Trách nhiệm chủ đầu tư trong vụ việc bé 10 tuổi mắc kẹt, legalzone, trách nhiệm hình sự, vi phạm hành chính chủ đầu tư?
Vụ việc bé trai 10 tuổi rơi xuống trụ bê tông rỗng bên trong công trình cầu Rọc Sen (xã Phú Lợi, huyện Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp) là một sự cố nghiêm trọng, gây chấn động dư luận. Dưới góc độ pháp lý, để xác định trách nhiệm của chủ đầu tư và các đơn vị liên quan, cần xem xét kỹ lưỡng các quy định về an toàn trong thi công xây dựng tại thời điểm xảy ra vụ việc.
Theo quy định tại Điều 66 và Khoản 2 Điều 68 Luật Xây dựng 2014, chủ đầu tư có trách nhiệm và nghĩa vụ thực hiện hoặc giao cho Ban quản lý dự án, đơn vị tư vấn quản lý dự án hoặc tổng thầu thực hiện việc quản lý dự án đầu tư xây dựng, trong đó bao gồm nội dung đảm bảo an toàn trong thi công xây dựng.
Để cụ thể hóa trách nhiệm này, Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư số 16/2021/TT-BXD kèm theo QCVN 18:2021/BXD về Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về An toàn trong thi công xây dựng. Quy chuẩn này đặt ra các nghĩa vụ bắt buộc đối với chủ đầu tư và người sử dụng lao động nhằm bảo vệ an toàn cho người lao động cũng như người dân xung quanh khu vực công trường.
Cụ thể, tại mục 2.1.7 của QCVN 18:2 hay 2021/BXD quy định về việc ngăn ngừa xâm nhập trái phép để đảm bảo an toàn:
Ngoài ra, QCVN 18:2021/BXD cũng xác định các vùng nguy hiểm bao gồm các khu vực có yếu tố rủi ro cao, điển hình như các lỗ mở, khoảng hở trên công trình có nguy cơ gây rơi, ngã (theo điểm đ mục 2.1.1.3).
Để xác định chính xác sai phạm của chủ đầu tư hay Ban quản lý dự án trong vụ việc tại cầu Rọc Sen, cần làm rõ hai kịch bản về giai đoạn thi công:
Căn cứ theo điểm c mục 2.1.12.1 của QCVN 18:2021/BXD, ngay cả khi dự án đang trong trạng thái ngừng thi công, chủ đầu tư và Ban quản lý dự án vẫn phải duy trì các biện pháp bảo vệ chống xâm nhập trái phép. Nếu đơn vị quản lý đã thiết lập hệ thống rào chắn nhưng việc để trẻ em xâm nhập là do lỗi của nhân viên bảo vệ không kiểm soát tốt, thì trách nhiệm của cá nhân/tổ chức trực tiếp làm nhiệm vụ bảo vệ vẫn không thể loại trừ.
Tại mục 2.12.1.1 của QCVN 18:2021/BXD, quy định về thi công cọc yêu cầu các biện pháp phòng ngừa phải được thực hiện để đảm bảo an toàn, đặc biệt chú trọng đến các nguy cơ như: ngã vào hố, lỗ trên mặt đất; mất an toàn khi vận chuyển, nâng hạ cọc hoặc đổ bê tông cọc khoan nhồi. Tuy nhiên, việc áp dụng quy định về "vùng nguy hiểm" đối với một lỗ hổng có đường kính nhỏ (25cm) nhưng độ sâu lớn (35m) là một thách thức pháp lý cần được cơ quan chức năng làm rõ để xem xét liệu các biện pháp cảnh báo hiện tại đã đủ tiêu chuẩn hay chưa.
Nếu kết luận điều tra cho thấy chủ đầu tư hoặc đơn vị quản lý dự án không thực hiện đầy đủ các biện pháp ngăn chặn xâm nhập trái phép và không cảnh báo đúng quy định tại "vùng nguy hiểm", họ có thể phải chịu các trách nhiệm sau:
Sự việc này cũng nhận được sự quan tâm sát sao từ cấp cao nhất của Chính phủ. Việc thực hiện nghiêm túc các chỉ đạo nhằm đẩy nhanh tiến độ nhưng phải đảm bảo tuyệt đối an toàn là yêu cầu tiên quyết, tránh những sai phạm tương tự trong quá trình quản lý và thi công các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm.
