Cập nhật mới trong chính sách bảo hiểm xã hội năm 2021
Trong năm 2021, hệ thống pháp luật về an sinh xã hội tại Việt Nam có những điều chỉnh quan trọng. Mặc dù Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) năm 2014 vẫn là văn bản pháp lý chủ đạo, tuy nhiên, sự ra đời và có hiệu lực của Bộ luật Lao động 2019 từ ngày 01/01/2021 đã dẫn đến việc sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến chế độ bảo hiểm. Những thay đổi này tập trung trọng tâm vào việc điều chỉnh lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu và các điều kiện hưởng chế độ hưu trí.
Để hiểu rõ hơn về các những thay đổi trong chính sách bảo hiểm xã hội năm 2021, người lao động cần lưu ý các nội dung cụ thể dưới đây.
1. Điều kiện hưởng lương hưu đối với người tham gia BHXH bắt buộc
Căn cứ theo quy định tại Điều 54 Luật Bảo hiểm xã với các điều chỉnh mới, điều kiện về độ tuổi và thời gian đóng bảo hiểm được xác định cụ thể cho từng nhóm đối tượng như sau:
1.1. Đối với người lao động, cán bộ và công chức
Người lao động khi nghỉ việc nếu có đủ từ 20 năm đóng BHXH trở lên sẽ được hưởng lương hưu nếu thuộc một trong các trường hợp:
- Về độ tuổi thông thường: Nam đủ 60 tuổi 03 tháng; nữ đủ 55 tuổi 04 tháng (thay vì mức 60 tuổi đối với nam và 55 tuổi đối với nữ như trước đây).
- Đối với công việc đặc thù: Nam đủ 55 tuổi 03 tháng, nữ đủ 50 tuổi 04 tháng nếu có đủ 15 năm làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; hoặc có đủ 15 năm làm việc tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn (bao gồm cả thời gian làm việc tại nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên tính trước ngày 01/01/2021).
- Đối với công việc khai thác than: Nam đủ 50 tuổi 03 tháng; nữ đủ 45 tuổi 04 tháng và có đủ 15 năm làm công việc khai thác than trong hầm lò.
- Trường hợp đặc biệt: Người bị nhiễm HIV do tai nạn rủi ro nghề nghiệp trong khi thực hiện nhiệm vụ được giao.
1.2. Đối với quân nhân chuyên nghiệp, sĩ quan và hạ sĩ quan
Người thuộc nhóm này khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng BHXH trở lên sẽ được hưởng lương hưu nếu đáp ứng các điều kiện:
- Độ tuổi tiêu chuẩn: Nam đủ 55 tuổi 03 tháng, nữ đủ 50 tuổi 04 tháng (trừ các trường hợp có quy định khác tại Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, Luật Công an nhân dân, Luật Cơ yếu, Luật Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng).
- Công việc đặc thù: Nam từ đủ 50 tuổi 03 tháng, nữ từ đủ 45 tuổi 04 tháng nếu có đủ 15 năm làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm việc tại vùng kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn (áp dụng cả thời gian có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên trước ngày 01/01/2021).
- Trường hợp nhiễm HIV: Người bị nhiễm HIV do tai nạn rủi ro nghề nghiệp trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao.
1.3. Đối với lao động nữ là cán bộ, công chức cấp xã hoặc người hoạt động không chuyên trách
Nhóm đối tượng này khi nghỉ việc có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm sẽ được hưởng lương hưu nếu đáp ứng điều kiện về tuổi: Nam đủ 60 tuổi 03 tháng và nữ đủ 55 tuổi 04 tháng.
2. Điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động
Căn cứ Điều 55 Luật Bảo hiểm xã hội, đối với người tham gia BHXH bắt buộc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm trở lên nhưng bị suy giảm khả năng lao động, mức hưởng lương hưu sẽ được quy định như sau:
2.1. Đối với người lao động, cán bộ, công chức và viên chức
Người lao động được hưởng lương hưu với mức thấp hơn so với điều kiện thông thường nếu thuộc các trường hợp:
- Suy giảm khả năng lao động từ 61% đến dưới 81%: Nam đủ 55 tuổi 03 tháng và nữ đủ 50 tuổi 04 tháng.
- Suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên: Nam đủ 50 tuổi 03 tháng và nữ đủ 45 tuổi 04 tháng.
- Có đủ 15 năm làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên.
2.2. Đối với quân nhân chuyên nghiệp, sĩ quan và hạ sĩ quan
Người có đủ 20 năm đóng BHXH trở lên, bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên sẽ được hưởng lương hưu nếu:
- Nam đủ 55 tuổi 03 tháng, nữ đủ 50 tuổi 04 tháng.
- Có đủ 15 năm làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
3. Điều kiện hưởng lương hưu đối với người tham gia BHXH tự nguyện
Theo quy định tại Điều 72 Luật Bảo hiểm xã hội, công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên, không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, có thể tham gia BHXH tự nguyện để hưởng chế độ hưu trí và tử tuất. Kể từ ngày 01/01/2021, điều kiện hưởng lương hưu bao gồm:
- Đóng đủ ít nhất 20 năm BHXH.
- Đạt độ tuổi theo quy định mới: Nam đủ 60 tuổi 03 tháng và nữ đủ 55 tuổi 04 tháng.
Việc nắm vững các thay đổi này giúp người lao động chủ động hơn trong việc hoạch định kế hoạch tài chính và chế độ an sinh lâu dài. Trong trường hợp có tranh chấp về quyền lợi hoặc cần đăng ký bảo hiểm xã hội lần đầu đúng quy định, người lao động nên tham khảo ý kiến từ các chuyên gia pháp lý để đảm bảo quyền lợi tối ưu.
Xem thêm các chủ đề khác
