Trang chủ›Tin tức›Thành lập doanh nghiệp

Thủ tục thành lập hộ kinh doanh

Việc đăng ký hộ kinh doanh sẽ mang lại nhiều lợi thế với quy mô kinh doanh nhỏ. Cùng Legalzone tìm hiểu thủ tục thành lập hộ kinh doanh?

Thứ Năm, 13/8/2020, 00:17 (GMT+7)Luật Sư Việt Nam

Tại Việt Nam, mô hình hộ kinh doanh đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế với sự hiện diện phổ biến của các cửa hàng tạp hóa, quán cà phê hay các cơ sở ăn uống nhỏ lẻ. Đây là hình thức kinh doanh phù hợp với những cá nhân hoặc hộ gia đình có quy mô sản xuất, kinh doanh nhỏ, không đủ điều kiện về cơ sở vật chất để thành lập hộ kinh doanh cá thể dưới hình thức doanh nghiệp. Việc nắm rõ các quy định pháp luật sẽ giúp chủ cơ sở thực hiện đúng trách nhiệm và quyền lợi của mình.

Quy định về đối tượng và đặc điểm của hộ kinh doanh

Theo quy định tại Điều 49, Nghị định số 78/2015/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, các đặc điểm pháp lý của hộ kinh doanh được xác định như sau:

Chủ thể: Hộ kinh doanh do một cá nhân là công dân Việt Nam, một nhóm người hoặc một hộ gia đình làm chủ.
Địa điểm và lao động: Chỉ được đăng ký kinh doanh tại một địa điểm duy nhất và sử dụng không quá mười lao động.
Trách nhiệm tài sản: Hộ kinh doanh không có con dấu riêng và phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với các hoạt động kinh doanh đã thực hiện.

Căn cứ vào quy định pháp luật, cần phân biệt rõ hai trường hợp sau:

Trường hợp không phải đăng ký: Các hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối và những người bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến, kinh doanh lưu động, hoặc các dịch vụ có thu nhập thấp thì không bắt buộc phải thực hiện thủ tục thành lập hộ kinh doanh, trừ trường hợp kinh doanh các ngành nghề có điều kiện theo quy định.
Trường hợp bắt buộc phải đăng ký: Khi hoạt động kinh doanh có sự thay đổi về quy mô, cụ thể là hộ kinh doanh sử dụng thường xuyên trên mười lao động thì phải thực hiện chuyển đổi sang hình thức doanh nghiệp theo quy định của pháp luật.

Hồ sơ và thẩm quyền đăng ký hộ kinh doanh

Để đăng ký thành lập hộ kinh doanh, chủ thể cần chuẩn bị đầy đủ một bộ hồ sơ bao gồm các giấy tờ sau:

Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh.
Bản sao hợp lệ Giấy chứng minh nhân dân (CMND) của các cá nhân tham gia hộ kinh doanh hoặc của người đại diện hộ gia đình.
Biên bản họp nhóm cá nhân về việc thành lập hộ kinh doanh (áp dụng đối với trường hợp hộ kinh doanh do một nhóm cá nhân thành lập).
Đối với ngành nghề có điều kiện: Phải kèm theo bản sao hợp lệ chứng chỉ hành nghề của cá nhân hoặc người đại diện hộ gia đình.
Đối với ngành nghề yêu cầu vốn pháp định: Phải kèm theo văn bản xác nhận vốn pháp định từ cơ quan, tổ chức có thẩm quyền.

Thẩm quyền giải quyết: Cơ quan Đăng ký kinh doanh cấp huyện nơi đặt địa điểm kinh doanh là đơn vị có thẩm quyền tiếp nhận và xử lý hồ sơ.

Trình tự, thủ tục đăng ký hộ kinh doanh

Quy trình thực hiện việc đăng ký được tiến hành qua các bước cụ thể như sau:

Bước 1: Nộp hồ sơ

Cá nhân, nhóm cá nhân hoặc người đại diện hộ gia đình nộp Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh đến cơ quan Đăng ký kinh doanh cấp huyện. Nội dung trong Giấy đề nghị phải đảm bảo đầy đủ các thông tin về: tên hộ kinh doanh, địa chỉ địa điểm kinh doanh, ngành nghề kinh doanh, số vốn kinh doanh, và thông tin định danh (họ tên, số CMND, ngày cấp, địa chỉ cư trú) của chủ hộ hoặc đại diện hộ gia đình.

Bước 2: Tiếp nhận và xử lý hồ sơ

Sau khi tiếp nhận hồ sơ hợp lệ, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện sẽ trao Giấy biên nhận. Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, nếu đáp ứng đủ các điều kiện (ngành nghề không thuộc danh mục cấm, tên hộ kinh doanh đúng quy định tại Nghị định 7 lập, và đã nộp đủ lệ phí), cơ quan chức năng sẽ cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.

Trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ, trong thời hạn 05 ngày làm việc, cơ quan đăng ký kinh doanh phải thông báo bằng văn bản về các nội dung cần sửa đổi, bổ sung cho người đăng ký.

Bước 3: Quyền khiếu nại

Nếu quá thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nộp hồ sơ mà người đăng ký không nhận được Giấy chứng nhận hoặc không nhận được thông báo yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ, chủ thể có quyền thực hiện khiếu nại theo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo.

Bước 4: Quản lý sau đăng ký

Định kỳ vào tuần đầu tiên hàng tháng, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện sẽ gửi danh sách các hộ kinh doanh đã đăng ký trong tháng trước cho cơ quan thuế cùng cấp, Phòng Đăng ký kinh doanh và cơ quan quản lý ngành kinh tế - kỹ thuật cấp tỉnh để phối hợp quản lý.

Các loại thuế và lệ phí phải nộp

Khi hoạt động dưới hình thức hộ kinh doanh, chủ thể cần lưu ý các nghĩa vụ tài chính sau:

Lệ phí đăng ký hộ kinh doanh

Căn cứ theo quy định tại Thông tư số 176/2012/TT-BTC, mức lệ phí đăng ký hộ kinh doanh là 100.000 đồng/lần.

Thuế môn bài (Lệ phí môn bài)

Mức thuế môn bài được xác định dựa trên thu nhập hàng tháng của hộ kinh doanh:

Thu nhập trên 1.500.000 đồng: 1.000.000 đồng/năm.
Thu nhập từ trên 1.000.000 đến 1.500.000 đồng: 750.000 đồng/năm.
Thu nhập từ trên 750.000 đến 1.000.000 đồng: 500.000 đồng/năm.
Thu nhập từ trên 500.000 đến 750.000 đồng: 300.000 đồng/năm.
Thu nhập từ trên 300.000 đến 500.000 đồng: 100.000 đồng/năm.
Thu nhập bằng hoặc thấp hơn 300.000 đồng: 50.000 đồng/năm.

Thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN)

Việc tính thuế GTGT và TNCN được thực hiện theo phương pháp khoán dựa trên doanh thu của từng lĩnh vực:

Thuế GTGT: Phân phối, cung cấp hàng hóa: 1%. Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: 5%. Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu: 3%. Các hoạt động kinh doanh khác: 2%.
Thuế TNCN: Cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở xuống không phải nộp thuế TNCN. Đối với các trường hợp còn lại, mức thuế được áp dụng như sau: Phân phối, cung cấp hàng hóa: 0,5%. Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: 2%. Hoạt động cho thuê tài sản, đại lý bảo hiểm, xổ số, bán hàng đa cấp: 5%. Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu: 1,5%. Các hoạt động kinh doanh khác: 1%.