Thủ tục cấp giấy phép kinh doanh hoạt động mua bán hoàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa

Hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa là một trong những mắt xích quan trọng của nền kinh tế, bao gồm các quyền như xuất khẩu, nhập khẩu, phân phối (bán buôn, bán lẻ), cung cấp dịch vụ logistics, trung gian thương mại... Đối với các nhà đầu tư nước ngoài và tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, việc thực hiện các quyền này đòi hỏi phải tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện về tiếp cận thị trường và trình tự xin cấp Giấy phép kinh doanh theo quy định pháp luật hiện hành.

Khái niệm về mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan

Theo quy định tại Điều 3 Nghị định số 09/2018/NĐ-CP, hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp bao gồm: thực hiện quyền xuất khẩu; thực hiện quyền nhập khẩu; thực hiện quyền phân phối (bao gồm bán buôn, bán lẻ, đại lý bán hàng và nhượng quyền thương mại); cung cấp dịch vụ giám định thương mại; cung cấp dịch vụ logistics; cho thuê hàng hóa (không bao gồm cho thuê tài chính); cung cấp dịch vụ xúc tiến thương mại (không bao gồm quảng cáo); cung cấp dịch vụ trung gian thương mại; cung cấp dịch vụ thương mại điện tử và cung cấp dịch vụ tổ chức đấu thầu hàng hóa, dịch vụ.

Điều kiện cấp Giấy phép kinh doanh thực hiện quyền phân phối

Việc xin cấp Giấy phép kinh doanh bán lẻ đối với nhà đầu tư nước ngoài được chia thành các trường hợp cụ thể dựa trên cam kết quốc tế:

Trường hợp thuộc nước, vùng lãnh thổ tham gia Điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên

Doanh nghiệp cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

• Đáp ứng các điều kiện về tiếp cận thị trường theo quy định tại các Điều ước quốc tử mà Việt Nam là thành viên;
• Có kế hoạch tài chính cụ thể để thực hiện hoạt động đề nghị cấp Giấy phép kinh doanh;
• Không còn nợ thuế quá hạn (áp dụng đối với trường hợp đã thành lập tại Việt Nam từ 01 năm trở lên).

Trường hợp không thuộc nước, vùng lãnh thổ tham gia Điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên

Ngoài việc đáp ứng các điều kiện về kế hoạch tài chính và nghĩa vụ thuế như trên, doanh nghiệp phải đảm bảo:

• Phù hợp với quy định của pháp luật chuyên ngành;
• Phù hợp với mức độ cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước cùng lĩnh vực hoạt động;
• Có khả năng tạo việc làm cho lao động tại Việt Nam;
• Đảm bảo khả năng và mức độ đóng góp vào ngân sách nhà nước.

Lưu ý: Đối với các mặt hàng đặc thù như gạo, đường, vật phẩm đã ghi hình, sách, báo và tạp chí, cơ quan chức năng sẽ xem xét cấp phép thực hiện quyền phân phối bán lẻ cho tổ chế kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã có sẵn cơ sở bán lẻ dưới hình thức siêu thị, siêu thị mini hoặc cửa hàng tiện lợi.

Quy định về thực hiện quyền xuất khẩu, nhập khẩu và phân phối

Căn cứ theo Nghị định số 09/2018/NĐ-CP và lộ trình tại Thông tư số 34/2013/TT-BCT, các quyền này được thực hiện như sau:

Quyền xuất khẩu

Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được xuất khẩu hàng hóa mua tại Việt Nam, hàng hóa do tổ chức đó đặt gia công tại Việt Nam và hàng hóa nhập khẩu hợp pháp vào Việt Nam ra nước ngoài hoặc khu vực hải quan riêng, với điều kiện:

• Hàng hóa không thuộc danh mục cấm xuất khẩu, danh mục tạm ngừng xuất khẩu hoặc danh mục không được quyền xuất khẩu theo các Điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên;
• Đối với hàng hóa xuất khẩu theo giấy phép, phải đáp ứng đầy đủ điều kiện của pháp luật chuyên ngành.

Quyền nhập khẩu

Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được nhập khẩu hàng hóa từ nước ngoài và khu vực hải quan riêng vào Việt Nam nếu:

• Hàng hóa không thuộc danh mục cấm nhập khẩu, danh mục tạm ngừng nhập khẩu hoặc danh mục không được quyền nhập khẩu theo các Điều ước quốc tế mà Việt là thành viên;
• Đối với hàng hóa nhập khẩu theo giấy phép, phải đáp ứng đầy đủ điều kiện của pháp luật chuyên ngành.

Quyền phân phối

Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã có quyền phân phối bán buôn hoặc bán lẻ được thực hiện bán buôn, bán lẻ hàng hóa sản xuất tại Việt Nam và hàng hóa nhập khẩu hợp pháp vào Việt Nam. Đối với các lĩnh vực kinh doanh có điều kiện, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn theo quy định của pháp luật chuyên ngành.

Hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép kinh doanh

Để được xem xét cấp phép, nhà đầu tư cần chuẩn bị bộ hồ sơ bao gồm:

• Đơn đề nghị: Theo mẫu số 01 tại Phụ lục ban kèm theo Nghị định 09/2018/NĐ-CP;
• Bản giải trình về điều kiện cấp phép: Bao gồm nội dung về khả năng tiếp cận thị trường, kế hoạch tài chính và tình hình thực hiện nghĩa vụ thuế (nếu có);
• Kế hoạch kinh doanh: Mô tả phương thức hoạt động, kế hoạch phát triển thị trường, nhu cầu sử dụng lao động và đánh giá tác động kinh tế - xã hội;
• Kế hoạch tài chính: Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (nếu đã thành lập trên 01 năm), giải trình về nguồn vốn và phương án huy động vốn kèm tài liệu chứng minh;
• Tài liệu khác: Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy chứng lập dự án đầu tư (nếu có), tài liệu chứng minh năng lực tài chính và kinh nghiệm của nhà đầu tư, cùng xác nhận của cơ quan thuế về việc không nợ thuế quá hạn.

Trình tự và số lượng hồ sơ

Hồ sơ được gửi trực tiếp hoặc qua đường bưu chính hoặc qua mạng điện tử đến Cơ quan cấp Giấy phép có thẩm quyền. Số lượng bộ hồ sơ cần chuẩn bị tùy thuộc vào loại hình hoạt động:

• 01 bộ: Trường hợp xin cấp Giấy phép kinh doanh để thực hiện quyền phân phối bán lẻ hàng hóa;
• 02 bộ: Trường hợp xin cấp Giấy phép cho các hoạt động khác như: Thực hiện quyền nhập khẩu, quyền phân phối bán buôn; cung cấp dịch vụ logistics (trừ các phân ngành đã được mở cửa theo cam kết quốc tế); cho thuê hàng hóa (không bao gồm cho thuê tài chính); cung cấp dịch vụ trung gian thương mại hoặc dịch vụ xúc tiến thương mại.