Các hình thức đầu tư sinh lời theo quy định của Luật đầu tư và các văn bản hướng dẫn thi hành là hình thức mà nhà đầu tư nước ngoài
Trong hoạt động kinh tế, các hình thức đầu tư sinh lời đóng vai trò quan trọng giúp nhà đầu tư tối ưu hóa nguồn vốn nhằm tìm kiếm lợi nhuận. Việc hiểu rõ các phương thức thực hiện đầu tư theo quy định của pháp luật là điều kiện tiên quyết để đảm bảo tính hợp pháp và giảm thiểu rủi ro pháp lý cho chủ thể đầu tư.
Theo quy định tại Luật Đầu tư, hoạt động đầu tư sinh lời được thực hiện thông qua việc bỏ vốn vào các hoạt động kinh doanh dưới nhiều hình thức khác nhau như thành lập tổ chế kinh tế, góp vốn, mua cổ phần hoặc thực hiện các loại hợp đồng đặc thù. Dưới đây là phân tích chi tiết về các hình thức này.
Dựa trên khung pháp lý hiện hành, nhà đầu tư có thể lựa chọn một trong các phương thức đầu tư sau:
Đây là phương thức mà nhà đầu tư trực tiếp xây dựng một pháp nhân mới để thực hiện hoạt động kinh doanh. Đối với nhà đầu tư trong nước, việc thành lập tổ chức kinh tế có thể được thực hiện mà không nhất thiết phải có dự án đầu tư đi kèm ngay từ đầu.
Tuy nhiên, đối với các nhà đầu tư nước ngoài muốn thực hiện quy trình đầu tư nước ngoài vào Việt Nam theo hình thức thành lập tổ chức kinh tế, quy định pháp luật yêu cầu phải có dự án đầu tư và được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trước khi tiến hành các bước tiếp theo. Phạm vi hoạt động, điều kiện và đối tác của nhà đầu tư sẽ tuân thủ theo các cam kết tại các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Đối với trường hợp tổ chức kinh tế nước ngoài có vốn điều lệ từ 51% trở lên hoặc các hình thức tương đương khác, việc thực hiện đầu tư phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về tỷ lệ sở hữu và quy định đối với doanh nghiệp nhà nước đã cổ phần hóa. Đặc biệt, nếu một tổ chức kinh tế nước ngoài đã thành lập tại Việt Nam và có dự án đầu tư mới, họ có thể triển khai trực tiếp dự án đó mà không cần phải thực hiện thủ tục thành lập lại một pháp nhân mới.
Đây là phương thức nhà đầu tư không trực tiếp thành lập pháp nhân mới mà thông qua việc mua lại quyền sở hữu hoặc quyền quản lý tại các doanh nghiệp đang hoạt động. Tùy vào mục đích, nhà đầu tư có thể lựa chọn thủ tục đầu tư theo hình thức góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp vào các công ty cổ phần hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn.
Các hình thức cụ thể bao gồm:
Trong trường hợp việc góp vốn hoặc mua cổ phần thuộc danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện, hoặc dẫn đến việc thay đổi tỷ lệ sở hữu vốn điều lệ từ 51% trở lên, nhà đầu tư phải thực hiện thủ tục đăng ký tại Sở Kế hoạch và Đầu tư nơi tổ chức kinh tế đặt trụ sở chính. Hồ sơ cần bao gồm văn bản đăng ký góp vốn/mua cổ phần (nêu rõ thông tin nhà đầu tư và tỷ lệ sở hữu sau khi hoàn tất), cùng các giấy tờ pháp lý cá nhân hoặc pháp nhân đã được hợp lệ hóa.
Trong thời hạn 15 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan đăng ký đầu tư sẽ thông báo bằng văn bản về việc chấp thuận để nhà đầu tư thực hiện thủ tục thay đổi thành viên/cổ đông. Nếu không đủ điều kiện, cơ quan chức năng phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Hình thức đầu tư hình thức PPP là sự hợp tác giữa Nhà nước và các nhà đầu tư (trong và ngoài nước) nhằm phát triển cơ sở hạ tầng và cung cấp dịch vụ công. Các dự án này thường tập trung vào lĩnh vực giao thông, năng lượng, y tế, giáo dục... với mục tiêu phục vụ lợi ích cộng đồng.
Nội dung hợp đồng PPP có thể bao gồm việc xây dựng mới, sửa chữa, nâng cấp hoặc vận hành, quản lý các công trình hạ tầng. Nhà đầu tư và Chính phủ sẽ tuân thủ các quy định nghiêm ngặt về điều kiện dự án, thủ tục đấu thầu và phân chia rủi ro theo quy định của pháp luật chuyên ngành về PPP.
Hợp đồng BCC là sự thỏa thuận giữa các nhà đầu tư nhằm cùng thực hiện một hoạt động kinh doanh, phân chia lợi nhuận hoặc sản phẩm mà không làm phát sinh quan hệ pháp lý của một tổ chức kinh tế mới. Hình thức này có thể áp dụng giữa các nhà đầu tư trong nước với nhau hoặc giữa nhà đầu tư trong nước và nước ngoài.
Để hợp đồng BCC có giá trị pháp lý và đảm bảo quyền lợi, các bên cần thỏa thuận rõ ràng các nội dung sau:
Các bên cũng có thể thỏa thuận về việc thành lập Ban điều phối để quản lý dự án, hoặc sử dụng tài sản hình thành từ hợp đồng BCC để thành lập doanh nghiệp mới nếu nhu cầu phát sinh trong quá trình hợp tác.
