Có đòi lại được quyền nuôi con? Cách giành lại quyền nuôi con sau khi đã ly hôn?

Sau khi ly hôn, không ít cha mẹ mong muốn giành lại quyền nuôi con sau ly hôn khi nhận thấy điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng của người đang trực tiếp nuôi con không còn bảo đảm. Pháp luật cho phép thay đổi người trực tiếp nuôi con, nhưng phải dựa trên những căn cứ và chủ thể luật định. Bài viết làm rõ ai có quyền khởi kiện và điều kiện để đòi lại quyền nuôi con.

Cơ sở pháp lý về thay đổi người trực tiếp nuôi con

Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn được quy định tại Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014. Đây là cơ sở để cha hoặc mẹ – người không được Tòa án giao quyền trực tiếp nuôi con – yêu cầu Tòa án thay đổi người trực tiếp nuôi con nhằm bảo đảm quyền lợi tốt nhất cho con.

Ai có quyền yêu cầu giành lại quyền nuôi con?

Theo Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, những chủ thể sau có quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con:

• Cha, mẹ của con;
• Người thân thích của con (theo khoản 19 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, gồm người có quan hệ hôn nhân, nuôi dưỡng, người cùng dòng máu trực hệ và người có họ trong phạm vi ba đời như anh chị ruột đã thành niên, ông bà nội ngoại, bác, chú, cậu, cô, dì ruột);
• Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình;
• Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em;
• Hội Liên hiệp Phụ nữ.

Căn cứ để được thay đổi người trực tiếp nuôi con

Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con được giải quyết khi có một trong các căn cứ sau:

Trường hợp 1: Cha mẹ thỏa thuận

Cha và mẹ cùng đồng thuận, thống nhất thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con trên cơ sở phù hợp và bảo đảm tốt nhất quyền, lợi ích của con.

Trường hợp 2: Người đang nuôi con không còn đủ điều kiện

Có đầy đủ căn cứ cho thấy người đang trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con. Ví dụ thực tiễn xét xử cho thấy Tòa án có thể chấp nhận yêu cầu khi người đang nuôi con gặp khó khăn về kinh tế, không bảo đảm việc chăm sóc, hoặc cản trở việc thăm nom con của người còn lại.

Lưu ý khi xem xét nguyện vọng của con

Khi giải quyết, Tòa án căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con, đặc biệt là các điều kiện cho sự phát triển về thể chất, bảo đảm việc học hành và phát triển về tinh thần. Trường hợp con từ đủ 7 tuổi trở lên, Tòa án phải xem xét nguyện vọng của con. Nếu xét thấy cả cha và mẹ đều không đủ điều kiện trực tiếp nuôi con, Tòa án quyết định giao con cho người giám hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự (khoản 4 Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014).

Thủ tục đòi lại quyền nuôi con

Người có quyền yêu cầu nộp đơn khởi kiện "Yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con" tại Tòa án có thẩm quyền, kèm theo các tài liệu, chứng cứ chứng minh căn cứ thay đổi. Việc chuẩn bị hồ sơ và chứng cứ đầy đủ là yếu tố quyết định khả năng giành lại quyền nuôi con.

Xem thêm các chủ đề khác

• Án lệ về quyền nuôi con trong trường hợp người mẹ bỏ đi
• Thủ tục ly hôn
• Sau ly hôn được ở lại nhà cũ trong thời gian bao lâu?