Thành lập doanh nghiệp nước ngoài

Khái niệm về hoạt động đầu tư và hình thức sở hữu vốn nước ngoài

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế, việc tìm hiểu các phương thức để nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào thị trường Việt Nam là vô cùng quan trọng. Hiểu một cách cơ bản, các hoạt động liên quan đến yếu tố nước ngoài bao gồm việc mua cổ phần phát hành lần đầu hoặc cổ phần phát hành thêm của công ty cổ phần; góp vốn vào công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH) hoặc công ty hợp danh; và thực hiện góp vốn vào các tổ chức kinh tế khác theo quy định pháp luật.

Bên cạnh đó, nhà đầu tư nước ngoài còn có thể tham gia thông qua việc mua lại cổ phần của công ty cổ phần từ các công ty hoặc cổ đông hiện hữu; mua phần vốn góp của các thành viên để trở thành thành viên mới của công ty TNHH; hoặc mua phần vốn góp của thành viên góp vốn để trở thành thành viên góp vốn trong công ty hợp danh. Việc thực hiện thành lập công ty vốn nước ngoài đòi hỏi nhà đầu tư phải tuân thủ nghiêm ngặt các trình tự về đăng ký đầu tư và đăng ký doanh nghiệp theo quy định của Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp tại thời điểm thực hiện.

Quy trình thực hiện thủ tục thành lập doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

Để một dự án đầu tư từ nước ngoài được triển khai và đi vào hoạt động hợp pháp, nhà đầu tư cần trải qua các bước quan trọng dưới đây:

Bước 01: Đăng ký chủ trương đầu tư

Tùy thuộc vào quy mô và tính chất của dự án, cơ quan có thẩm quyền sẽ quyết định việc chấp thuận chủ trương đầu tư. Cụ thể:

• Thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh: Áp dụng đối với các dự án có quy mô sử dụng đất dưới 50 ha và dân số dưới 15.000 người tại khu vực đô thị; hoặc dự án có quy mô sử dụng đất dưới 100 ha và dân số dưới 10.000 người tại khu vực không phải là đô thị. Đặc biệt, các dự án nằm trong khu vực hạn chế phát triển hoặc nội đô lịch sử của đô thị loại đặc biệt sẽ thuộc thẩm quyền này bất kể quy mô diện tích hay dân số.
• Thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ: Áp dụng đối với các dự án có quy mô lớn hơn hoặc tính chất đặc thù theo quy định của pháp luật đầu tư. Hồ sơ nộp lên cấp này bao gồm đầy đủ các tài liệu như đăng ký tại cấp tỉnh, kèm theo phương án giải phóng mặt bằng, di dân, tái định cư (nếu có), đánh giá tác động môi trường và đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án.

Hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư do nhà đầu tư tự đề xuất cần bao gồm các nội dung về đề xuất dự án đầu tư và các tài liệu liên quan theo quy định hiện hành.

Bước 02: Xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư

Đây là bước then chốt đối với thủ tục thành lập doanh nghiệp nước ngoài. Đối tượng cần thực hiện bước này bao gồm các dự án đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài và các tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư bao gồm:

• Văn bản đề nghị thực hiện dự án đầu tư.
• Thông tin pháp lý của nhà đầu tư: Bản sao hộ chiếu (đối với cá nhân) hoặc bản sao Giấy chứng nhận thành lập/tài liệu tương đương xác nhận tư cách pháp lý (đối với tổ chức).
• Đề xuất dự án đầu tư và các tài liệu chứng minh năng lực tài chính như: Báo cáo tài chính 02 năm gần nhất, cam kết hỗ trợ tài chính từ công ty mẹ hoặc tổ chức tài chính, hoặc các tài liệu bảo lãnh/thuyết minh năng lực tài chính khác.
• Đề xuất nhu cầu sử dụng đất hoặc tài liệu xác nhận quyền sử dụng địa điểm thực hiện dự án (như hợp đồng thuê địa điểm).
• Giải trình về việc sử dụng công nghệ (nếu có).
• Hợp đồng BCC trong trường hợp đầu tư theo hình thức hợp đồng hợp tác kinh doanh.

Cơ quan tiếp nhận hồ sơ là Cơ quan đăng ký đầu tư, tùy thuộc vào việc dự án đó đã được chấp thuận chủ trương đầu tư hay chưa.

Bước 03: Cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

Sau khi có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, nhà đầu tư tiến hành thực hiện thủ tục sau khi thành lập doanh nghiệp để chính thức hóa tư cách pháp nhân. Hồ sơ sẽ khác nhau tùy loại hình doanh nghiệp:

Đối với Công ty TNHH

Hồ sơ bao gồm: Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp, Điều lệ công ty, Danh sách thành viên và bản sao các giấy tờ chứng thực cá nhân (CCCD/Hộ chiếu) hoặc pháp lý của tổ chức. Lưu ý, đối với thành viên là tổ chức nước ngoài, các tài liệu pháp lý phải được hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định.

Đối với Công ty Cổ phần

Hồ sơ bao gồm: Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp, Điều lệ công ty, Danh sách cổ đông sáng lập và danh sách cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài. Các thành viên/cổ đông là tổ chức nước ngoài cũng phải thực hiện hợp pháp hóa lãnh sự các giấy tờ chứng minh tư cách pháp lý.

Cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp là Cơ quan đăng ký kinh doanh.

Bước 04: Đăng bố cáo thành lập doanh nghiệp

Sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, doanh nghiệp phải thực hiện việc đăng bố cáo thành lập. Nội dung công bố bao gồm danh mục ngành, nghề kinh doanh và danh sách cổ đông sáng lập/cổ đông nước ngoài (đối với loại hình công ty cổ phần).

Bước 05 & 06: Khắc dấu và Công bố mẫu dấu

Cuối cùng, doanh nghiệp thực hiện việc khắc con dấu của doanh nghiệp và tiến hành các thủ tục công bố mẫu dấu theo đúng quy định pháp luật để đảm bảo tính hợp pháp trong giao dịch.

Việc nắm vững thủ tục thành lập doanh nghiệp mới nhất hiện nay sẽ giúp các nhà đầu tư tránh được những sai sót về mặt pháp lý, đảm bảo quá trình thâm nhập thị trường diễn ra thuận lợi và đúng tiến độ.

Xem thêm các chủ đề khác

• Thủ tục thành lập doanh nghiệp nước ngoài
• Thủ tục thành lập doanh nghiệp nhà nước