Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm là văn bản pháp lý quan trọng, đóng vai trò công cụ để cơ quan quản lý nhà nước kiểm soát hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên thị trường. Kể từ khi Nghị định số 15/2018/NĐ-CP có hiệu lực, các quy định về việc cấp Giấy chứng nhận này đã có những thay đổi đáng chú ý so với thời kỳ của Nghị định số 38/2012/ Núđ-CP.
Điều kiện cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm
Căn cứ theo các quy định pháp luật hiện hành tại thời điểm năm 2022, việc cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm được áp dụng cho các cơ sở sản xuất, kinh doanh khi đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm theo Luật An toàn thực phẩm 2010. Cụ thể, cơ sở cần đảm bảo:
- Có đầy đủ điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm phù hợp với từng loại hình sản xuất, kinh doanh cụ thể theo quy định của pháp luật.
- Đã thực hiện đăng ký ngành, nghề kinh doanh thực phẩm trong Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc các giấy tờ pháp lý tương đương.
Đặc biệt, đối với nhóm sản phẩm đặc thù là thực phẩm bảo vệ sức khỏe, cơ sở sản xuất phải tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu kỹ thuật và quản lý chất lượng khắt khe hơn, bao gồm:
- Hệ thống quản lý chất lượng: Phải thiết lập và duy trình hệ thống kiểm soát toàn bộ quá trình từ sản xuất đến lưu thông, đảm bảo sản phẩm đạt tiêu chuẩn đã công bố và an toàn cho người dùng đến hết hạn sử dụng.
- Yêu cầu về nhân sự: Nhân viên phải có trình độ chuyên môn phù hợp với vị trí việc làm và được đào tạo kiến thức về GMP (Thực hành tốt sản xuất), an toàn thực phẩm. Trưởng bộ phận sản xuất và trưởng bộ phận kiểm soát chất lượng phải là nhân sự chính thức, làm việc toàn thời gian và hoạt động độc lập với nhau. Người phụ trách chuyên môn cần có trình độ từ đại học trở lên thuộc các ngành: Y, Dược, Dinh dưỡng, An toàn thực phẩm hoặc Công nghệ thực phẩm và có ít nhất 03 năm kinh nghiệm.
- Cơ sở hạ tầng và thiết bị: Hệ thống nhà xưởng, trang thiết bị và các tiện ích phụ trợ phải được thiết kế theo nguyên tắc một chiều, đảm bảo dễ vệ sinh, ngăn ngừa nhiễm chéo, bụi bẩn và các tác nhân gây ô nhiễm từ môi trường.
- Kiểm soát hồ sơ và truy xuất nguồn gốc: Phải lưu trữ đầy đủ hồ sơ về sản xuất, kiểm soát chất lượng và phân phối để phục vụ công tác truy xuất nguồn gốc khi cần thiết. Mọi thao tác sản xuất phải tuân thủ quy trình hướng dẫn và ghi chốt kết quả ngay tại thời điểm thực hiện.
- Kiểm soát chất lượng (QC): Phải có bộ phận chuyên trách để đảm bảo nguyên vật liệu đầu vào và thành phẩm đều đáp ứng tiêu chuẩn đã thiết lập; không được phép xuất bán sản phẩm khi chưa qua đánh giá đạt chất lượng.
- Sản xuất theo hợp đồng: Trong trường hợp nhận sản xuất hoặc kiểm nghiệm theo hợp đồng, bên nhận phải đảm bảo đầy đủ năng lực về nhà xưởng, nhân sự và trang thiết bị đáp ứng đúng yêu cầu của bên giao cũng như quy định pháp luật liên quan đến Nghị định số 15/2018/NĐ-CP.
- Xử lý sự cố: Phải có quy trình cụ thể về giải quyết khiếu nại, thu hồi sản phẩm và hoạt động tự kiểm tra, kèm theo hồ sơ lưu trữ đầy đủ các hoạt động này.
Các trường hợp không thuộc diện cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm
Nhằm giảm bớt gánh nặng thủ tục hành chính cho doanh nghiệp và tập trung nguồn lực quản lý vào các nhóm rủi ro cao, Nghị định số 15/2018/NĐ thực hiện quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật an toàn thực phẩm đã xác định rõ các trường hợp không thuộc diện phải xin cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, bao gồm:
- Các hoạt động sơ chế nhỏ lẻ.
- Cơ sở sản xuất, kinh doanh dụng cụ, vật liệu bao gói và chứa đựng thực phẩm.
- Nhà hàng nằm trong khuôn viên khách sạn.
- Các bếp ăn tập thể không có đăng ký ngành nghề kinh doanh thực phẩm.
- Các hình thức kinh doanh thức ăn đường phố.
Việc nắm rõ các quy định này giúp chủ cơ sở xác định đúng nghĩa vụ pháp lý của mình, tránh việc thực hiện sai lệch dẫn đến các rủi ro về xử phạt hành chính hoặc đình chỉ hoạt động. Đối với các đơn vị có nhu cầu mở rộng mô hình kinh doanh, cần lưu ý thêm các trường hợp không phải xin cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm để tối ưu hóa quy trình vận hành.
Ngoài ra, trong quá trình hoạt động, tùy vào loại hình sản phẩm (như thực phẩm chức năng hay thực phẩm thông thường), doanh nghiệp cần lưu ý thêm các thủ tục về công bố sản phẩm và trình tự điều chỉnh Giấy phép lập cơ sở bán lẻ nếu có sự thay đổi về quy mô hoặc nội dung kinh doanh.
