Nếu điều luật được áp dụng có quy định hình phạt cao nhất là tù chung thân hoặc tử hình thì áp dụng hình phạt tù không quá 20 năm; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt không quá 3/4 mức phạt tù mà điều luật quy định.
Trong khoa học luật hình sự, việc xác định tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội là cơ sở quan trọng để áp dụng các chế tài tương ứng. Một trong những vấn đề gây nhiều tranh luận về mặt lý luận và thực tiễn là trạng thái "phạm tội chưa đạt". Hiểu một cách đơn giản, phạm tội chưa đạt là trường hợp người phạm tội đã bắt đầu thực hiện hành vi khách quan được mô tả trong cấu thành tội phạm nhưng không thực hiện được tội phạm đến cùng vì những nguyên nhân ngoài ý muốn của họ.
Dựa trên đặc điểm về mặt hành vi và hậu quả, pháp luật hình sự phân chia phạm tội chưa đạt thành hai dạng chính:
Đây là trường hợp người phạm tội đã bắt đầu thực hiện các hành vi nguy hiểm cho xã hội nhưng chưa thực hiện hết các hành vi cần thiết để gây ra hậu quả như dự định. Ở giai đoạn này, về mặt hành vi, người phạm tội vẫn đang trong quá trình triển khai các bước của chuỗi hành động cấu thành tội phạm (chưa hoàn thành về hành vi) và về mặt kết quả, hậu quả thiệt hại chưa xảy ra hoặc chưa đạt đến mức độ mà điều luật quy định (chưa đạt về hậu quả).
Ví dụ: Một người thực hiện hành vi dùng hung khí tấn công nạn nhân nhưng bị người dân can ngăn ngay lập tức khi mới chỉ gây ra vết thương nhẹ, chưa đủ định lượng để cấu thành tội danh tương ứng.
Trường hợp này xảy ra khi người phạm tội đã thực hiện đầy đủ, trọn vẹn tất cả các hành vi khách quan được mô tả trong cấu thành tội phạm. Tuy nhiên, mặc dù hành vi đã diễn ra toàn bộ nhưng hậu quả của tội phạm vẫn không xảy ra hoặc không đạt được mục đích mà người phạm tội mong muốn do những trở ngại khách quan từ môi trường bên ngoài hoặc sự can thi tiết kịp thời của cơ quan chức năng.
Ví dụ: Một đối tượng thực hiện hành vi bắn vào nạn nhân với ý định giết người, đã bóp cò và các viên đạn đã trúng vào mục tiêu, nhưng nhờ sự can thiệp y tế kịp thời nên nạn nhân không tử vong. Ở đây, hành vi giết người đã được thực hiện đầy đủ về mặt thao tác nhưng hậu quả chết người chưa xảy ra.
Theo quy định của Bộ luật Hình sự, việc một cá nhân có phải chịu trách nhiệm hình sự hay không phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độ tuổi, năng lực hành vi và tính chất của hành vi. Đối với trường hợp phạm tội chưa đạt, mặc dù hậu quả cuối cùng chưa xảy ra trọn vẹn, nhưng hành vi này đã chứa đựng nguy cơ gây nguy hiểm cao cho xã hội.
Về nguyên tắc, người thực hiện hành vi phạm tội chưa đạt vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên, việc quyết định hình phạt sẽ được xem xét dựa trên mức độ thực tế của hành vi và hậu quả đã gây ra. Cụ thể:
Cần lưu ý rằng, mặc dù hành vi phạm tội chưa đạt có thể được xem xét giảm nhẹ so với tội phạm đã hoàn thành (do hậu quả chưa xảy ra), nhưng không đồng nghĩa với việc người thực hiện hành vi đó thoát khỏi sự chế tài của pháp luật. Tùy vào từng giai đoạn cụ thể như trách nhiệm hình sự khi chuẩn bị phạm tội hay giai đoạn thực hiện tội phạm, mức độ xử lý sẽ có sự khác biệt rõ rệt về khung hình phạt.
Tóm lại, phạm tội chưa đạt là một trạng thái trung gian giữa việc chuẩn bị phạm tội và tội phạm hoàn thành. Dù hậu quả chưa đạt được như ý muốn của người phạm tội, nhưng tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi đã đủ yếu tố để cấu thành tội phạm và phải chịu sự trừng phạt của pháp luật hình sự hiện hành.
