khi nào nên ly hôn

Ly hôn là việc chấm dứt quan hệ hôn nhân và là quyết định không ai mong muốn. Câu hỏi khi nào nên ly hôn không có đáp án tuyệt đối, nhưng pháp luật đã đặt ra những căn cứ, điều kiện cụ thể giúp các bên xác định thời điểm và cơ sở để yêu cầu Tòa án giải quyết. Bài viết phân tích quyền yêu cầu, điều kiện ly hôn, thủ tục và các vấn đề về tài sản, quyền nuôi con để bạn cân nhắc thấu đáo.

Quyền yêu cầu ly hôn

Ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án. Theo Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, người có quyền yêu cầu giải quyết ly hôn gồm:

• Vợ, chồng hoặc cả hai vợ chồng;
• Cha, mẹ, người thân thích khác khi một bên vợ chồng không thể nhận thức, làm chủ hành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do người còn lại gây ra.

Riêng người chồng không có quyền yêu cầu ly hôn khi vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.

Khi nào nên ly hôn — căn cứ và điều kiện

Để trả lời câu hỏi khi nào nên ly hôn, cần xem xét đầy đủ và toàn diện các điều kiện mà pháp luật quy định. Có hai hình thức ly hôn:

Ly hôn thuận tình khi: hai bên thật sự tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận được về chia tài sản, quyền nuôi con, nghĩa vụ cấp dưỡng.

Đơn phương ly hôn khi có một trong các căn cứ:

• Vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình;
• Một bên vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được;
• Vợ hoặc chồng bị Tòa án tuyên bố mất tích;
• Một bên bị bệnh tâm thần hoặc bệnh khác và là nạn nhân của bạo lực gia đình do người còn lại gây ra.

Như vậy, khi các bên nhận thấy không thể tiếp tục cuộc sống hôn nhân, mâu thuẫn đã trầm trọng và mục đích hôn nhân không còn đạt được, thì một hoặc cả hai bên có thể yêu cầu Tòa án giải quyết cho ly hôn.

Chia tài sản khi ly hôn

Việc chia tài sản trước hết do hai vợ chồng tự thỏa thuận. Nếu không thỏa thuận được, theo Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, Tòa án giải quyết theo nguyên tắc chia đôi nhưng có tính đến: hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng; công sức đóng góp vào việc tạo lập, duy trì, phát triển khối tài sản chung; bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh, nghề nghiệp; và lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

Thủ tục ly hôn

Ly hôn thuận tình: Hồ sơ gồm giấy chứng nhận đăng ký kết hôn (bản chính), giấy tờ tùy thân của vợ chồng, giấy khai sinh của các con, sổ hộ khẩu và đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn. Hai bên nộp hồ sơ tại Tòa án có thẩm quyền, nộp tạm ứng án phí và Tòa án ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn.

Đơn phương ly hôn: Hồ sơ gồm đơn khởi kiện, giấy chứng nhận đăng ký kết hôn (bản chính), bản sao giấy tờ tùy thân, hộ khẩu, giấy khai sinh của các con và tài liệu chứng minh tài sản chung. Tòa án thụ lý, triệu tập lấy lời khai, hòa giải và xét xử theo quy định tố tụng dân sự. Chi tiết được trình bày tại bài Thủ tục ly hôn.

Quyền nuôi con và cấp dưỡng sau khi ly hôn

Theo Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, khi ly hôn, vợ chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con; nếu không thỏa thuận được, Tòa án giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con. Một số nguyên tắc:

• Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con;
• Con từ đủ 07 tuổi trở lên phải xem xét nguyện vọng của con;
• Người không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng (Điều 110, Điều 116 Luật Hôn nhân và gia đình 2014). Mức và phương thức cấp dưỡng do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định, thông thường theo định kỳ hằng tháng.

Tiền cấp dưỡng nuôi con bao gồm những chi phí tối thiểu cho việc nuôi dưỡng và học hành của con, được xác định căn cứ vào khả năng của bên có nghĩa vụ và nhu cầu thiết yếu của con.

Xem thêm các chủ đề khác

• Án lệ về quyền nuôi con trong trường hợp người mẹ bỏ đi
• Sau ly hôn được ở lại nhà cũ trong thời gian bao lâu?