Người bị xâm phạm quyền hình ảnh ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự, nhân phẩm, hoặc thiệt hại khác có thể yêu cầu bồi thường
Hành vi sử dụng hình ảnh cá nhân kèm theo các chú thích sai sự thật, mang tính chất xuyên tạc hoặc bịa đặt trên các trang mạng xã hội và báo điện tử đang trở thành một vấn đề nhức nhối. Hành vi này không chỉ gây tổn hại trực tiếp đến danh dự, uy tín của cá nhân bị xâm phạm mà còn tác động tiêu cực đến dư luận xã hội. Khi thông tin sai lệch được cộng đồng mạng chia sẻ và phát tán rộng rãi, những hệ lụy về mặt tinh thần và công việc đối với nạn nhân là vô cùng khó lường.
Dưới góc độ pháp lý, bài viết dưới đây sẽ làm rõ các quy định hiện hành về quyền hình ảnh và trách nhiệm pháp lý khi có hành vi xâm phạm quyền này.
Quyền của cá nhân đối với hình ảnh là một trong những quyền nhân thân quan trọng được pháp luật dân sự bảo vệ nghiêm ngặt. Cụ thể, tại Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015 có quy định về quyền của cá nhân đối với hình ảnh như sau:
Từ quy định trên, có thể thấy bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào khi sử dụng hình ảnh của người khác vào bất kỳ mục đích gì (dù là thương mại hay phi thương mại) mà chưa có sự đồng ý của chủ thể hình ảnh đều được coi là hành vi vi phạm pháp luật. Thực tế hiện nay, tình trạng các đơn vị kinh doanh tự ý sử dụng hình ảnh cá nhân để quảng bá sản phẩm mà không xin phép diễn ra rất phổ biến. Bên cạnh đó, trong hoạt động truyền thông, việc đưa tin chưa kiểm chứng hoặc xâm phạm hình ảnh đã được bảo mật cũng là hành vi cần bị lên án.
Nếu bạn đang tìm hiểu về các vấn đề liên quan đến quyền nhân thân khác, có thể tham khảo thêm bài viết về quyền thay đổi họ tên để nắm rõ hơn về phạm vi bảo vệ của pháp luật.
Khi một cá nhân bị xâm phạm quyền hình ảnh gây ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm hoặc uy tín, họ có quyền yêu cầu các bên liên quan phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Tùy vào tính chất và mức độ vi phạm, chủ thể thực hiện hành vi có thể phải đối mặt với trách nhiệm dân sự hoặc trách nhiệm hành chính.
Theo Bộ luật Dân sự 2015, danh dự, nhân phẩm và uy tín của cá nhân là những giá trị được pháp luật bảo vệ tuyệt đối. Người bị đưa tin sai sự thật gây thiệt hại nghiêm trọng có quyền khởi kiện để yêu cầu bồi thường. Căn cứ theo quy định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng (tương ứng với tinh thần tại Điều 592 Bộ luật Dân sự 2015), người vi phạm phải:
Trong trường hợp cần xác định rõ nguồn gốc hình ảnh hoặc hành vi phát tán, việc tìm hiểu các quy định về bồi thường khi bị xâm phạm quyền hình ảnh sẽ giúp chủ thể nắm vững quyền lợi của mình.
Đối với các hành vi sử dụng thông tin, hình ảnh sai sự thật trên môi trường mạng nhằm mục đích xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác, cơ quan chức năng có thể áp dụng các chế tài xử phạt hành chính dựa trên các văn bản pháp luật về quản lý internet và công nghệ thông tin. Cụ thể:
Như vậy, các hành vi xâm phạm quyền hình ảnh trên không gian mạng không chỉ dừng lại ở việc bồi thường dân sự mà còn có thể bị xử phạt tiền rất nặng bởi cơ quan quản lý nhà nước.
Việc nắm vững quy định của pháp luật về việc bồi thường khi bị xâm phạm quyền hình ảnh là vô cùng cần thiết để mỗi cá nhân có thể tự bảo vệ mình trước các hành vi lạm dụng công nghệ và thông tin hiện nay.
