Đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đang hoạt động tại Việt Nam, việc thực hiện quyền phân phối hàng hóa thông qua hình thức bán lẻ đòi hỏi phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt về điều kiện tiếp cận thị trường. Sau khi hoàn tất đăng ký thành lập, tùy vào loại hình kinh doanh và cam kết quốc tế, doanh nghiệp cần thực hiện thủ tục xin cấp Giấy phép kinh doanh hoặc Giấy phép lập cơ sở bán lẻ để hợp pháp hóa hoạt động bán hàng cho cá nhân, hộ gia đình tại thị trường nội địa.
Thẩm quyền cấp Giấy phép kinh doanh và Giấy phép lập cơ sở bán lẻ
Căn cứ theo quy định tại Điều 8 Nghị định số 09/2018/NĐ-CP, thẩm quyền thực hiện việc cấp, điều chỉnh hoặc thu hồi các loại giấy phép này được phân định rõ ràng giữa các cơ quan quản lý nhà nước tùy thuộc vào địa điểm đặt trụ sở và cơ sở kinh doanh:
- Sở Công Thương nơi tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đặt trụ sở chính: Thực hiện việc cấp mới, cấp lại, điều chỉnh hoặc thu hồi Giấy phép kinh doanh đối với các hoạt động mua bán hàng hóa và dịch vụ liên quan.
- Sở Công Thương nơi tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đặt cơ sở bán lẻ: Thực hiện việc cấp, cấp lại, điều chỉnh, gia hạn hoặc thu hồi Giấy phép lập cơ sở bán lẻ.
Đáng lưu ý, trong quá trình xem xét hồ sơ, cơ quan cấp phép có trách nhiệm lấy ý kiến của Bộ Công Thương và các Bộ quản lý ngành chuyên ngành trong các trường hợp cụ thể như: lấy ý kiến trước khi cấp/điều chỉnh Giấy phép kinh doanh đối với một số hoạt động đặc thù; hoặc lấy ý kiến Bộ Công Thương trước khi thực hiện việc cấp, điều chỉnh Giấy phép lập cơ sở bán lẻ.
Điều kiện để được cấp Giấy phép kinh doanh
Việc xem xét điều kiện cấp phép sẽ chia thành hai nhóm đối tượng dựa trên cam kết của Việt Nam trong các Điều ước quốc tế:
Trường hợp nhà đầu tư thuộc nước, vùng lãnh thổ có tham gia Điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên
Nếu doanh nghiệp thuộc các quốc gia/vùng lãnh thổ đã có cam kết mở cửa thị trường cho hoạt động mua bán hàng hóa và dịch vụ liên quan, điều kiện bao gồm:
- Đáp ứng đầy đủ các điều kiện về tiếp cận thị trường theo quy định tại Điều ước quốc dụng đó.
- Có kế hoạch tài chính cụ thể để thực hiện hoạt động đề nghị cấp Giấy phép kinh doanh.
- Không có tình trạng nợ thuế quá hạn (áp dụng đối với tổ chức kinh tế đã thành lập tại Việt Nam từ 01 năm trở lên).
Trường hợp nhà đầu tư không thuộc nước, vùng lãnh thổ có tham gia Điều ước quốc tế
Đối với các nhà đầu tư không thuộc diện được hưởng ưu đãi từ cam kết mở cửa thị trường, điều kiện sẽ khắt khe hơn:
- Phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về kế hoạch tài chính và tình trạng nợ thuế như đã nêu trên.
- Đối với các loại hàng hóa chưa được cam kết mở cửa thị trường (như dầu, mỡ bôi trơn; gạo; đường; vật phẩm đã ghi hình; sách, báo và tạp chí), việc cấp phép sẽ được xem xét dựa trên các tiêu chí cụ thể của pháp luật chuyên ngành. Ví dụ, đối với mặt hàng dầu, mỡ bôi trơn, cơ quan chức năng sẽ xem xét kỹ lưỡng việc thực hiện quyền nhập khẩu và quyền phân phối bán buôn.
Trong một số lĩnh vực đặc thù khác, doanh nghiệp có thể cần tìm hiểu thêm về các loại giấy phép chuyên ngành như dịch vụ cấp giấy phép kinh doanh bán lẻ rượu hoặc các quy định liên quan đến Giấy phép kinh doanh bán lẻ thông thường để đảm bảo tính tuân thủ.
Hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép kinh doanh
Căn cứ Điều 12 Nghị định số 09/2018/NĐ-CP, hồ sơ xin cấp Giấy phép kinh doanh cho doanh nghiệp nước ngoài cần chuẩn bị đầy đủ các tài liệu sau:
- Đơn đề nghị: Theo mẫu số 01 tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 09/2018/NĐ-CP.
- Bản giải trình chi tiết, bao gồm: Giải trình về việc đáp ứng các điều kiện cấp phép tương ứng theo quy định tại Điều 9 của Nghị định này. Kế hoạch kinh doanh: Mô tả phương thức thực hiện, kế hoạch phát triển thị trường, nhu cầu sử dụng lao động và đánh giá tác động kinh tế - xã hội. Kế hoạch tài chính: Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh dựa trên báo cáo tài chính đã được kiểm toán (nếu thành lập tại Việt Nam từ 01 năm trở lên); giải trình rõ về vốn, nguồn vốn và phương án huy động vốn kèm tài liệu chứng minh. Tình hình thực tế: Báo cáo tình hình hoạt động mua bán hàng hóa và tài chính của tổ chức kinh tế tính đến thời điểm đề nghị cấp phép (đối với các trường hợp quy định tại khoản 6 Điều 5 Nghị định).
- Chứng từ thuế: Tài liệu của cơ quan thuế chứng minh doanh nghiệp không còn nợ thuế quá hạn.
- Các giấy tờ pháp lý khác: Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp; Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư dự án hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa (nếu có).
Kết quả giải quyết hồ sơ
Sau khi tiếp nhận đầy đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành thẩm định. Kết quả trả lời được thực hiện như sau:
- Trường hợp không đáp ứng điều kiện: Cơ quan cấp Giấy phép sẽ ban hành văn bản trả lời chính thức và nêu rõ lý do từ chối để doanh nghiệp nắm rõ.
- Trường hợp đáp ứng đủ điều kiện: Cơ quan có thẩm quyền thực hiện quy trình cấp Giấy phép theo đúng trình tự, thủ tục pháp luật quy định.
Việc hiểu rõ các bước trong trình tự thu hồi Giấy phép kinh doanh, Giấy phép lập cơ sở bán lẻ cũng là điều cần thiết để doanh nghiệp chủ động trong việc duy trì và quản lý các hoạt động kinh doanh bền vững tại Việt Nam.
Xem thêm các chủ đề khác
