Thủ tục lựa chọn nhà đầu tư

Việc lựa chọn nhà đầu tư là một bước quan trọng trong quá trình triển khai dự án, nhằm xác định chủ thể có đủ năng lực và điều kiện để thực hiện dự án đầu tư theo đúng mục tiêu đề ra. Theo quy định của Luật Đầu tư 2020, các hình thức và trình tự thủ tục lựa chọn nhà đầu tư được quy định cụ thể như sau.

Khái niệm lựa chọn nhà đầu tư

Lựa chọn nhà đầu tư được hiểu là hoạt động của cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm xác định nhà đầu tư đáp ứng đầy đủ các yêu cầu, điều kiện cần thiết để thực hiện một dự án đầu tư cụ thể.

Các hình thức lựa chọn nhà đầu tư

Căn cứ quy định tại Điều 29 Luật Đầu tư 2020, việc lựa chọn nhà đầu tư được thực hiện thông qua một trong các hình thức sau:

• Đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai.
• Đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư theo quy định của pháp luật về đấu thầu.
• Chấp thuận nhà đầu tư theo các điều kiện tại khoản 3 và khoản 4 Điều 29 Luật Đầu tư 2020.

Đối với các dự án thực hiện theo hình thức đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, việc này chỉ được tiến hành sau khi đã hoàn tất trình tự thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư của UBND cấp tỉnh (hoặc cơ quan có thẩm quyền khác), trừ trường hợp dự án không thuộc diện phải chấp thuận chủ trương đầu tư.

Trong trường hợp tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất mà chỉ có duy nhất một người đăng ký tham gia hoặc đấu giá không thành, hoặc khi tổ chức đấu thầu mà chỉ có một nhà đầu tư đăng ký theo pháp luật về đấu thầu, cơ quan có thẩm quyền sẽ thực hiện thủ tục chấp thuận nhà đầu tư nếu nhà đầu tư đó đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý liên quan.

Đặc biệt, đối với dự án thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, cơ quan có thẩm quyền sẽ chấp thuận nhà đầu tư trực tiếp (không thông qua đấu giá, đấu thầu) trong các trường hợp:

• Nhà đầu tư đã có quyền sử dụng đất (trừ trường hợp đất bị Nhà nước thu hồi vì mục đích quốc phòng, an ninh hoặc phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng).
• Nhà đầu tư thực hiện nhận chuyển nhượng, nhận góp vốn hoặc thuê quyền sử dụng đất nông nghiệp để thực hiện dự án sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp (không thuộc diện Nhà nước thu hồi đất).
• Nhà đầu tư thực hiện dự án trong phạm vi khu công nghiệp, khu công nghệ cao.
• Các trường hợp khác không thuộc diện phải đấu giá hoặc đấu thầu theo quy định pháp luật.

Trình tự, thủ tục lựa chọn nhà đầu tư

Trường hợp nhà đầu tư duy nhất hoặc đấu giá không thành

Đối với nhà đầu tư duy nhất đăng ký tham gia đấu giá hoặc nhà đầu tư đề nghị thực hiện dự án sau khi tổ chức đấu giá ít nhất 02 lần nhưng không thành (theo điểm a khoản 3 Điều 29 Nghị định số 31/2021/NĐ-CP), quy trình thực hiện như sau:

• Bước 1: Nhà đầu tư nộp 04 bộ hồ sơ đề nghị chấp thuận nhà đầu tư cho cơ quan đăng ký đầu tư. Hồ sơ bao gồm văn bản đề nghị và các tài liệu theo quy định tại khoản 1 Điều 33 Luật Đầu tư.
• Bước 2: Trong vòng 03 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ hợp lệ, cơ quan đăng ký đầu tư gửi hồ sơ lấy ý kiến các cơ quan nhà nước liên quan về việc đáp ứng yêu cầu năng lực, kinh nghiệm và điều kiện thực hiện dự án. Nếu dự án đã có quyết định chấp thuận chủ trương của Quốc hội hoặc Thủ tướng Chính phủ, cơ quan đăng ký đầu tư phải đồng thời gửi ý kiến tới Bộ Kế hoạch và Đầu tư.
• Bước 3: Trong vòng 15 ngày kể từ khi nhận được đề nghị, các cơ quan được lấy ý kiến phải phản hồi về nội dung thuộc phạm vi quản lý của mình.
• Bước 4: Trong vòng 25 ngày kể từ khi nhận hồ sơ hợp lệ, cơ quan đăng ký đầu tư lập báo cáo thẩm định trình Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
• Bước 5: Trong vòng 07 ngày làm việc sau khi có báo cáo thẩm định, UBND cấp tỉnh ra Quyết định chấp thuận nhà đầu tư và gửi cho các bên liên quan (Bộ Kế tương ứng, cơ quan đăng ký đầu tư, cơ quan tổ chức đấu giá và nhà đầu tư).

Trường hợp nhà đầu tư đáp ứng điều kiện tại điểm b khoản 3 Điều 29 Nghị định 31/2021/NĐ-CP

Quy trình thực hiện tương tự như trường hợp trên, tuy nhiên trọng tâm là việc đánh giá kết quả đánh giá sơ bộ năng lực, kinh nghiệm. Cơ quan đăng ký đầu tư sẽ gửi báo cáo kết quả đánh giá sơ bộ và hồ sơ đề nghị tới các cơ quan nhà nước có thẩm quyền để lấy ý kiến về các điều kiện thực hiện dự án theo quy định tại khoản 4 Điều 33 Luật Đầu tư.

Trường hợp do Bộ hoặc cơ quan ngang Bộ tổ chức đấu thầu

Khi các Bộ, cơ quan ngang Bộ hoặc cơ quan thuộc Chính phủ đứng ra tổ chức đấu thầu, các cơ quan này có trách nhiệm lập báo cáo kết quả đánh giá sơ bộ năng lực, kinh nghiệm và thực hiện việc chấp thuận nhà đầu tư nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý. Quyết định chấp thuận sẽ được gửi tới Bộ Kế hoạch và Đầu tư (đối với dự án thuộc thẩm quyền của Quốc hội/Thủ tướng), cơ quan đăng ký đầu tư và nhà đầu tư.

Việc nắm vững các quy định về lựa chọn nhà đầu tư giúp các tổ chức, cá nhân chủ động hơn trong việc chuẩn bị hồ sơ và thực hiện thủ tục đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài hoặc trong nước, đảm bảo tính pháp lý cao nhất cho dự án.