Chia tài sản khi ly hôn cho con như thế nào là đúng luật?

Khi cha mẹ ly hôn, nhiều người thắc mắc liệu con cái có được chia tài sản hay không. Việc chia tài sản khi ly hôn cho con không phải là nguyên tắc bắt buộc, nhưng vẫn có những trường hợp con được hưởng phần tài sản tương ứng. Bài viết phân tích quy định pháp luật để bạn hiểu rõ quyền lợi của con khi cha mẹ chấm dứt hôn nhân.

Nguyên tắc chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn

Theo Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, vợ, chồng hoặc cả hai đều có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn. Về tài sản chung, vụ việc được giải quyết theo hai hướng:

• Thuận tình ly hôn: hai vợ chồng tự thỏa thuận phân chia tài sản chung hợp pháp thì Tòa án công nhận thỏa thuận đó;
• Đơn phương ly hôn: khi không thống nhất được, Tòa án giải quyết theo nguyên tắc chia đôi vì vợ chồng bình đẳng trong việc tạo lập, chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung.

Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định khi chia đôi tài sản, Tòa án vẫn xem xét các yếu tố: hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng; công sức đóng góp vào việc tạo lập, duy trì, phát triển khối tài sản chung (lao động trong gia đình được coi là lao động có thu nhập); bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh, nghề nghiệp; và lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng. Đồng thời, việc chia tài sản phải bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của vợ, con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.

Chia tài sản khi ly hôn cho con được quy định thế nào?

Theo Điều 7 Thông tư liên tịch số 01/2016/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP ngày 06/01/2016, vợ chồng khi ly hôn có quyền tự thỏa thuận về toàn bộ các vấn đề, trong đó có việc phân chia tài sản; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết. Trường hợp vợ chồng sống chung với gia đình mà ly hôn:

• Nếu không xác định được tài sản riêng của các thành viên trong gia đình thì vợ hoặc chồng được chia một phần trong khối tài sản chung của gia đình, căn cứ công sức đóng góp;
• Nếu xác định được, thì tách phần tài sản chung của vợ chồng ra khỏi khối tài sản chung của gia đình để chia theo nguyên tắc chia đôi.

Như vậy, việc phân chia tài sản chung vợ chồng khi ly hôn về nguyên tắc chỉ phân chia phần tài sản của riêng vợ chồng, không bắt buộc chia cho con cái.

Khi nào con được hưởng tài sản?

Mặc dù không bắt buộc, con cái vẫn có thể nhận tài sản trong các trường hợp sau:

• Cha mẹ tự nguyện tặng cho: sau khi phân chia tài sản chung, cha mẹ có thể tặng cho một phần hoặc toàn bộ tài sản của mình cho con;
• Thừa kế: khi cha mẹ chết, con thuộc hàng thừa kế thứ nhất và được hưởng phần di sản;
• Tài sản chung của hộ gia đình: nếu con có tên trong sổ hộ khẩu tại thời điểm xác lập quyền đối với tài sản chung của hộ gia đình, thì khi chia tài sản, con được chia phần tương ứng với quyền của mình.

Trường hợp phổ biến là quyền sử dụng đất cấp cho hộ gia đình. Theo Luật Đất đai năm 2013, đất cấp cho hộ gia đình thuộc quyền sở hữu chung của tất cả thành viên hộ gia đình; việc xác định người có quyền căn cứ vào sổ hộ khẩu tại thời điểm tạo lập quyền sử dụng đất. Do đó, con có tên trong sổ hộ khẩu tại thời điểm này cũng có quyền được chia quyền sử dụng đất khi cha mẹ ly hôn và chia tài sản chung của hộ gia đình.

Lưu ý khi giải quyết tài sản liên quan đến con

Việc xác định phần tài sản của con trong khối tài sản chung của hộ gia đình thường phức tạp, cần chứng cứ về thời điểm tạo lập tài sản và tên trong sổ hộ khẩu. Để bảo đảm quyền lợi, các bên nên ưu tiên thỏa thuận rõ ràng; khi không thống nhất, đề nghị Tòa án giải quyết. Bạn có thể tham khảo thêm bài Thủ tục ly hôn để nắm trình tự chung.

Xem thêm các chủ đề khác

• Sau ly hôn được ở lại nhà cũ trong thời gian bao lâu?
• Án lệ về quyền nuôi con trong trường hợp người mẹ bỏ đi