Điều kiện và thủ tục thành lập doanh nghiệp chế xuất tại Việt Nam

Để thành lập doanh nghiệp chế xuất tại Việt Nam, nhà đầu tư cần đáp ứng nhiều điều kiện khắt khe hơn so với các loại hình doanh nghiệp thông thường. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp các thông tin pháp lý về khái niệm, điều kiện và trình tự thủ tục để thiết lập một doanh nghiệp chế xuất đúng quy định.

Doanh nghiệp chế xuất là gì?

Doanh nghiệp chế xuất (thường được gọi với tên tiếng Anh là Export Processing Enterprise - EPE) là loại hình doanh nghiệp hoạt động trong khu chế xuất hoặc các khu công nghiệp, khu kinh tế có tính chất đặc thù. Theo quy định về quản lý khu công nghiệp và khu kinh tế tại Nghị định số 82/2018/NĐ-CP, khu chế xuất là khu công nghiệp chuyên sản xuất hàng xuất khẩu, thực hiện dịch vụ cho sản xuất hàng xuất khẩu và hoạt động xuất khẩu, được ngăn cách với khu vực bên ngoài theo các quy định áp dụng đối với khu phi thuế quan.

Do đó, doanh nghiệp chế xuất có thể bao gồm các doanh nghiệp nằm trong khu chế xuất hoặc các doanh nghiệp chuyên sản xuất sản phẩm để xuất khẩu hoạt động trong khu công nghiệp, khu kinh tế nhưng đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về ngăn cách và kiểm soát hải quan theo pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.

Điều kiện thành lập doanh nghiệp chế xuất

Căn cứ vào các quy định tại Nghị định số 82/2018/ ngưỡng NĐ-CP và pháp luật về thuế, doanh nghiệp chế xuất phải đáp ứng các điều kiện cốt lõi sau:

• Hạch toán độc lập: Nếu được phép kinh doanh hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa tại Việt Nam, doanh nghiệp phải mở sổ kế toán để hạch toán riêng doanh thu.
• Sản phẩm xuất khẩu: Hàng hóa sản xuất tại doanh nghiệp chế xuất phải được xuất khẩu 100% ra nước ngoài.
• Quản lý kho bãi và chi phí: Doanh nghiệp phải có phương án tách biệt chi phí liên quan đến hoạt động mua bán hàng hóa tại Việt Nam; đồng thời bố trí khu vực lưu giữ hàng hóa ngăn cách với khu vực phục vụ hoạt động sản xuất của doanh nghiệp. Trong trường hợp không thể tách biệt tại trụ sở chính, doanh nghiệp có thể thành lập chi nhánh riêng nằm ngoài khu chế xuất để thực hiện hoạt động này.
• Kiểm soát hải quan: Doanh nghiệp phải đảm bảo đầy đủ các điều kiện về kiểm tra, giám sát của cơ quan Hải quan và các cơ quan chức năng liên quan; đồng thời phải có văn bản chấp thuận thành lập từ cơ quan Hải quan.

Thủ tục thành lập doanh nghiệp chế xuất

Về bản chất, doanh nghiệp chế xuất không phải là một loại hình doanh nghiệp độc lập về mặt pháp lý (như công ty TNHH hay công ty cổ phần) mà là tên gọi thể hiện địa điểm đặt trụ sở và tính chất kinh doanh. Do đó, nhà đầu tư cần thực hiện các thủ tục sau khi thành lập doanh nghiệp và thủ tục đăng ký kinh doanh tương ứng với loại hình đã chọn. Tuy nhiên, điểm khác biệt là quy trình này phải gắn liền với việc xin cấp phép tại Ban quản lý các khu công nghiệp, khu kinh tế.

Trình tự cơ bản bao gồm các bước sau:

• Bước 1: Đăng ký chủ trương đầu tư: Thực hiện tại Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đối với các dự án thuộc diện phải xin chấp thuận chủ trương (như dự án giao đất, cho thuê đất không qua đấu giá hoặc dự án có yêu cầu chuyển mục đích sử dụng đất).
• Bước 2: Xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư: Nhà đầu tư nước ngoài hoặc các tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài từ 51% trở lên phải thực hiện thủ tục này.
• Bước 3: Thành lập doanh nghiệp: Sau khi có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, nhà đầu tư tiến hành nộp hồ sơ cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp.
• Bước 4: Công bố thông tin: Thực hiện đăng bố cáo thành lập trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, bao gồm ngành nghề kinh doanh và danh sách cổ đông sáng lập (đối với công ty cổ phần).
• Bước 5: Khắc dấu và công bố mẫu dấu: Doanh nghiệp tiến hành khắc dấu và thực hiện các thủ tục công bố mẫu dấu theo quy định pháp luật hiện hành.

Chính sách ưu đãi đối với doanh nghiệp chế xuất

Do đặc thù hoạt động trong khu phi thuế quan, doanh nghiệp chế xuất được hưởng nhiều chính sách ưu đãi về thuế và đất đai:

Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp

Căn cứ theo Thông tư số 78/2014/TT-BTC, các dự án đầu tư mới từ ngày 01/01/2016 có thể được hưởng thuế suất ưu đãi 17% trong vòng 10 năm. Bên cạnh đó, theo hướng dẫn tại Thông tư số 151/2014/TT-BTC, doanh nghiệp có thể được miễn thuế trong 02 năm đầu tiên và giảm 50% số thuế phải nộp trong 04 năm tiếp theo (trừ trường hợp nằm tại các địa bàn thuộc đô thị loại đặc biệt hoặc đô thị loại I trực thuộc trung ương theo quy định).

Ưu đãi về thuế xuất nhập khẩu và đất đai

• Thuế xuất nhập khẩu: Quan hệ mua bán giữa khu chế xuất với nước ngoài được áp dụng cơ chế không phải chịu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.
• Tiền thuê đất: Tùy thuộc vào quy định về địa bàn đầu tư, doanh nghiệp có thể được hưởng các chính sách miễn tiền thuê đất (ví dụ mức 07 năm theo các quy định liên quan đến địa bàn ưu đãi).