Ly hôn cần những thủ tục gì? Dịch vụ tư vấn pháp luật

Ly hôn cần những thủ tục gì là câu hỏi của nhiều người khi cuộc sống hôn nhân không còn hạnh phúc. Tùy theo trường hợp thuận tình hay đơn phương, người yêu cầu cần chuẩn bị hồ sơ và thực hiện trình tự khác nhau tại Tòa án. Bài viết tổng hợp các bước, hồ sơ, thời gian, án phí và những lưu ý quan trọng khi ly hôn theo quy định pháp luật Việt Nam.

Ly hôn cần những thủ tục gì?

Khi cuộc sống hôn nhân không còn mang lại hạnh phúc, vợ hoặc chồng có quyền nộp đơn yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn. Pháp luật ghi nhận hai hình thức: thuận tình ly hôn (cả hai cùng đồng ý) và đơn phương ly hôn (theo yêu cầu của một bên). Mỗi hình thức có trình tự, hồ sơ riêng.

Các bước tiến hành thủ tục ly hôn thuận tình

• Bước 1: Nộp hồ sơ tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền;
• Bước 2: Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ, Tòa án kiểm tra đơn và ra thông báo nộp tiền tạm ứng án phí;
• Bước 3: Người yêu cầu nộp tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm tại Chi cục thi hành án dân sự quận/huyện và nộp lại biên lai cho Tòa án;
• Bước 4: Trong thời hạn 15 ngày làm việc, Tòa án mở phiên hòa giải;
• Bước 5: Sau 07 ngày kể từ ngày hòa giải, nếu các bên không thay đổi ý kiến, Tòa án ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn.

Các bước tiến hành thủ tục ly hôn đơn phương

• Bước 1: Nộp hồ sơ khởi kiện về việc xin ly hôn tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền;
• Bước 2: Nhận kết quả xử lý đơn;
• Bước 3: Nộp tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm và nộp lại biên lai cho Tòa án;
• Bước 4: Tòa án triệu tập lấy lời khai, hòa giải và tiến hành thủ tục theo quy định pháp luật tố tụng dân sự;
• Bước 5: Nếu Tòa án không chấp nhận yêu cầu ly hôn, người yêu cầu có quyền kháng cáo để Tòa án cấp trên xét xử phúc thẩm.

Thời gian giải quyết ly hôn

• Giải quyết tại cấp sơ thẩm: khoảng 04 đến 06 tháng (nếu có tranh chấp tài sản phức tạp có thể kéo dài hơn);
• Giải quyết tại cấp phúc thẩm: khoảng 03 đến 04 tháng (nếu có kháng cáo).

Hồ sơ ly hôn cần chuẩn bị

Tùy hình thức ly hôn, hồ sơ cơ bản gồm:

• Đơn xin ly hôn theo mẫu (đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn hoặc đơn khởi kiện ly hôn đơn phương);
• Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn (bản chính);
• CMND/CCCD của vợ và chồng (bản sao);
• Giấy khai sinh của các con (nếu có);
• Sổ hộ khẩu;
• Tài liệu chứng minh tài sản chung (nếu có yêu cầu chia).

Ai có quyền yêu cầu ly hôn?

Theo Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, người có quyền yêu cầu ly hôn gồm:

• Vợ hoặc chồng;
• Vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích;
• Cha, mẹ, người thân thích khác khi một bên vợ hoặc chồng bị bệnh tâm thần, không làm chủ được hành vi, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ.

Lưu ý: theo quy định, chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang mang thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.

Án phí ly hôn

Án phí ly hôn được áp dụng theo quy định pháp luật về án phí, lệ phí Tòa án tại thời điểm nộp đơn. Thông thường, án phí dân sự sơ thẩm áp dụng đối với vụ việc không có tranh chấp về tài sản; nếu có tranh chấp tài sản thì án phí được tính theo giá trị tài sản tranh chấp.

Quyền nuôi con và cấp dưỡng khi ly hôn

Theo nguyên tắc chung, con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi (trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện hoặc có thỏa thuận khác). Con từ đủ 07 tuổi trở lên phải xem xét nguyện vọng của con, nhưng đây không phải căn cứ duy nhất. Nếu vợ chồng không thỏa thuận được, Tòa án sẽ quyết định căn cứ vào quyền lợi mọi mặt của con. Người không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng.

Phân chia tài sản khi ly hôn

• Tài sản riêng của bên nào sẽ thuộc về bên đó;
• Tài sản chung: pháp luật tôn trọng sự thỏa thuận giữa hai bên; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.

Khi phân chia tài sản chung, Tòa án căn cứ vào: hoàn cảnh gia đình và của vợ, chồng; công sức đóng góp của mỗi bên; bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh, nghề nghiệp; lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ vợ chồng.

Một số lưu ý quan trọng

• Có thể yêu cầu Tòa án nơi làm việc của bị đơn giải quyết nếu không xác định được nơi cư trú của bị đơn;
• Tòa án triệu tập con từ đủ 07 tuổi đến dưới 18 tuổi để lấy lời khai về nguyện vọng sống với bố hoặc mẹ;
• Chuẩn bị đầy đủ tài liệu, trình bày trung thực, rõ ràng để rút ngắn thời gian giải quyết.

Như vậy, để trả lời câu hỏi ly hôn cần những thủ tục gì, người yêu cầu cần xác định hình thức ly hôn, chuẩn bị hồ sơ đúng quy định và thực hiện trình tự tại Tòa án có thẩm quyền. Tham khảo thêm các bài viết liên quan dưới đây để hiểu rõ hơn về quyền lợi và quy trình ly hôn.

Xem thêm các chủ đề khác

• Thủ tục ly hôn
• Án lệ về quyền nuôi con trong trường hợp người mẹ bỏ đi
• Sau ly hôn được ở lại nhà cũ trong thời gian bao lâu?