Từ ngày 01/01/2021, Bộ luật Lao động 2019 chính thức có hiệu lực thi hành, dẫn đến việc sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) năm 2014. Những thay đổi này tập trung chủ yếu vào việc điều chỉnh lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu và các điều kiện hưởng chế độ hưu trí khác. Để giúp người lao động nắm bắt kịp thời Những thay đổi trong chính sách bảo hiểm xã hội năm 20 cần lưu ý, dưới đây là các nội dung trọng tâm.
1. Điều kiện hưởng lương hưu đối với người tham gia BHXH bắt buộc (Điều 54)
Đối với nhóm đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, khi nghỉ việc và có đủ từ 20 năm đóng BHXH trở lên, điều kiện về độ tuổi để hưởng lương hưu được quy định cụ thể theo từng nhóm ngành nghề như sau:
1.1. Đối với người lao động, cán bộ, công chức
Người lao động thuộc nhóm này sẽ được hưởng lương hưu nếu đáp ứng một trong các trường hợp:
- Trường hợp thông thường: Nam đủ 60 tuổi 03 tháng; nữ đủ 55 tuổi 04 tháng (thay vì mốc 60 tuổi đối với nam và 55 tuổi đối với nữ như trước đây).
- Làm nghề, công việc đặc thù: Nam đủ 55 tuổi 03 tháng, nữ đủ 50 tuổi 04 tháng nếu có đủ 15 năm làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; hoặc có đủ 15 năm làm việc tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn (bao gồm cả thời gian làm việc tại nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên trước ngày 01/01/2021).
- Khai thác than trong hầm lò: Nam đủ 50 tuổi 03 tháng; nữ đủ 45 tuổi 04 tháng và có đủ 15 năm làm công việc khai thác than trong hầm lò.
- Do rủi ro nghề nghiệp: Người bị nhiễm HIV do tai nạn rủi ro nghề nghiệp trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao.
1.2. Đối với quân nhân chuyên nghiệp, sĩ quan, hạ sĩ quan
Khi nghỉ việc và có đủ 20 năm đóng BHXH trở lên, các đối tượng này được hưởng lương hưu khi thuộc một trong các trường hợp:
- Trường hợp thông thường: Nam đủ 55 tuổi 03 tháng, nữ đủ 50 tuổi 04 tháng (trừ các trường hợp có quy định khác tại Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, Luật Công an nhân dân, Luật Cơ yếu, Luật Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng).
- Làm nghề, công việc đặc thù: Nam từ đủ 50 tuổi 03 tháng, nữ từ đủ 45 tuổi 04 tháng nếu có đủ 15 năm làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; hoặc có đủ 15 năm làm việc tại vùng có điều kiện kinh tương xã hội đặc biệt khó khăn (áp dụng cả thời gian có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên trước ngày 01/01/2021).
- Do rủi ro nghề nghiệp: Người bị nhiễm HIV do tai nạn rủi ro nghề nghiệp trong khi thực hiện nhiệm vụ được giao.
1.3. Đối với lao động nữ là cán bộ, công chức cấp xã hoặc người hoạt động không chuyên trách
Quy định mới bổ sung đối tượng này vào diện hưởng lương hưu khi nghỉ việc mà có từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm đóng BHXH, với điều kiện độ tuổi đạt mức nam đủ 60 tuổi 03 tháng và nữ đủ 5 trưởng 55 tuổi 04 tháng.
2. Điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động (Điều 55)
Đối với người tham gia BHXH bắt buộc, trường hợp bị suy giảm khả năng lao động nhưng có đủ 20 năm đóng BHXH trở lên thì được hưởng lương hưu với mức thấp hơn so với điều kiện thông thường nếu thuộc các trường hợp sau:
2.1. Đối với người lao động, cán bộ, công chức, viên chức
- Suy giảm từ 61% đến dưới 81%: Nam đủ 55 tuổi 03 tháng và nữ phải đủ 50 tuổi 04 tháng.
- Suy giảm từ 81% trở lên: Nam đủ 50 tuổi 03 tháng và nữ phải đủ 45 tuổi 04 tháng.
- Làm nghề đặc thù: Có đủ 15 năm trở lên làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên.
2.2. Đối với quân nhân chuyên nghiệp, sĩ quan, hạ sĩ quan
Khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng BHXH trở lên và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên thì được hưởng lương hưu nếu:
- Nam đủ 55 tuổi 03 tháng, nữ đủ 50 tuổi 04 tháng.
- Có đủ 15 năm trở lên làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
3. Điều kiện hưởng lương hưu đối với người tham gia BHXH tự nguyện (Điều 72)
Công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên, không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, có thể tham gia BHXH tự nguyện để hưởng chế độ hưu trí và tử tuất. Theo các Cập nhật mới trong chính sách bảo hiểm xã hội năm 2021, người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng lương hưu khi đáp ứng đồng thời hai điều kiện:
- Đóng BHXH từ đủ 20 năm trở lên.
- Đạt độ tuổi nghỉ hưu theo quy định: Nam đủ 60 tuổi 03 tháng và nữ đủ 55 tuổi 04 tháng.
Tóm lại, các thay đổi nêu trên chủ yếu nhằm thực hiện lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu theo tinh thần của Bộ luật Lao động 2019. Việc nắm rõ các mốc thời gian và điều kiện về năm đóng BHXH sẽ giúp người lao động có kế hoạch chuẩn bị tài chính và quyền lợi an sinh xã hội tốt nhất cho tương lai.
Xem thêm các chủ đề khác
