Khi chấm dứt hợp đồng lao động, người lao động đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật sẽ được hưởng trợ cấp bảo hiểm thất nghiệp. Việc nắm rõ quy định về mức hưởng, thời gian hưởng và trình tự thực hiện là rất quan trọng để đảm bảo quyền lợi chính đáng. Bài viết dưới đây cung cấp thông tin chi tiết về cách tính hưởng bảo hiểm thất nghiệp 2020 dựa trên các quy định pháp luật hiện hành.
Khái niệm về bảo hiểm thất nghiệp
Bảo hiểm thất nghiệp là một phần của chế độ bảo hiểm xã hội, được hình thành từ sự đóng góp vào Quỹ bảo trợ nhằm hỗ trợ người lao động khi bị mất việc làm. Mục tiêu của quỹ bao gồm: hỗ trợ học nghề, duy trì việc làm và tìm kiếm việc làm mới. Đối với người sử dụng lao động, chính sách này giúp giảm bớt gánh nặng tài chính khi phải giải quyết chế độ cho nhân sự bị cắt giảm; đối với Nhà nước, bảo hiểm thất nghiệp góp phần ổn định an sinh xã hội và giảm áp lực ngân sách khi tỷ lệ thất nghiệp gia tăng.
Điều kiện hưởng bảo hiểm thất nghiệp
Căn cứ Điều 49 Luật Việc làm, người lao động được hưởng trợ cấp thất nghiệp nếu đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:
- Về chấm dứt hợp đồng: Có việc làm chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc, ngoại trừ các trường hợp: đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật; đang hưởng lương hưu hoặc trợ cấp mất sức lao động hàng tháng.
- Về thời gian đóng bảo hiểm: Đã đóng bảo hiểm thất nghiệp đủ 12 tháng trở lên trong vòng 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng (đối với trường hợp quy định tại điểm a và b khoản 1 Điều 43 Luật này) hoặc đủ 12 tháng trong vòng 36 tháng (đối với trường hợp quy định tại điểm c khoản 1 Điều 43 Luật này).
- Về hồ sơ: Đã nộp đầy đủ hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp tại trung tâm dịch vụ việc làm theo đúng quy định.
Mức đóng và mức hưởng bảo hiểm thất nghiệp
Mức đóng bảo hiểm thất nghiệp
Theo quy định về trách nhiệm đóng, tỷ lệ trích đóng được xác định như sau:
- Người lao động: Đóng 1% tiền lương tháng.
- Người sử dụng lao động: Đóng 1% quỹ tiền lương tháng của những người lao động đang tham gia bảo hiểm thất nghiệp.
Mức hưởng trợ cấp hàng tháng
Căn cứ Điều 50 Luật Việc làm 2013, mức hưởng được xác định dựa trên tiền lương đóng bảo hiểm xã hội. Cụ thể:
- Công thức tính: Mức hưởng hàng tháng = 60% x Mảng bình quân tiền lương đóng bảo hiểm xã hội của 06 tháng liền kề trước khi thất nghiệp.
- Giới hạn mức hưởng tối đa: Đối với người lao động hưởng lương theo chế độ do người sử dụng lao động quyết định: Không quá 5 lần mức lương tối thiểu vùng. Đối với người lao động hưởng lương theo chế độ tiền lương do Nhà nước chi trả: Không quá 5 lần mức lương cơ sở.
Lưu ý, tiền bảo hiểm thất nghiệp được chi trả định kỳ hàng tháng, không chi trả một lần toàn bộ thời gian hưởng. Để hiểu rõ hơn về các con số cụ thể, người lao động có thể tham khảo thêm cách tính tiền hưởng bảo hiểm thất nghiệp.
Cách tính thời gian hưởng bảo hiểm thất nghiệp
Thời gian hưởng trợ cấp được xác định dựa trên tổng thời gian đã đóng bảo hiểm thất nghiệp. Quy tắc cụ thể như sau:
- Đóng đủ 12 tháng đến đủ 36 tháng: Được hưởng 03 tháng trợ cấp.
- Sau đó, cứ đóng đủ thêm 12 tháng: Được hưởng thêm 01 tháng trợ cấp.
- Tổng thời gian hưởng tối đa không quá 12 tháng.
Số tháng đóng bảo hiểm vượt quá định mức hưởng sẽ được bảo lưu để tính cho lần hưởng tiếp theo. Bạn có thể tìm hiểu chi tiết cách tính thời gian hưởng bảo hiểm thất nghiệp để tự đối soát quyền lợi của mình.
Ví dụ thực tế: Ông A có 50 tháng đóng BHTN, mức lương bình quân 6 tháng cuối là 4.000.000 VNĐ.
- 36 tháng đầu tiên tương ứng với 03 tháng trợ cấp.
- 14 tháng tiếp theo (từ tháng 37 đến 50) có đủ 12 tháng đóng thêm, nên ông A được hưởng thêm 01 tháng trợ cấp.
- Số tháng còn dư (02 tháng) sẽ được bảo lưu.
- Mức hưởng hàng tháng: 4.000.000 x 60% = 2.400.000 VNĐ/tháng.
Hồ sơ và thủ tục hưởng bảo hiểm thất nghiệp
Thành phần hồ sơ
Căn cứ Điều 16, Nghị định số 28/2015/NĐ-CP, hồ sơ bao gồm:
- Đơn đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp theo mẫu quy định của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội.
- Bản chính hoặc bản sao có chứng thực một trong các giấy tờ xác nhận chấm dứt hợp đồng: Hợp đồng lao động đã hết hạn/hoàn thành; Quyết định thôi việc; Quyết lập sa thải; Quyết định kỷ luật buộc thôi việc; Thông báo hoặc thỏa thuận chấm dứt hợp đồng.
- Sổ bảo hiểm xã hội.
Trình tự thực hiện thủ tục
Để nhận được trợ cấp, người lao động cần tuân thủ thủ tục hưởng bảo hiểm thất nghiệp qua các bước sau:
- Bước 1: Nộp hồ sơ: Trong vòng 03 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng, người lao động nộp trực tiếp 01 bộ hồ sơ tại Trung tâm Giới thiệu việc làm địa phương nơi muốn nhận trợ cấp.
- Bước 2: Giải quyết hồ sơ: Trong vòng 15 ngày kể từ khi nộp hồ sơ, trung tâm thực hiện xác nhận giải quyết. Trong vòng 20 ngày làm việc, trung tâm sẽ ra quyết định duyệt chi trả kèm sổ BHXH có xác nhận. Thời điểm tính hưởng là ngày thứ 16 kể từ ngày nộp đủ hồ sơ hợp lệ.
- Bước 3: Nhận tiền chi trả: Trong vòng 5 ngày làm việc kể từ khi có quyết định duyệt chi, cơ quan BHXH thực hiện chi trả tháng đầu tiên kèm thẻ BHYT. Các tháng tiếp theo được chi trả trong vòng 12 ngày tính từ ngày hưởng tháng đó.
- Bước 4: Thông báo tình hình việc làm: Hàng tháng, người lao động phải đến Trung tâm dịch vụ việc làm để thực hiện thông báo về việc tìm kiếm việc làm theo lịch hẹn trong quyết định trợ cấp.
