm.
• Đơn phương ly hôn: tại cấp sơ thẩm thường từ 4 - 6 tháng; nếu có kháng cáo, cấp phúc thẩm thêm khoảng 3 - 4 tháng. Nếu có tranh chấp tài sản phức tạp, thời gian có thể kéo dài hơn.
• Án phí: trong vụ đơn phương, nguyên đơn phải nộp án phí; với thuận tình, mỗi bên nộp một nửa hoặc thỏa thuận để một người nộp.

Như vậy, thuận tình ly hôn thường tốn ít thời gian hơn vì hai vợ chồng đã thỏa thuận được mọi vấn đề và chỉ yêu cầu Tòa án công nhận. Ngược lại, đơn phương ly hôn cần thời gian để giải quyết tranh chấp về quyền nuôi con, phân chia tài sản.

Thủ tục ly hôn theo quy định pháp luật

Khi ly hôn, các bên cần chuẩn bị: đơn xin ly hôn, giấy chứng nhận đăng ký kết hôn, giấy tờ tùy thân và sổ hộ khẩu của vợ chồng, giấy khai sinh của con (nếu có) và các giấy tờ liên quan đến tài sản chung (nếu có).

Trình tự gồm: nộp đơn ly hôn, đóng tạm ứng án phí, Tòa án tiến hành hòa giải và xét xử theo quy định. Với trường hợp thuận tình, không có tranh chấp tài sản, thời gian thường kéo dài 4 - 6 tháng; nếu có tranh chấp tài sản thì lâu hơn. Ly hôn đơn phương thường kéo dài hơn, còn ly hôn với người mất tích có thể kéo dài đáng kể do phải thực hiện thủ tục tuyên bố mất tích.

Xem thêm các chủ đề khác

• Thủ tục ly hôn
• Sau ly hôn được ở lại nhà cũ trong thời gian bao lâu?
• Án lệ về quyền nuôi con trong trường hợp người mẹ bỏ đi