Không đăng ký kết hôn, giải quyết con chung thế nào?

Không ít cặp đôi sống chung như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn, và khi phát sinh mâu thuẫn thì câu hỏi đặt ra là quyền nuôi con khi không đăng ký kết hôn được giải quyết ra sao. Bài viết phân tích quy định của pháp luật về việc xác định người trực tiếp nuôi con trong trường hợp cha mẹ không có quan hệ hôn nhân hợp pháp.

Không đăng ký kết hôn thì quan hệ cha mẹ - con được xác lập thế nào?

Theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, nam nữ sống chung như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn thì pháp luật không công nhận là vợ chồng. Tuy nhiên, nếu hai người có con chung thì quan hệ cha, mẹ và con vẫn được pháp luật thừa nhận và bảo vệ.

Luật cũng quy định con sinh ra ngoài giá thú và con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân đều được đối xử bình đẳng. Việc con mang họ mẹ là điều pháp luật không cấm. Khi giấy khai sinh của con ghi đầy đủ tên cha, mẹ (hoặc người cha, người mẹ đã thừa nhận con), thì cả cha và mẹ đều có quyền và nghĩa vụ ngang nhau trong việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con.

Giải quyết tranh chấp về quyền nuôi con khi không đăng ký kết hôn

Dù cha mẹ không đăng ký kết hôn, khi phát sinh tranh chấp về người trực tiếp nuôi con thì vẫn được giải quyết theo các nguyên tắc của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014. Cụ thể, theo khoản 2 Điều 81 của Luật, cha mẹ thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ và quyền của mỗi bên sau khi không còn chung sống; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con.

• Nếu con từ đủ 7 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.
• Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Việc tự ý "bắt" con về nuôi có hợp pháp không?

Như vậy, dù cha mẹ không đăng ký kết hôn và con mang họ mẹ thì cả hai bên đều bình đẳng trong việc thỏa thuận ai là người trực tiếp nuôi con. Tuy nhiên, mọi việc phải được thực hiện trên cơ sở pháp luật. Việc một bên tự ý đưa con về nuôi mà không có thỏa thuận hoặc quyết định của Tòa án là hành vi vi phạm pháp luật.

Khi hai bên không tự thỏa thuận được, cần yêu cầu Tòa án giải quyết để xác định người trực tiếp nuôi con, đồng thời ấn định nghĩa vụ cấp dưỡng và quyền thăm nom của người còn lại, bảo đảm quyền lợi tốt nhất cho con.

Xem thêm các chủ đề liên quan

• Án lệ về quyền nuôi con trong trường hợp người mẹ bỏ đi
• Đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật
• Thủ tục ly hôn