Hành vi phạm tội của các bị cáo đã xâm hại đến trật tự quản lý kinh tế, trật tự trong lĩnh vực kinh doanh tiền tệ của Nhà nước mà còn gây ảnh hưởng xấu đến tình hình trật tự trị an tại địa phương và xác định được 59 người vay với hình thức trên
Trong hoạt động giao dịch dân sự, việc thỏa thuận về lãi suất là quyền tự do của các bên. Tuy nhiên, khi mức lãi suất vượt quá giới hạn pháp luật cho phép và thu lợi bất chính từ việc lợi dụng lòng tin hoặc nhu cầu tài chính cấp bách của người khác, hành vi này có thể cấu thành tội phạm hình sự. Dưới quyết định tại Bản án số 117/2022/HS-PT ngày 29/4/2022, Tòa án đã làm rõ các phương thức triển khai hoạt động cho vay lãi nặng với mức lãi suất cực cao.
Theo hồ sơ vụ án, nhóm các bị cáo bao gồm T, C, G1 và B4 đã cùng nhau thực hiện hành vi cho vay tiền dưới hai hình thức chính: vay trả góp và vay tín chấp. Các đối tượng này không thông báo rộng rãi về hoạt động kinh doanh tiền tệ này tới các bên liên quan khác như D, C2 và B3.
Mức lãi suất được các bị cáo áp dụng dao động từ 5.000 đồng đến 10.000 đồng trên mỗi 1 triệu đồng tiền gốc cho mỗi ngày vay. Khi quy đổi ra tỷ lệ phần trăm theo năm, mức lãi suất này đạt ngưỡng từ 228% đến 365%/năm. Cụ thể, các phương thức triển khai bao gồm:
Qua quá trình điều tra, cơ quan chức năng đã xác định được có tới 59 người vay chịu ảnh hưởng bởi các hình thức cho vay nêu trên. Việc nắm rõ lãi suất quá hạn, lãi suất cho vay nặng lãi và mức lãi suất vi phạm là rất cần thiết để người dân tự bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định hành vi của các bị cáo không chỉ đơn thuần là giao dịch dân sự mà đã xâm hại nghiêm trọng đến trật tự quản lý kinh tế và trật tự trong lĩnh vực kinh doanh tiền tệ của Nhà nước. Việc cho vay với lãi suất cao bất thường gây ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh, trật tự tại địa phương.
Hành vi của các bị cáo đã đủ yếu tố cấu thành tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”. Trên cơ sở xem xét tính chất và mức độ vi phạm, Tòa án cấp phúc thẩm quyết định giữ nguyên Bản án hình sự sơ thẩm số 01/2022/HS-ST ngày 05/01/2022 của Tòa án nhân dân huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk đối với các bị cáo.
Trong thực tế, các tranh chấp liên quan đến lãi suất thường rất phức tạp, đặc biệt là khi có sự nhầm lẫn giữa giao dịch dân sự và hành vi vi phạm pháp luật. Người dân có thể tham khảo thêm các Bản án về tranh chấp hợp đồng tín dụng để hiểu rõ hơn về cách thức phân định trách nhiệm của các bên khi xảy ra nợ quá hạn hoặc lãi suất vượt mức quy định.
Để xem xét tính hợp pháp của việc kháng cáo và quyết định hình sự, Tòa án đã căn cứ vào các quy định sau:
Việc hiểu rõ ranh giới giữa việc vay mượn dân sự thông thường và hành vi cho vay nặng lãi giúp cá nhân tránh được các rủi ro pháp lý không đáng có. Trong trường hợp phát sinh xung đột về nghĩa vụ thanh toán, các bên nên tìm hiểu kỹ về Bản án về tranh chấp hợp đồng tín dụng - khách hàng cá nhân để có cái nhìn khách quan về cách áp dụng pháp luật của cơ quan xét xử.
