Việc sát hạch và cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng là thủ tục bắt buộc đối với các cá nhân muốn tham gia vào các vị trí quản lý, thiết kế hoặc giám sát trong lĩnh vực xây dựng. Bài viết dưới đây cung cấp thông tin chi tiết về quy định sát hạch, hồ sơ và điều kiện cấp chứng chỉ theo khung pháp lý hiện hành.
Quy định về nội dung và hình thức sát hạch
Căn cứ vào các quy định về quản lý hoạt động đầu tư xây dựng, nội dung sát hạch được phân chia tùy thuộc vào tình trạng của chứng chỉ hành nghề hiện có của cá nhân:
- Trường hợp miễn kiến thức chuyên môn: Cá nhân đã có chứng chỉ hành nghề còn thời hạn sử dụng sẽ được miễn phần thi về kiến thức chuyên môn đối với lĩnh vực hành nghề ghi trên chứng chỉ. Khi đó, đề sát hạch chỉ bao gồm 10 câu hỏi về kiến phục pháp luật, tổng điểm tối đa là 40 điểm. Cá nhân cần đạt từ 32 điểm trở lên để được xem xét cấp chứng chỉ.
- Trường hợp cấp mới, nâng hạng hoặc bổ sung lĩnh vực: Đề sát hạch bao gồm hai phần chính: 05 câu hỏi về kiến thức pháp luật (bao gồm pháp luật chung và pháp luật chuyên ngành xây dựng). 20 câu hỏi về kiến thức chuyên môn liên quan đến lĩnh vực đề nghị cấp. Thang điểm tối đa là 100, trong đó phần kinh nghiệm nghề nghiệp chiếm tối đa 8 đề 80 điểm và phần pháp luật chiếm tối đa 20 điểm. Điều kiện đạt yêu cầu là phải đạt tối thiểu 16 điểm phần pháp luật và tổng điểm toàn bài từ 80 điểm trở lên.
- Trường hợp cấp lại do mất hoặc hư hỏng: Nếu chứng chỉ hành nghề vẫn còn hiệu lực nhưng bị mất hoặc hư hỏng, cá nhân không yêu cầu phải sát hạch lại.
Để chuẩn bị tốt nhất cho kỳ thi, cá nhân nên tham khảo bộ câu hỏi được quy định tại Quyết định 1623/QĐ-BXD và theo dõi thông báo từ cơ quan có thẩm quyền. Việc xác định đúng cấp công trình cũng rất quan trọng để cá nhân đối chiếu với năng lực của mình khi đăng ký dịch vụ làm chứng chỉ hành nghề xây dựng.
Thời gian và chi phí sát hạch
Việc tổ chức sát hạch được thực hiện định kỳ hàng tháng hoặc đột xuất theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ. Thông thường, lịch thi sẽ được công bố trên trang thông tin điện tử của Sở Xây dựng địa phương nơi tổ chế thi. Cơ quan cấp chứng chỉ phải thông báo kết quả xét hồ sơ, thời gian và địa điểm sát hạch trước ít nhất 03 ngày làm việc.
Về chi phí sát hạch, căn cứ theo Quyết định 970/QĐ-BXD, mức phí được quy định như sau:
- Sát hạch do Sở Xây dựng địa phương tổ chức: 450.000 đồng/lượt.
- Sát hạch do Cục Quản lý hoạt động xây dựng hoặc các tổ chức xã hội nghề nghiệp được công nhận tổ chức: 500.000 đồng/lượt.
Hồ sơ đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề xây dựng
Căn cứ theo Điều 76 Nghị định số 15/2021/NĐ-CP về quản lý dự án đầu tư xây dựng, tùy vào mục đích (cấp mới, gia hạn, điều chỉnh hay chuyển đổi) mà thành phần hồ sơ sẽ có sự khác biệt. Tuy nhiên, các loại hồ sơ cơ bản thường bao gồm:
1. Đối với trường hợp cấp mới, nâng hạng hoặc gia hạn
- Đơn đề nghị theo Mẫu 01 Phụ lục IV Nghị định 15/2021/NĐ-CP.
- Ảnh màu cỡ 4x6 cm (02 ảnh) và tệp tin ảnh nền trắng chụp không quá 06 tháng.
- Văn bằng đào tạo phù hợp với loại, hạng chứng chỉ đề nghị cấp (văn bằng nước ngoài phải được hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật công chứng).
- Bản sao có chứng thực các tài liệu chứng minh kinh nghiệm: Chứng chỉ cũ (nếu gia hạn/nâng hạng); Các quyết định phân công công việc hoặc văn bản xác nhận của chủ đầu tư về các công trình đã hoàn thành. Đối với cá nhân hành nghề độc lập, cần có hợp đồng và biên bản nghiệm thu tương ứng.
- Giấy tờ cư trú hoặc giấy phép lao động (đối với người nước ngoài).
- Kết quả sát hạch đạt yêu cầu (nếu đã thực hiện trước khi nộp hồ sơ).
2. Đối với trường hợp cấp lại, điều chỉnh hoặc chuyển đổi
Tùy vào lý do cụ thể như mất chứng chỉ, thay đổi thông tin hoặc chuyển đổi từ chứng chỉ nước ngoài sang Việt Nam mà cá nhân cần bổ sung các tài liệu như: Bản cam kết (nếu mất chứng chỉ), bản gốc chứng chỉ cũ để đối chiếu, hoặc các văn bằng đã được hợp pháp hóa lãnh sự kèm theo giấy phép lao động.
Để đảm bảo quyền lợi trong quá trình thực hiện thủ tục, cá nhân cần lưu ý kiểm tra kỹ quy định về hồ sơ cấp giấy phép xây dựng theo quy định mới nhất và các tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan đến phân cấp công trình theo Thông tư số 06/2021/TT-BXD để xác định đúng hạng chứng chỉ cần đăng ký.
Điều kiện về năng lực chuyên môn theo hạng
Việc xét cấp chứng chỉ cũng dựa trên kinh nghiệm thực tế thông qua các tiêu chí về hạng công trình:
Chứng chỉ hành nghề khảo sát xây dựng
- Hạng I: Đã làm chủ nhiệm khảo sát ít nhất 01 dự án nhóm A, hoặc 02 dự án nhóm B, hoặc 01 công trình cấp I, hoặc 02 công trình cấp II.
- Hạng II: Đã làm chủ nhiệm khảo sát ít nhất 01 dự án nhóm B, hoặc 02 dự án nhóm C, hoặc 01 công trình cấp II, hoặc 02 công trình cấp III.
- Hạng III: Đã tham gia khảo sát ít nhất 01 dự án nhóm C, hoặc 02 dự án có yêu cầu lập Báo cáo kinh tế-kỹ thuật, hoặc 01 công trình cấp III, hoặc 02 công trình cấp IV.
Chứng chỉ hành nghề thiết kế quy hoạch xây dựng
- Hạng I: Đã làm chủ nhiệm/chủ trì ít nhất 01 đồ án thuộc thẩm quyền được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; hoặc 02 đồ án (trong đó có ít nhất 01 đồ án là quy hoạch vùng liên huyện, quy hoạch vùng huyện hoặc quy hoạch chung) được UBND cấp tỉnh phê duyệt.
- Hạng II: Đã làm chủ nhiệm/chủ trì ít nhất 01 đồ án thuộc thẩm quyền được UBND cấp tỉnh phê duyệt; hoặc 02 đồ án thuộc thẩm quyền được UBND cấp huyện phê duyệt.
