Trong hoạt động kinh tế, việc xác định đúng quy mô của một đơn vị kinh doanh là cơ sở quan trọng để áp dụng các chính sách ưu đãi, hỗ trợ từ Nhà nước cũng như thực hiện các nghĩa vụ pháp lý liên quan. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp các thông tin chi tiết về tiêu chí phân loại và mức vốn điều lệ, nguồn vốn đối với nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam theo quy định pháp luật năm 2022.
Khái niệm doanh nghiệp vừa và nhỏ
Khái niệm về quy mô doanh nghiệp có sự khác biệt tùy thuộc vào bối cảnh kinh tế của mỗi quốc gia. Việc phân loại thường dựa trên các chỉ số về số lượng lao động, doanh thu hoặc tổng nguồn vốn để phù hợp với trình độ phát cần phát triển kinh tế - xã hội của từng giai đoạn.
Trên thế giới, theo tiêu chí của Ngân hàng Thế giới (World Bank), sự phân loại có thể được hiểu như sau:
- Doanh nghiệp siêu nhỏ: Số lượng lao động dưới 10 người; nguồn vốn từ 20 tỷ đồng trở xuống.
- Doanh nghiệp nhỏ: Số lượng lao động từ 10 đến dưới 200 người; nguồn vốn từ 20 đến 100 tỷ đồng.
- Doanh nghiệp vừa: Số lượng lao động từ 200 đến 300 người; nguồn vốn từ 20 đến 100 tỷ đồng.
Tại Việt Nam, để đảm bảo tính thống nhất trong quản lý nhà nước, các tiêu chí này được quy định cụ thể dựa trên lĩnh vực hoạt động và các chỉ số tài chính đặc thù.
Tiêu chí xác định doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa tại Việt Nam
Việc phân loại doanh nghiệp không chỉ dựa vào con số vốn mà còn phụ thuộc vào ngành nghề kinh doanh. Để hiểu rõ hơn về cấu trúc tài chính của một đơn vị, chủ doanh nghiệp cần phân biệt rõ giữa Vốn Huy động và vốn điều lệ của Doanh nghiệp.
Cách xác định lĩnh vực hoạt động
Căn cứ theo quy định tại Nghị định số 80/2021/NĐ-CP, lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp được xác định dựa trên ngành, nghề kinh doanh chính đã đăng ký với cơ quan đăng ký kinh doanh. Ngành nghề này phải được đối chiếu thống nhất với Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam theo Quyết định số 27/2018/QĐ-TTg.
Cách xác định số lao động tham gia BHXH bình quân năm
Số lao động sử dụng có tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) là toàn bộ số nhân sự do doanh nghiệp quản lý, trả lương và thực hiện đóng BHXH theo quy định pháp luật. Công thức tính như sau:
- Đối với doanh nghiệp hoạt động đủ 12 tháng: Lấy tổng số lao động tham gia BHXH của cả năm chia cho 12 tháng.
- Đối với doanh nghiệp hoạt động dưới 01 năm: Lấy tổng số lao động tham gia BHXH của các tháng đã hoạt động chia cho tổng số tháng thực tế hoạt động.
Cách xác định tổng nguồn vốn và doanh thu
Việc xác định các chỉ số tài chính này là căn cứ để đánh giá quy mô thực tế:
- Tổng nguồn vốn: Được xác định dựa trên số liệu tại bảng cân đối kế toán trong Báo cáo tài chính của năm trước liền kề mà doanh nghiệp đã nộp cho cơ quan thuế. Trường hợp doanh nghiệp hoạt động dưới 01 năm, chỉ số này được tính tại thời điểm cuối quý liền kề trước khi đăng ký nhận hỗ trợ.
- Tổng doanh thu: Được xác định dựa trên tổng doanh thu thuần của năm trước đó hoặc theo quý gần nhất tùy vào thời gian hoạt động thực tế của đơn vị.
Chi tiết các tiêu chí phân loại quy mô doanh nghiệp
Dựa trên Nghị định số 80/2021/NĐ-CP, các tiêu chí cụ thể về lao động, doanh thu và nguồn vốn được phân chia theo từng nhóm ngành như sau:
1. Doanh nghiệp siêu nhỏ
- Lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và công nghiệp, xây dựng: Số lao động tham gia BHXH bình quân năm không quá 10 người; đồng thời tổng doanh thu hoặc tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng.
- Lĩnh vực thương mại, dịch vụ: Số lao động tham gia BHXH bình quân năm không quá 10 người; đồng thời tổng doanh thu không quá 10 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng.
2. Doanh nghiệp nhỏ
- Lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và công nghiệp, xây dựng: Số lao động tham gia BHXH bình quân năm không quá 100 người; đồng thời tổng doanh thu không quá 50 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 20 tỷ đồng (với điều kiện không thuộc nhóm siêu nhỏ).
- Lĩnh vực thương mại, dịch vụ: Số lao động tham gia BHXH bình quân năm không quá 50 người; đồng thời tổng doanh thu không quá 100 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 50 tỷ đồng (với điều kiện không thuộc nhóm siêu nhỏ).
3. Doanh nghiệp vừa
- Lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và công nghiệp, xây dựng: Số lao động tham gia BHXH bình quân năm không quá 200 người; đồng thời tổng doanh thu không quá 200 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 100 tỷ đồng (với điều kiện không thuộc nhóm nhỏ hoặc siêu nhỏ).
- Lĩnh vực thương mại, dịch vụ: Số lao động tham gia BHXH bình quân năm không quá 100 người; đồng thời tổng doanh thu không quá 300 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 100 tỷ đồng (với điều kiện không thuộc nhóm nhỏ hoặc siêu nhỏ).
Việc nắm vững các tiêu chí trên giúp các chủ doanh nghiệp chủ động trong việc lập kế hoạch tài chính, quản trị nhân sự và tận dụng tối đa các chính sách hỗ trợ phát triển từ Nhà nước dành cho khối doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Xem thêm các chủ đề khác
