Tài sản đất đai vốn là tài sản lớn, đây cũng là mục tiêu và giá trị lớn khi người có tài sản để lại thừa kế
Thủ tục thừa kế đất đai là trình tự để người được hưởng di sản là quyền sử dụng đất hoàn tất việc khai nhận, phân chia di sản và đăng ký sang tên đứng tên mình. Đất đai là tài sản lớn nên việc nắm rõ các bước thực hiện giúp người thừa kế bảo vệ quyền lợi và tránh phát sinh tranh chấp. Bài viết hướng dẫn các hình thức thừa kế và quy trình thừa kế đất đai theo quy định pháp luật.
Theo Bộ luật Dân sự 2015, có hai hình thức thừa kế:
Việc khai nhận di sản được thực hiện tại tổ chức hành nghề công chứng nơi có đất. Hồ sơ cơ bản gồm các bản sao có công chứng:
Tổ chức công chứng thực hiện niêm yết "Thông báo khai nhận di sản thừa kế" tại Ủy ban nhân dân cấp xã, phường, thị trấn nơi người để lại di sản thường trú cuối cùng theo thời hạn luật định.
Sau khi nhận lại bản niêm yết có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã mà không có tranh chấp, khiếu kiện, công chứng viên hẹn ngày ký kết văn bản khai nhận hoặc văn bản thỏa thuận phân chia di sản. Người thừa kế mang theo toàn bộ bản chính các giấy tờ đã nộp để ký kết.
Người thừa kế nộp hồ sơ đăng ký biến động đất đai tại cơ quan đăng ký đất đai có thẩm quyền. Căn cứ hồ sơ, cơ quan chức năng kiểm tra, xác định vị trí thửa đất và chuyển cơ quan thuế xác định nghĩa vụ tài chính (nếu có). Sau khi người thừa kế hoàn thành nghĩa vụ tài chính (hoặc thuộc diện được miễn), cơ quan đăng ký đất đai cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở. Thời gian giải quyết theo quy định kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, không tính thời gian người thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài chính.
Hồ sơ đăng ký thừa kế quyền sử dụng đất gồm: đơn đề nghị cấp Giấy chứng nhận; các giấy tờ về thừa kế (di chúc, văn bản khai nhận/thỏa thuận phân chia di sản có công chứng); giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất của người để lại di sản; bản sao Giấy khai sinh của người thừa kế làm cơ sở xem xét miễn nghĩa vụ tài chính; Giấy chứng tử; tờ khai nộp thuế và tờ khai nộp lệ phí trước bạ nhà đất.
Trình tự, hồ sơ thừa kế quyền sử dụng đất được hướng dẫn tại Nghị định 43/2014/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Đất đai 2013. Trường hợp người để lại di sản có di chúc, người thừa kế tham khảo thêm quy định về thừa kế đất đai có di chúc; nếu không có di chúc thì áp dụng quy định về thừa kế đất đai không có di chúc. Khi giữa các đồng thừa kế có tranh chấp, cần giải quyết dứt điểm tranh chấp trước khi đăng ký sang tên.
