Quyền lợi cần biết khi sinh con năm 2021

Quyền lợi cần biết khi sinh con theo luật mới nhất năm 2021 được quy định cụ thể như thế nào? Hãy tham khảo bài viết sau đây của Legalzone

Thứ Năm, 28/1/2021, 04:24 (GMT+7)tuanci6

Chế độ thai sản là một trong những chính sách an sinh xã hội quan trọng nhằm bảo vệ sức khỏe và thu nhập cho người lao động cũng như trẻ em. Trong năm 2021, việc nắm vững các quy định về điều kiện hưởng, mức trợ cấp và thủ tục thực hiện là vô cùng cần thiết để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của cả mẹ và cha.

1. Điều kiện hưởng chế độ thai sản theo quy định pháp luật

Căn cứ vào Điều 31 Luật Bảo hiểm xã trình năm 2014, người lao động tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc được hưởng chế độ thai sản trong các trường hợp sau:

Lao động nữ đang mang thai;
Lao động nữ sinh con;
Lao động nữ thực hiện mang thai hộ và người mẹ nhờ mang thai hộ;
Người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi;
Lao động nữ thực hiện các biện pháp đặt vòng tránh thai hoặc triệt sản;
Lao động nam đang đóng BHXH có vợ sinh con.

Tuy nhiên, để được hưởng chế độ này, người lao động cần lưu ý về thời gian đóng BHXH. Cụ thể, đối với lao động nữ sinh con, nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi hoặc trường hợp mang thai hộ, phải đóng BHXH từ đủ 06 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi sinh hoặc nhận con nuôi. Riêng trường hợp lao động nữ đã đóng BHXH từ đủ 12 tháng trở lên nhưng khi mang thai phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của bác sĩ thì phải đảm bảo đã đóng BHXH từ đủ 03 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi sinh.

Đáng chú ý, pháp luật vẫn bảo vệ quyền lợi cho người lao động đáp ứng đủ điều kiện nêu trên ngay cả khi họ đã chấm dứt hợp đồng lao động hoặc thôi việc trước thời điểm sinh con hoặc nhận con nuôi.

2. Quy định về thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản

Tùy thuộc vào từng giai đoạn và tình trạng sức khỏe, thời gian nghỉ việc được quy định cụ thể như sau:

Thời gian khám thai và các biến chứng thai sản

Theo các quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2014, lao động nữ được nghỉ việc để đi khám thai 05 lần, mỗi lần 01 ngày; trường hợp ở xa cơ sở y tế hoặc có bệnh lý/thai không bình thường thì được nghỉ 02 ngày cho mỗi lần khám. Thời gian này tính theo ngày làm việc, không bao gồm ngày nghỉ lễ, Tết và nghỉ hằng tuần.

Trong trường hợp sẩy thai, nạo, hút thai, thai chết lưu hoặc phá thai bệnh lý, thời gian nghỉ được tính cả ngày nghỉ lễ, Tết và nghỉ hàng tuần dựa trên tuổi thai:

Thai dưới 05 tuần tuổi: Nghỉ tối đa 10 ngày;
Thai từ 05 đến 13 tuần tuổi: Nghỉ tối đa 20 ngày;
Thai từ 13 đến 25 tuần tuổi: Nghỉ tối đa 40 ngày;
Thai từ 25 tuần tuổi trở lên: Nghỉ tối đa 50 ngày.

Thời gian nghỉ khi sinh con và thực hiện biện pháp tránh thai

Lao động nữ được nghỉ sinh con 06 tháng. Nếu sinh đôi trở lên, thì từ con thứ hai trở đi, cứ mỗi con người mẹ được nghỉ thêm 01 tháng. Trong trường hợp con dưới 02 tháng tuổi bị chết thì mẹ được nghỉ 04 tháng kể từ ngày sinh; nếu con từ 02 tháng tuổi trở lên bị chết thì mẹ được nghỉ 02 tháng kể từ ngày con chết.

Đối với các biện pháp tránh thai, người lao động được nghỉ 07 ngày nếu đặt vòng tránh thai và 15 ngày nếu thực hiện triệt sản.

3. Mức hưởng chế độ và trợ cấp một lần

Chế độ tài chính cho người lao động bao gồm trợ cấp một lần và tiền lương tháng hưởng chế độ:

Trợ cấp một lần khi sinh con: Theo Điều 38 Luật Bảo hiểm xã lập 2014, mức trợ cấp được tính bằng 02 lần mức lương cơ sở. Tại thời điểm năm 2021, với mức lương cơ sở là 1,49 triệu đồng/tháng, số tiền nhận được là 2,96 triệu đồng.
Tiền chế độ thai sản hàng tháng: Được tính bằng 100% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của 06 tháng trước khi nghỉ việc (nếu chưa đủ 06 tháng thì tính theo mức bình quân các tháng đã đóng).

4. Chế độ thai sản dành cho lao động nam

Để hỗ trợ vợ chăm sóc con nhỏ, lao động nam có vợ sinh con được nghỉ từ 05 đến 14 ngày làm việc trong vòng 30 ngày đầu kể từ khi vợ sinh:

05 ngày nếu sinh thường;
07 ngày nếu sinh mổ hoặc sinh dưới 32 tuần tuổi;
10 ngày nếu sinh đôi (từ con thứ ba trở đi, mỗi con thêm 03 ngày);
14 ngày nếu sinh đôi trở lên mà phải sinh mổ.

Về tiền trợ cấp, người chồng cũng được hưởng trợ cấp một lần bằng 02 lần mức lương cơ sở (2,96 triệu đồng) nếu đáp ứng điều kiện đã đóng BHXH từ đủ 06 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi vợ sinh. Điều này được quy định cụ thể tại Thông tư số 59/2015/TT-BLĐTBXH về hướng dẫn thi hành Luật BHXH.

5. Hồ sơ và thủ tục giải quyết chế độ

Căn cứ Điều 101 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 và Quyết định 166/QĐ-BHXH 2019, hồ sơ cần chuẩn bị bao gồm:

Đối với lao động nữ sinh con: Bản sao giấy khai sinh hoặc giấy chứng sinh; bản sao giấy chứng tử (nếu con chết); giấy xác nhận của cơ sở y tế về tình trạng sức khỏe mẹ sau sinh hoặc giấy ra viện nếu có biến chứng.
Đối với lao động nam: Bản sao giấy chứng sinh/khai sinh của con và giấy xác nhận của cơ sở y tế nếu phải sinh mổ hoặc sinh dưới 32 tuần tuổi.
Các trường hợp khác: Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH (đối với khám thai, sẩy thai...) hoặc giấy chứng nhận nuôi con nuôi.

Quy trình thực hiện:

Bước 1: Người lao động nộp hồ sơ cho đơn vị sử dụng lao động trong thời hạn 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc.
Bước 2: Trong vòng 10 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ, người sử dụng lao động có trách nhiệm lập danh sách và nộp lên cơ quan BHXH.
Bước 3: Cơ quan BHXH thực hiện giải quyết và chi trả theo quy định. Theo Quyết định 166/QĐ-BHXH, nếu nộp trực tiếp tại cơ quan BHXH, thời hạn giải quyết tối đa là 03 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Việc nắm rõ các quy trình này không chỉ giúp người lao động chủ động trong việc chuẩn bị giấy tờ mà còn đảm bảo quyền lợi tài chính được thực hiện đúng và nhanh chóng nhất.