Phân biệt vốn điều lệ và vốn pháp định là vấn đề quan trọng mà bất kỳ ai chuẩn bị thành lập doanh nghiệp cũng cần nắm rõ. Theo Luật Doanh nghiệp 2020, đây là hai khái niệm khác nhau về bản chất, vai trò và cách xác định, dù đều liên quan đến nguồn vốn của doanh nghiệp.
Vốn điều lệ là gì?
Theo khoản 34 Điều 4 Luật Doanh nghiệp 2020, vốn điều lệ là tổng giá trị tài sản do các thành viên công ty, chủ sở hữu công ty đã góp hoặc cam kết góp khi thành lập công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh; là tổng mệnh giá cổ phần đã bán hoặc được đăng ký mua khi thành lập công ty cổ phần.
- Do thành viên/cổ đông tự quyết định: pháp luật không quy định mức tối thiểu hay tối đa (trừ ngành nghề có điều kiện), doanh nghiệp tự kê khai và chịu trách nhiệm về tính trung thực.
- Tài sản góp vốn có thể là Đồng Việt Nam, ngoại tệ tự do chuyển đổi, vàng, quyền sử dụng đất, quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ, bí quyết kỹ thuật, tài sản khác có thể định giá được (Điều 34 Luật Doanh nghiệp 2020).
- Thời hạn góp vốn: thành viên phải góp đủ và đúng loại tài sản đã cam kết trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
Vốn pháp định là gì?
Vốn pháp định là mức vốn tối thiểu mà doanh nghiệp bắt buộc phải có theo quy định của pháp luật để được thành lập và hoạt động trong một ngành, nghề kinh doanh có điều kiện. Khác với vốn điều lệ, vốn pháp định không do doanh nghiệp tự quyết định mà do pháp luật chuyên ngành ấn định cho từng lĩnh vực cụ thể.
- Chỉ áp dụng với một số ngành nghề đặc thù như kinh doanh bất động sản, tổ chức tín dụng, kinh doanh bảo hiểm, dịch vụ đòi nợ trước đây, kinh doanh chứng khoán...
- Mức vốn pháp định được quy định trong các văn bản pháp luật chuyên ngành, không nằm trong Luật Doanh nghiệp.
- Doanh nghiệp phải đáp ứng đủ vốn pháp định trước khi đăng ký kinh doanh ngành nghề có điều kiện đó.
So sánh vốn điều lệ và vốn pháp định
- Cơ sở xác định: Vốn điều lệ do thành viên/cổ đông góp và tự quyết định; vốn pháp định do pháp luật chuyên ngành quy định mức tối thiểu.
- Phạm vi áp dụng: Vốn điều lệ áp dụng với mọi doanh nghiệp; vốn pháp định chỉ áp dụng với ngành nghề kinh doanh có điều kiện về vốn.
- Mức vốn: Vốn điều lệ không bị giới hạn tối thiểu; vốn pháp định là con số cố định, bắt buộc đạt trở lên.
- Thời điểm góp: Vốn điều lệ góp trong 90 ngày sau đăng ký; vốn pháp định phải có đủ trước khi đăng ký ngành nghề có điều kiện.
- Mối quan hệ: Với ngành nghề yêu cầu vốn pháp định, vốn điều lệ phải lớn hơn hoặc bằng vốn pháp định.
Lưu ý khi kê khai vốn khi thành lập doanh nghiệp
Khi đăng ký thành lập doanh nghiệp, vốn điều lệ là thông tin bắt buộc kê khai và ảnh hưởng đến trách nhiệm tài sản của thành viên, cổ đông. Trường hợp kinh doanh ngành nghề có điều kiện về vốn, doanh nghiệp cần đối chiếu mức vốn pháp định để bảo đảm vốn điều lệ đáp ứng quy định. Việc kê khai vốn điều lệ không trung thực hoặc không góp đủ vốn đúng hạn có thể bị xử phạt hành chính và buộc điều chỉnh giảm vốn điều lệ.
Xem thêm các chủ đề khác
