ô nhiễm không khí
Tình trạng ô nhiễm môi trường không khí đang là vấn đề nan giải của thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), có đến 92% dân số hiện đang sống trong bầu không khí bị ô nhiễm. Thực trạng này gây ra những tác động tiêu cực trực tiếp đến sức khỏe con người và sự cân bằng của hệ sinh thái tự nhiên.
Môi trường không khí được hiểu là tập hợp tất cả các chất khí bao quanh bề mặt Trái Đất. Không khí đóng vai trò duy trì sự sống, cung cấp oxy cho con người và các sinh vật khác; do đó, nó có ý nghĩa sống còn đối với sự tồn tại và phát triển của mọi thực thể trên hành tinh.
Ô nhiễm môi trường không khí là sự biến đổi bất thường về thành phần và chất lượng của không khí. Sự xuất hiện của các tác nhân như khói, bụi, hơi hóa chất hoặc các loại khí lạ gây ra mùi khó chịu, làm giảm tầm nhìn và thúc đẩy quá trình biến đổi khí hậu. Những thay đổi này ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người cũng như sự sinh trưởng của động thực vật.
Việt Nam hiện đang đối mặt với tình trạng ô nhiễm không khí nghiêm trọng. Theo Báo cáo thường niên về chỉ số môi trường (EPI) do tổ chức Môi trường Mỹ thực hiện, nước ta nằm trong nhóm các quốc gia có mức độ ô nhiễm không khí cao tại Châu Á, đặc biệt là nồng độ bụi mịn (PM 10, PM 2.5).
Các đô thị lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh là những nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Tình trạng ô nhiễm môi trường ở Hà Nội hiện nay thường xuyên ghi nhận các thời điểm bụi mịn bao phủ, làm hạn chế tầm nhìn và đe d vệ sức khỏe cộng đồng. Tính đến giai đoạn 2020, sự gia tăng nhanh chóng của các phương tiện giao thông (hàng triệu xe máy và ô tô) là một trong những nguồn phát thải lớn nhất.
Đáng chú ý, vào quý 1 và quý 2 năm 2021, chỉ số chất lượng không khí (AQI) tại hai thành phố này có dấu hiệu cải thiện nhẹ do các biện pháp giãn cách xã hội trong đại dịch COVID-19 làm giảm lưu lượng giao thông. Tuy nhiên, đây chỉ là sự thay đổi tạm thời.
Theo Báo cáo Tình trạng không khí toàn cầu năm 2020, tình trạng ô nhiễm không khí đang ở mức báo động trên toàn cầu. WHO đã cảnh báo về "kẻ giết người thầm lặng" khi phần lớn dân số thế giới đang phải hít thở bầu không khí dưới mức tiêu chuẩn an toàn.
Các các tác nhân gây ô nhiễm môi trường được chia thành hai nhóm chính: nguyên nhân tự nhiên và nguyên nhân từ hoạt động của con người.
Con người vừa là nạn nhân, vừa là tác nhân chính gây ra tình trạng nguyên nhân gây ra ô nhiễm môi trường thông qua các hoạt động sau:
