Phá giá tiền tệ (tiếng Anh là Currency Devaluation) là biện pháp chủ động làm giảm giá trị đồng nội tệ so với ngoại tệ
Phá giá tiền tệ (tiếng Anh là Currency Devaluation) được hiểu là một biện pháp chủ động của cơ quan quản lý nhà nước nhằm làm giảm giá trị của đồng nội tệ so với các ngoại tệ khác. Hành động này dẫn đến việc tăng cung ngoại tệ trên thị trường, từ đó làm cho tỷ giá hối đoái danh nghĩa tăng lên. Trong bối cảnh hệ thống tiền tệ quốc tế biến động, việc điều chỉnh tỷ giá là một công cụ quan trọng trong quản lý kinh tế vĩ mô.
Việc thực hiện phá giá tiền tệ thường mang mục đích chiến lược nhằm tác động đến các chỉ số kinh tế quốc gia, cụ thể bao gồm:
Mặc dù mang lại những lợi ích về xuất khẩu, nhưng việc điều chỉnh giá trị đồng tiền luôn tồn tại hai mặt đối lập mà các nhà quản lý chính sách tiền tệ cần phải cân nhắc kỹ lưỡng.
Phá giá tiền tệ có tác động trực tiếp đến chỉ số giá cả trong nước. Do chi phí nhập khẩu các mặt hàng từ nước ngoài tăng lên, giá cả hàng hóa nội địa cũng sẽ bị đẩy cao, đặc biệt là tại những quốc gia có độ mở kinh tế lớn và tỷ trọng hàng nhập khẩu chiếm phần lớn trong cơ cấu tiêu dùng. Sự gia tăng giá cả này có thể dẫn đến hiện tượng lạm phát leo thang, gây ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý tiết kiệm, đầu tư và sự ổn định chính trị. Để kiểm soát rủi ro này, Chính phủ cần kết hợp với các biện pháp thắt chặt tín dụng và giảm thâm hụt ngân sách.
Trong ngắn hạn, việc phá giá tiền tệ có thể làm giảm thu nhập thực tế của người dân do giá cả hàng hóa tăng lên trong khi tiền lương chưa kịp điều chỉnh. Điều này cũng làm sụt giảm giá trị tài sản tích lũy dưới dạng đồng nội tệ hoặc trái phiếu nội địa. Xét về góc độ sản xuất, sự sụt giảm sức mua có thể làm giảm cầu đối với hàng hóa nội địa, dẫn đến nguy cơ thất nghiệp trong một số ngành phụ thuộc vào thị trường trong nước. Tuy nhiên, quy mô sản xuất tổng thể sẽ biến động tùy thuộc vào tốc độ phục hồi của ngành xuất khẩu và khả năng thay thế hàng nhập khẩu bằng hàng nội địa.
Chính sách phá giá có thể tác động gián tiếp đến ngân sách quốc gia theo cả hai hướng:
Việc giảm giá đồng tiền chưa bao giờ là một chiến lược được người dân ủng hộ rộng rãi vì nó trực tiếp làm giảm mức sống và khả năng mua sắm hàng hóa quốc tế của cá nhân. Do đó, khi xem xét các biến động liên quan đến tiền tệ là gì và các cơ chế tỷ giá, Chính phủ cần có sự tính toán thận trọng giữa lợi ích thúc đẩy xuất khẩu và những hệ lụy về lạm phát cũng như áp lực nợ công để đảm bảo sự phát triển bền vững của nền kinh tế.
