Những hình thức xử lý khi bị bom hàng. “bom hàng” thì có vi phạm pháp luật hay không? Liên hệ ngay với chúng tôiđể được tư vấn miễn phí
Trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển mạnh mẽ, việc mua bán hàng hóa qua các nền tảng mạng xã hội và website trực tuyến đã trở nên phổ biến. Tuy nhiên, đi kèm với sự tiện lợi này là tình trạng người mua đặt hàng nhưng không nhận hàng khi shipper giao đến, hay còn gọi bằng thuật ngữ dân dã là "bom hàng". Câu hỏi đặt ra là hành vi này có cấu thành vi phạm pháp luật hay không và trách nhiệm pháp lý của các bên được xác định như thế thực tế?
Để xác định tính chất pháp lý của hành vi "bom hàng", trước hết cần làm rõ bản chất của giao dịch giữa người mua và người bán. Khi một khách hàng thực hiện thao tác đặt hàng, lựa chọn sản phẩm và chốt đơn trên các nền tảng trực tuyến, về mặt pháp lý, đây đã hình thành một giao dịch dân sự.
Căn cứ vào các quy định của Bộ luật Dân sự 2015:
Từ những căn cứ nêu trên, việc đặt hàng qua website, ứng dụng hoặc các trang mạng xã hội thực chất là quá trình ký kết một hợp đồng điện tử. Nội dung của giao dịch này thường bao gồm các yếu tố cốt lõ tồn tại theo Điều 298 Bộ luật Dân sự 2015 như: đối tượng hàng hóa, số lượng, chất lượng, giá cả, phương thức thanh toán, thời hạn và địa điểm giao nhận, cũng như quyền và nghĩa vụ của các bên.
Do đó, khi người mua đã đặt hàng nhưng cố tình không nhận hàng khi người bán đã hoàn thành nghĩa vụ giao hàng theo thỏa thuận, hành vi này được xác định là vi phạm nghĩa vụ thực hiện hợp đồng. Người mua đã không tuân thủ cam kết về việc tiếp nhận hàng hóa và thanh toán như nội dung đã thống nhất trong giao dịch.
Mặc dù hành vi "bom hàng" gây ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động kinh doanh, nhưng việc xác định chế tài xử lý cần dựa trên các quy định cụ thể về trách nhiệm dân sự.
Khi việc không nhận hàng gây ra những tổn thất thực tế cho người bán, bên vi phạm phải có trách nhiệm khắc phục. Căn cứ Điều 360 Bộ luật Dân sự 2015 về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do vi phạm nghĩa vụ:
Trường hợp có thiệt hại xảy ra do việc không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ, bên có lỗi phải bồi thường toàn bộ thiệt hại cho bên bị vi phạm, trừ khi các bên có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác.
Thiệt hại trong trường hợp "bom hàng" thường bao gồm các chi phí phát sinh trực tiếp như: chi phí vận chuyển hai chiều, chi phí lưu kho, chi phí bảo quản hàng hóa đặc thù, và các tổn thất về giá trị hàng hóa do biến đổi chất lượng trong quá trình chờ đợi giao lại. Để đòi lại quyền lợi này, người bán có quyền thực hiện thủ tục khởi kiện vụ án tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu bồi thường thiệt hại.
Trong thực tế, việc xử lý hành vi "bom hàng" gặp nhiều khó khăn do các rào cản pháp lý sau:
Thực tế cho thấy, đa số các vụ "bom hàng" thường liên quan đến những đơn hàng có giá trị nhỏ, khiến chi phí theo đuổi kiện tụng vượt quá lợi ích thu hồi được. Điều này dẫn đến việc người bán thường phải tự chấp nhận rủi ro.
Để hạn chế tối đa rủi ro từ hành vi không tuân thủ hợp đồng của khách hàng, người bán cần chủ động xây dựng các phương thức giao dịch an toàn. Việc áp dụng các hình thức thanh toán trước (chuyển khoản) hoặc sử dụng các nền tảng trung gian có cơ chế giữ tiền sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại. Bên cạnh đó, việc lưu trữ đầy đủ các thông tin về đơn hàng, tin nhắn xác nhận và lịch sử giao dịch là cực kỳ quan trọng để làm chứng cứ nếu phát sinh tranh chấp sau này.
Trong trường hợp gặp các vấn đề phức tạp hơn liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ hoặc tranh chấp hợp đồng thương mại lớn, người kinh doanh nên tìm hiểu kỹ các chính sách pháp luật nổi bật để có phương án bảo vệ quyền lợi tối ưu. Nếu cần làm rõ hơn về các quy định liên quan đến giao dịch điện tử, người dùng có thể tham khảo thêm các hướng dẫn về tư vấn pháp lý để hiểu rõ hơn về quyền và nghĩa vụ trong các giao dịch dân sự hiện đại.
