Công bố an toàn thực phẩm

Công bố an toàn thực phẩm là thủ tục bắt buộc mà tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải thực hiện trước khi đưa sản phẩm ra lưu thông trên thị trường. Bài viết trình bày căn cứ pháp lý, đối tượng, hồ sơ và trình tự thực hiện theo khung pháp luật áp dụng tại thời điểm năm 2020.

Công bố an toàn thực phẩm là gì?

Công bố an toàn thực phẩm là việc tổ chức, cá nhân tự công bố hoặc đăng ký bản công bố sản phẩm phù hợp với quy định về an toàn thực phẩm trước khi sản phẩm được lưu thông trên thị trường. Đây là điều kiện pháp lý nhằm bảo đảm sản phẩm đạt yêu cầu về chất lượng, an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng.

Căn cứ pháp lý

Tính đến năm 2020, hoạt động công bố sản phẩm thực phẩm được điều chỉnh bởi:

• Luật An toàn thực phẩm số 55/2010/QH12;
• Nghị định số 15/2018/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm.

Lưu ý: Nghị định 15/2018/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 02/02/2018) đã thay thế cơ chế công bố hợp quy/công bố phù hợp quy định trước đây tại Nghị định 38/2012/NĐ-CP và Thông tư 19/2012/TT-BYT. Vì vậy, từ năm 2018 trở đi, doanh nghiệp áp dụng hai hình thức là tự công bố sản phẩm và đăng ký bản công bố sản phẩm.

Phân loại theo hình thức công bố

Tự công bố sản phẩm

Áp dụng đối với thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, dụng cụ chứa đựng, vật liệu bao gói tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm (trừ các sản phẩm phải đăng ký bản công bố). Tổ chức, cá nhân tự công bố trên phương tiện thông tin đại chúng hoặc trang thông tin điện tử của mình, đồng thời nộp một bản đến cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền do địa phương chỉ định.

Đăng ký bản công bố sản phẩm

Bắt buộc đối với các sản phẩm: thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt; sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ đến 36 tháng tuổi; phụ gia thực phẩm hỗn hợp có công dụng mới, phụ gia không thuộc danh mục được phép sử dụng hoặc không đúng đối tượng sử dụng.

Hồ sơ tự công bố sản phẩm

• Bản tự công bố sản phẩm theo mẫu quy định tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP;
• Phiếu kết quả kiểm nghiệm an toàn thực phẩm trong thời hạn 12 tháng, do phòng kiểm nghiệm được chỉ định hoặc được công nhận phù hợp ISO 17025 cấp.

Hồ sơ đăng ký bản công bố sản phẩm

• Bản công bố sản phẩm theo mẫu;
• Giấy chứng nhận lưu hành tự do hoặc giấy chứng nhận y tế (đối với sản phẩm nhập khẩu);
• Phiếu kết quả kiểm nghiệm an toàn thực phẩm trong thời hạn 12 tháng;
• Bằng chứng khoa học chứng minh công dụng của sản phẩm hoặc thành phần tạo nên công dụng đã công bố;
• Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đạt yêu cầu GMP đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe (theo lộ trình).

Cơ quan tiếp nhận hồ sơ

Theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP, thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ được phân định như sau:

• Bộ Y tế (Cục An toàn thực phẩm): tiếp nhận đăng ký bản công bố đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe, phụ gia thực phẩm hỗn hợp có công dụng mới và phụ gia không thuộc danh mục được phép sử dụng;
• Cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ định: tiếp nhận đăng ký bản công bố đối với thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt, sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ đến 36 tháng tuổi và tiếp nhận hồ sơ tự công bố tại địa phương.

Trình tự thực hiện

• Đối với tự công bố: ngay sau khi tự công bố, tổ chức, cá nhân được quyền sản xuất, kinh doanh sản phẩm và chịu trách nhiệm hoàn toàn về an toàn của sản phẩm đó.
• Đối với đăng ký bản công bố: cơ quan tiếp nhận thẩm định và cấp Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm. Thời hạn là 07 ngày làm việc đối với thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt và 21 ngày làm việc đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Lưu ý về xử phạt vi phạm

Tổ chức, cá nhân không thực hiện công bố hoặc công bố sai quy định có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định số 115/2018/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn thực phẩm. Vì vậy, doanh nghiệp cần xác định đúng hình thức công bố và hoàn thiện hồ sơ trước khi đưa sản phẩm ra thị trường.

Nắm rõ quy định về công bố an toàn thực phẩm giúp tổ chức, cá nhân thực hiện đúng thủ tục, tránh rủi ro pháp lý và bảo đảm sản phẩm lưu hành hợp pháp.

Xem thêm các chủ đề khác

• Công bố thực phẩm chức năng sản xuất trong nước
• Giấy phép thành lập công ty là gì? Bản chất của giấy phép thành lập công ty