Luật Phòng, chống tham nhũng 2018 (số 36/2018/QH14) có hiệu lực từ ngày 01/7/2019, quy định nhóm công việc mà người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan, tổ chức, đơn vị tuyệt đối không được làm. Đây là một trong những điểm mới quan trọng nhằm phòng ngừa xung đột lợi ích và hành vi tham nhũng. Bài viết tổng hợp những việc cán bộ, công chức, viên chức và người có chức vụ, quyền hạn không được làm theo quy định có hiệu lực từ thời điểm này.
Những việc người có chức vụ, quyền hạn không được làm
Theo quy định của Luật Phòng, chống tham nhũng 2018, người có chức vụ, quyền hạn không được thực hiện các công việc sau:
- Nhũng nhiễu trong giải quyết công việc.
- Thành lập, tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh, hợp tác xã, trừ trường hợp luật có quy định khác.
- Tư vấn cho doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân khác ở trong nước và nước ngoài về công việc có liên quan đến bí mật nhà nước, bí mật công tác, công việc thuộc thẩm quyền giải quyết hoặc tham gia giải quyết.
- Thành lập, giữ chức danh, chức vụ quản lý, điều hành doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh, hợp tác xã thuộc lĩnh vực mà trước đây mình có trách nhiệm quản lý trong thời hạn nhất định theo quy định của Chính phủ.
- Sử dụng trái phép thông tin của cơ quan, tổ chức, đơn vị.
- Những việc khác mà người có chức vụ, quyền hạn không được làm theo quy định của Luật Cán bộ, công chức, Luật Viên chức, Luật Doanh nghiệp và luật khác có liên quan.
Quy định đối với người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị
Để hạn chế tình trạng "lợi ích nhóm" trong nội bộ, Luật quy định người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị:
- Không được bố trí vợ hoặc chồng, bố, mẹ, con, anh, chị, em ruột giữ chức vụ quản lý về tổ chức nhân sự, kế toán, làm thủ quỹ, thủ kho trong cơ quan, tổ chức, đơn vị; hoặc giao dịch, mua bán hàng hóa, dịch vụ, ký kết hợp đồng cho cơ quan, tổ chức, đơn vị đó.
- Người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan nhà nước không được góp vốn vào doanh nghiệp hoạt động trong phạm vi ngành, nghề mà người đó trực tiếp thực hiện việc quản lý nhà nước; hoặc để vợ hoặc chồng, bố, mẹ, con kinh doanh trong phạm vi ngành, nghề do người đó trực tiếp quản lý nhà nước.
Quy định riêng đối với người quản lý doanh nghiệp nhà nước
Người là thành viên Hội đồng quản trị, thành viên Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty, Tổng giám đốc, Phó Tổng giám đốc, Giám đốc, Phó Giám đốc, Kế toán trưởng và người giữ chức danh, chức vụ quản lý khác trong doanh nghiệp nhà nước còn không được:
- Ký kết hợp đồng với doanh nghiệp thuộc sở hữu của vợ hoặc chồng, bố, mẹ, con, anh, chị, em ruột.
- Cho phép doanh nghiệp thuộc sở hữu của vợ hoặc chồng, bố, mẹ, con, anh, chị, em ruột tham dự các gói thầu của doanh nghiệp mình.
- Bố trí vợ hoặc chồng, bố, mẹ, con, anh, chị, em ruột giữ chức vụ quản lý về tổ chức nhân sự, kế toán, làm thủ quỹ, thủ kho hoặc giao dịch, mua bán hàng hóa, dịch vụ, ký kết hợp đồng cho doanh nghiệp.
Người có chức vụ, quyền hạn gồm những ai?
Theo Luật Phòng, chống tham nhũng 2018, người có chức vụ, quyền hạn là người do bổ nhiệm, do bầu cử, do tuyển dụng, do hợp đồng hoặc do một hình thức khác, có hưởng lương hoặc không hưởng lương, được giao thực hiện nhiệm vụ, công vụ nhất định và có quyền hạn nhất định khi thực hiện nhiệm vụ, công vụ đó, bao gồm:
- Cán bộ, công chức, viên chức.
- Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòng trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật, công nhân công an trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân.
- Người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
- Người giữ chức danh, chức vụ quản lý trong doanh nghiệp, tổ chức.
- Những người khác được giao thực hiện nhiệm vụ, công vụ và có quyền hạn khi thực hiện nhiệm vụ, công vụ đó.
Như vậy, từ ngày 01/7/2019, các quy định về những việc người có chức vụ, quyền hạn không được làm chính thức được áp dụng, góp phần kiểm soát xung đột lợi ích, phòng ngừa tham nhũng trong cơ quan, tổ chức, đơn vị và doanh nghiệp nhà nước.
Xem thêm các chủ đề khác
