Biến đổi khí hậu là do lượng phát thải khí nhà kính không giảm trong những năm qua. Vậy giải pháp nào để giảm phát thải khí nhà kính?
Biến đổi khí hậu do hiệu ứng nhà kính hiện là vấn đề mang tính toàn cầu, gây ra những tác động tiêu cực và trực tiếp đến môi trường sống. Một trong những nguyên nhân cốt lõi được các chuyên gia ghi nhận là do lượng phát thải khí nhà kính không có xu hướng giảm trong những năm gần đây. Việc tìm kiếm và thực thi các giải pháp nhằm kiểm soát, cắt giảm lượng phát thải này đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ hệ sinh thái bền vững.
Khí nhà kính là nhóm các loại khí có khả năng hấp thụ bức xạ sóng dài (bức xạ hồng ngoại) được phản xạ từ bề mặt Trái Đất khi chịu tác động của ánh sáng mặt trời. Sau đó, các khí này phân tán nhiệt trở lại bề mặt Trái Đất, tạo nên hiệu ứng nhà kính. Các thành phần khí nhà kính chính bao gồm: hơi nước, Carbon dioxide (CO2), Methane (CH4), Nitrous oxide (N2/O), Ozone (O3) và các hợp chất Chlorofluorocarbons (CFCs).
Về mặt khoa học, sự hiện diện của khí nhà kính có ảnh hưởng mạnh mẽ đến nhiệt độ trung bình của Trái Đất. Nếu không có lớp khí này, nhiệt độ bề mặt Trái Đất sẽ thấp hơn mức hiện tại khoảng 33 °C, khiến điều kiện sống trở nên khắc nghiệt hơn. Tuy nhiên, sự gia tăng quá mức nồng độ các khí này đang dẫn đến tình trạng nóng lên toàn cầu.
Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh công nghiệp hóa và hiện đại hóa, việc đối mặt với thách thức về biến đổi khí hậu là tất yếu. Để hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, các quy định pháp luật về ứng phó với biến đổi khí hậu cần được thực thi đồng bộ thông qua các nhóm giải pháp cụ thể sau:
Thứ nhất: Đánh giá và quản lý phát thải
Cần triển khai công tác đánh giá, đề xuất các phương án quản lý phát thải trong nhiều lĩnh vực trọng yếu. Cụ thể là kiểm soát hoạt động chôn lấp, đốt rác thải, xử lý nước thải công nghiệp và sinh hoạt, cũng như quản lý hoạt động chăn nuôi. Chính phủ khuyến khích việc chuyển đổi sang sử dụng năng lượng tái tạo và triển khai các dự án giảm phát thải trong quy hoạch đô thị, giao thông vận tải, xây dựng, y tế và du lịch.
Thứ hai: Quy hoạch kiến trúc xanh tại các khu đô thị
Tại các tòa nhà và khu đô thị mới, công tác chỉ đạo cần tập trung vào việc tích hợp các tiêu chuẩn tiết kiệm năng lượng ngay từ giai đoạn thiết kế quy hoạch. Việc lắp đặt hệ thống đèn LED tiết kiệm điện, áp dụng kiến trúc xanh và các giải pháp công trình bền vững là yêu cầu bắt buộc để giảm thiểu dấu chân carbon trong xây dựng.
Thứ ba: Phát triển giao thông công cộng và hạ tầng xanh
Vận động người dân thay đổi thói quen di chuyển, ưu tiên sử dụng phương tiện giao thông công cộng nhằm hạn chế sự phụ thuộc vào phương tiện cá nhân trong phạm vi ngắn. Các chính sách cần tập trung vào việc:
Thứ tư: Kiểm soát phát thải trong hoạt động công nghiệp
Đối với các nhà máy và làng nghề, cần thực hiện nghiêm túc việc đầu tư hệ thống xử lý khí thải, đảm bảo đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường trước khi xả ra môi trường. Các cơ sở có lưu lượng phát thải lớn bắt buộc phải lắp đặt hệ thống quan trắc tự động, liên tục để phục vụ công tác giám sát của cơ quan chức năng. Điều này cũng tương tự như các yêu cầu nghiêm ngặt trong quy định pháp luật về phế liệu năm 2022 nhằm kiểm soát chất thải đầu vào và đầu ra.
Thứ năm: Hỗ trợ chuyển đổi trong nông nghiệp
Ngành nông nghiệp cần được hướng dẫn để áp dụng các mô hình sản xuất ít phát thải, cụ thể:
Thứ sáu: Phát triển rừng và tăng cường khả năng hấp thụ carbon
Trong các lĩnh vực kiểm kê khí nhà kính, lĩnh vực sử dụng đất, thay đổi sử dụng đất và lâm nghiệp (LULUCF) đóng vai trò đặc biệt quan trọng vì đây là lĩnh vực có khả năng phát thải âm (hấp thụ nhiều hơn phát thải). Các giải pháp trọng tâm bao gồm:
Việc thực thi đồng bộ các giải pháp trên không chỉ giúp giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu mà còn là nền tảng để xây dựng một nền kinh tế xanh, bền vững trong tương lai. Người dân và doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu thêm về các phát triển cơ sở hạ tầng công nghệ và các tiêu chuẩn môi trường mới để thích ứng với lộ trình giảm phát thải của quốc gia.
