Hướng dẫn thủ tục tách doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp 2020/ Thủ tục tách doanh nghiệp theo quy định hiện nay
Trong quá trình phát triển và mở rộng quy mô kinh doanh, việc tái cấu trúc bộ máy tổ chức là một chiến lược quan trọng của các chủ sở hữu. Một trong những phương thức phổ biến được áp dụng là hình thức tách doanh nghiệp. Việc hiểu rõ bản chất pháp lý và trình tự thực hiện giúp doanh nghiệp đảm bảo tính tuân thủ và bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan.
Theo quy định tại Luật Doanh nghiệp 2020, tách doanh nghiệp được hiểu là việc một công ty (gọi là công ty bị tách) chuyển một phần tài sản, quyền và nghĩa vụ của mình để thành lập một hoặc nhiều công ty mới (gọi là công ty được tách). Điểm đặc trưng quan trọng nhất của hình thức này là sau khi hoàn tất quá trình tách, công ty bị tách vẫn tiếp tục tồn tại về mặt pháp lý với tư cách là một thực thể độc lập, không chấm dứt sự tồn tại như trường hợp chia doanh nghiệp.
Việc tách doanh nghiệp không chỉ đơn thuần là sự phân chia tài sản mà còn là quá trình chuyển giao các trách nhiệm pháp lý. Khi thực hiện khái quát về tổ chức lại doanh nghiệp, chủ sở hữu cần lưu ý các đặc điểm sau:
Để việc tách doanh nghiệp diễn ra hợp pháp và tránh các tranh chấp phát sinh về sau, Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Doanh nghiệp yêu cầu các thông tin về phương án tách phải được thể hiện rõ ràng. Nội dung của phương án này là cơ sở để thực hiện các thủ tục đăng ký kinh doanh tại cơ quan có thẩm quyền.
Một bộ hồ sơ/phương án tách doanh nghiệp đầy đủ cần bao gồm các nội dung trọng yếu sau:
Việc tách doanh nghiệp liên quan mật thiết đến quyền lợi của bên thứ ba như chủ nợ, khách hàng và cơ quan thuế. Do đó, các doanh nghiệp cần chú trọng đến việc minh bạch hóa các khoản nợ. Nếu việc chuyển giao tài sản và nghĩa vụ không được thực hiện đúng quy định, công ty bị tách vẫn có thể phải liên đới chịu trách nhiệm đối với các nghĩa vụ chưa được phân định rõ ràng.
Trong quá trình này, vai trò của cố vấn pháp lý doanh nghiệp là cực kỳ quan trọng để rà soát các hợp đồng hiện hữu, đảm bảo việc chuyển giao không vi phạm điều khoản "thay đổi quyền kiểm soát" trong các thỏa thuận kinh tế. Đồng thời, việc quản lý tài sản sau khi tách cũng cần được lưu ý, đặc biệt là năng lực tài chính của doanh nghiệp được hiểu như thế nào sau khi đã phân tách một phần nguồn lực sang thực thể mới.
Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về nội dung phương án tách và trình tự đăng ký tại cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ giúp doanh nghiệp vận hành ổn định, tránh được các rủi ro pháp lý về tranh chấp tài sản và trách nhiệm dân sự giữa công ty cũ và công ty mới.
