Trong hoạt động đầu tư xây dựng, việc sở hữu chứng chỉ hành nghề hợp lệ là điều kiện tiên quyết để cá nhân có thể tham gia vào các công tác chuyên môn như khảo sát, thiết kế, giám sát hoặc quản lý dự án. Việc nắm vững quy định về nội dung sát hạch, hồ sơ và điều kiện cấp chứng chỉ là vô cùng quan trọng đối với các kỹ sư và kiến trúc sư.
Nội dung và hình thức sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề
Căn cứ theo các quy định hiện hành về hoạt động xây dựng năm 2021, nội dung thi sát hạch được phân chia tùy thuộc vào tình trạng của chứng chỉ hành nghề hiện có của cá nhân:
- Trường hợp miễn kiến thức chuyên môn: Cá nhân đã có chứng chỉ hành nghề còn thời hạn sử dụng sẽ được miễn phần thi về kiến thức chuyên môn đối với lĩnh vực hành nghề đã ghi trên chứng chỉ.
- Trường hợp cấp mới, điều chỉnh hoặc nâng hạng: Đề sát hạch sẽ bao gồm hai phần chính: 05 câu hỏi về kiến thức pháp luật (bao gồm pháp luật chung và pháp luật chuyên ngành xây dựng). 20 câu hỏi về kiến thức chuyên môn liên quan đến lĩnh vực đề nghị cấp. Thang điểm tối đa là 100 điểm, trong đó phần kinh nghiệm nghề nghiệp chiếm tối đa 80 điểm và phần pháp luật chiếm tối đa 20 điểm. Để đạt yêu cầu, cá nhân phải đạt tối thiểu 16 điểm phần pháp luật và tổng điểm toàn bài từ 80 điểm trở lên.
- Trường hợp được miễn chuyên môn nhưng cần thi pháp luật: Đề sát hạch gồm 10 câu hỏi về kiến thức pháp luật (tối đa 40 điểm). Cá nhân cần đạt từ 32 điểm trở lên để được xem xét cấp chứng chỉ.
Lưu ý, bộ câu hỏi phục vụ sát hạch được thực hiện theo Quyết định 1623/QĐ-BXD. Để chuẩn bị tốt nhất cho kỳ thi, các cá nhân có thể tham khảo thêm Dịch vụ làm chứng chỉ hành nghề xây dựng để hiểu rõ hơn về cấu trúc đề thi.
Thời gian và lệ phí sát hạch
Việc tổ chức sát hạch được thực hiện định kỳ hàng tháng hoặc đột xuất theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ. Thông thường, lịch thi cụ thể sẽ được đăng tải trên cổng thông tin điện tử của Sở Xây dựng địa phương nơi tổ trưởng chức thi. Cơ quan cấp chứng chỉ phải thông báo kết quả xét hồ sơ, thời gian và địa điểm sát hạch trước ít nhất 03 ngày làm việc.
Về lệ phí sát hạch, căn cứ theo Quyết định 970/QĐ-BXD, mức phí được quy định như sau:
- Sát hạch do Sở Xây dựng địa phương tổ chức: 450.000 đồng/lượt.
- Sát hạch do Cục Quản lý hoạt động xây dựng hoặc các tổ chức xã hội nghề nghiệp được công nhận tổ chức: 500.000 đồng/lượt.
Quy định về hồ sơ đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề
Căn cứ Điều 76 Nghị định số 15/2021/NĐ-CP quy định chi tiết một số nội dung về quản lý dự án đầu tư xây dựng, hồ sơ đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề (bao gồm các trường hợp cấp lần đầu, điều chỉnh hạng, gia hạn hoặc cấp lại) cần chuẩn bị đầy đủ các thành phần sau:
- Đơn đề nghị theo Mẫu 01 Phụ lục IV Nghị định 15/2021/NĐ-CP.
- 02 ảnh màu cỡ 4x6 cm (kèm tệp tin ảnh nền trắng, chụp không quá 06 tháng).
- Văn bằng đào tạo phù hợp với loại và hạng chứng chỉ đề nghị cấp. Đối với văn bằng nước ngoài, cần có bản hợp pháp hóa lãnh sự và bản dịch thuật công chứng sang tiếng Việt.
- Bản sao có chứng thực các tài liệu chứng minh kinh nghiệm: Quyết định phân công công việc hoặc văn bản xác nhận của chủ đầu tư về các công việc tiêu biểu đã hoàn thành. Trường hợp hành nghề độc lập, cần cung cấp hợp đồng và biên bản nghiệm thu tương ứng.
- Giấy tờ cư trú hoặc giấy phép lao động (đối với người nước ngoài).
- Kết quả sát hạch đạt yêu cầu (nếu đã thực hiện trước khi nộp hồ sơ).
Đối với trường hợp cấp lại chứng chỉ do bị mất, cá nhân phải có văn bản cam kết về việc mất chứng chỉ. Nếu cần tìm hiểu thêm về các loại giấy tờ khác trong quá trình thi công, bạn có thể xem Quy định về hồ sơ cấp giấy phép xây dựng theo quy định mới nhất để hoàn thiện bộ hồ sơ dự án.
Điều kiện cụ thể đối với một số loại chứng chỉ hành nghề
Việc xác định hạng chứng chỉ phụ thuộc vào năng lực thực tế và quy mô công trình đã tham gia. Dưới đây là tiêu chuẩn cho hai lĩnh vực phổ biến:
1. Chứng chỉ hành nghề khảo sát xây dựng
- Hạng I: Đã làm chủ nhiệm khảo sát thuộc lĩnh vực đề nghị cấp ít nhất 01 dự án nhóm A, hoặc 02 dự án nhóm B, hoặc 01 công trình cấp I, hoặc 02 công trình cấp II.
- Hạng II: Đã làm chủ nhiệm khảo sát ít nhất 01 dự án nhóm B, hoặc 02 dự án nhóm C, hoặc 01 công trình cấp II, hoặc 02 công trình cấp III.
- Hạng III: Đã tham gia khảo sát ít nhất 01 dự án nhóm C, hoặc 02 dự án có yêu cầu lập Báo cáo kinh tế-kỹ thuật, hoặc 01 công trình cấp III, hoặc 02 công trình cấp IV.
2. Chứng chỉ hành nghề thiết kế quy hoạch xây dựng
- Hạng I: Đã làm chủ nhiệm hoặc chủ trì lập thiết kế quy hoạch ít nhất 01 đồ án thuộc thẩm quyền được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; hoặc 02 đồ án (trong đó có ít nhất 01 đồ án là quy hoạch vùng liên huyện, quy hoạch xây dựng vùng huyện hoặc quy hoạch chung) thuộc thẩm quyền UBND cấp tỉnh phê duyệt.
- Hạng II: Đã làm chủ nhiệm hoặc chủ trì lập thiết kế ít nhất 01 đồ án thuộc thẩm quyền được UBND cấp tỉnh phê duyệt; hoặc 02 đồ án thuộc thẩm quyền UBND cấp huyện phê duyệt.
Việc tuân thủ đúng các tiêu chuẩn về hạng công trình theo Thông tư số 06/2021/TT-BXD quy định về phân cấp công trình xây dựng là yếu tố then chốt để cá nhân tự đánh giá năng lực trước khi thực hiện thủ tục xin cấp chứng chỉ.
