Vợ sinh chồng được hưởng bảo hiểm

Vợ sinh chồng được hưởng bảo hiểm hay không là thắc mắc phổ biến của nhiều lao động nam. Theo quy định pháp luật có hiệu lực tại thời điểm năm 2019 - 2020, khi vợ sinh con mà người chồng đang đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) thì người chồng được hưởng chế độ thai sản. Bài viết làm rõ điều kiện, thời gian và mức hưởng theo Luật Bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13.

Các chế độ và đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội

BHXH bắt buộc gồm các chế độ: ốm đau; thai sản; tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; hưu trí; tử tuất. BHXH tự nguyện gồm chế độ hưu trí và tử tuất.

Người lao động Việt Nam thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc bao gồm: người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng xác định thời hạn, hợp đồng từ đủ 01 tháng trở lên; cán bộ, công chức, viên chức; công nhân quốc phòng, công an; sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp; người quản lý doanh nghiệp, quản lý điều hành hợp tác xã có hưởng lương; người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã...

Vợ sinh chồng được hưởng bảo hiểm thai sản không?

Căn cứ Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 và Nghị định 115/2015/NĐ-CP, người lao động nam đang đóng BHXH có vợ sinh con thuộc đối tượng được hưởng chế độ thai sản. Như vậy, khi vợ sinh con mà người chồng đang đóng BHXH thì người chồng được hưởng chế độ thai sản dành cho lao động nam.

Về điều kiện hưởng trợ cấp một lần khi chỉ có cha tham gia BHXH: theo khoản 2 Điều 9 Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH, người cha phải đóng BHXH từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con.

Thời gian nghỉ hưởng chế độ thai sản của chồng

Theo khoản 2 Điều 34 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, lao động nam đang đóng BHXH khi vợ sinh con được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản:

• 05 ngày làm việc đối với trường hợp sinh thường;
• 07 ngày làm việc khi vợ sinh con phải phẫu thuật, sinh con dưới 32 tuần tuổi;
• 10 ngày làm việc khi vợ sinh đôi; từ sinh ba trở lên cứ thêm mỗi con được nghỉ thêm 03 ngày làm việc;
• 14 ngày làm việc khi vợ sinh đôi trở lên mà phải phẫu thuật.

Thời gian nghỉ được tính trong 30 ngày đầu kể từ ngày vợ sinh con.

Mức hưởng và trợ cấp một lần khi vợ sinh

Theo Điều 39 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, mức hưởng một tháng bằng 100% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của 06 tháng trước khi nghỉ; mức hưởng một ngày bằng mức hưởng theo tháng chia cho 24 ngày.

Ví dụ: lao động nam đóng BHXH 06 tháng với mức lương 5.000.000 đồng/tháng, được nghỉ 05 ngày do vợ sinh thường. Mức hưởng = 5.000.000 / 24 × 5 = 1.040.000 đồng.

Về trợ cấp một lần: căn cứ Điều 38 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, trường hợp sinh con chỉ có cha tham gia BHXH thì cha được trợ cấp một lần bằng 02 lần mức lương cơ sở tại tháng sinh con cho mỗi con. Mức lương cơ sở thay đổi theo từng giai đoạn: từ 01/7/2018 là 1.390.000 đồng/tháng; từ 01/7/2019 theo Nghị định 38/2019/NĐ-CP là 1.490.000 đồng/tháng. Tương ứng, mức trợ cấp một lần từ 01/7/2019 là 2 × 1.490.000 = 2.980.000 đồng/con.

Trường hợp mẹ chết hoặc không đủ điều kiện sau sinh

Luật Bảo hiểm xã hội 2014 cũng quy định các trường hợp đặc biệt:

• Chỉ có mẹ tham gia BHXH hoặc cả cha và mẹ đều tham gia mà mẹ chết sau khi sinh: cha hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng được nghỉ hưởng chế độ thai sản với thời gian còn lại của mẹ;
• Mẹ tham gia BHXH nhưng không đủ điều kiện mà chết: cha hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng được nghỉ hưởng chế độ đến khi con đủ 06 tháng tuổi;
• Chỉ có cha tham gia BHXH mà mẹ chết sau sinh hoặc không còn đủ sức khỏe chăm con (có xác nhận của cơ sở khám chữa bệnh): cha được nghỉ hưởng chế độ đến khi con đủ 06 tháng tuổi.

Thời gian hưởng chế độ thai sản tính cả ngày nghỉ lễ, nghỉ Tết và ngày nghỉ hằng tuần.

Xem thêm các chủ đề khác

• Bảo hiểm cho chồng khi vợ sinh
• Đăng ký bảo hiểm xã hội lần đầu