Trong hoạt động đầu tư tại Việt Nam, việc xác định các ngành, nghề được hưởng ưu đãi là yếu tố then chốt để nhà đầu tư xây dựng phương án tài chính và lộ trình phát triển bền vững. Kể từ ngày 26/03/2021, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 31/2021/NĐ-CP nhằm hướng dẫn chi tiết thi hành Luật Đầu tư 2020, trong đó quy định rõ danh mục các ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư.
Căn cứ pháp luật
Các nội dung về danh mục ngành nghề và chính sách ưu đãi được thực hiện dựa trên nền tảng pháp lý sau:
- Nghị định số 31/2021/NĐ-CP Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư: Đây là văn bản chủ đạo quy định về điều kiện đầu tư kinh doanh, ngành nghề và điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài, cũng như các chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư tại Việt Nam.
- Luật Đầu tư 2020: Quy định chung về hoạt động đầu tư kinh doanh tại Việt Nam và đầu tư ra nước ngoài.
Danh mục ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư
Dựa trên các quy định hiện hành, các nhóm ngành dưới đây được Nhà nước áp dụng các chính sách ưu đãi đầu tư nước ngoài và trong nước nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
1. Lĩnh vực Công nghệ cao, Công nghệ thông tin và Công nghiệp hỗ trợ
Đây là nhóm ngành trọng điểm được ưu tiên hàng đầu để phát triển nền kinhất tri thức:
- Ứng dụng công nghệ cao thuộc Danh mục công nghệ cao được ưu tiên phát triển theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ; sản xuất các sản phẩm thuộc danh mục này.
- Phát triển công nghiệp hỗ trợ: Sản xuất các sản phẩm thuộc Danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ theo quy định của Chính phủ.
- Hệ sinh thái công nghệ cao: Bao gồm hoạt động ươm tạo doanh nghiệp công nghệ cao, đầu tư mạo hiểm cho phát triển công nghệ cao, nghiên cứu và phát triển (R&D) công nghệ cao; sản xuất sản phẩm công nghệ sinh học; đào tạo và cung ứng dịch vụ công nghệ cao.
- Công nghệ thông tin và an toàn mạng: Sản xuất phần mềm, sản phẩm nội dung thông số, sản phẩm CNTT trọng điểm; dịch vụ phần mềm; sản xuất và cung cấp dịch vụ an toàn thông tin mạng; sản xuất các sản phẩm từ kết quả khoa học và công nghệ.
- Năng lượng và vật liệu mới: Sản xuất năng lượng tái tạo, năng lượng sạch, năng lượng từ việc tiêu hủy chất thải; sản xuất vật liệu composite, vật liệu xây dựng nhẹ và vật liệu quý hiếm; sản xuất sản phẩm cơ khí trọng điểm.
2. Lĩnh vực Nông nghiệp
Nhằm hiện đại hóa nông thôn và đảm bảo an ninh lương thực, các hoạt động sau được ưu đãi:
- Phát triển lâm nghiệp: Trồng, chăm sóc, bảo vệ rừng tại các vùng đất trống, đồi núi trọc; phát triển rừng sản xuất, chuyển đổi rừng gỗ nhỏ sang rừng gỗ lớn; phát triển lâm sản ngoài gỗ và phục hồi rừng tự nhiên.
- Chế biến nông - lâm - thủy sản: Nuôi trồng, chế biến, bảo quản các sản vệ sinh nông, lâm, thủy sản và lâm sản ngoài gỗ.
- Công nghệ giống: Sản xuất, nhân và lai tạo các loại giống cây trồng, vật nuôi, cây lâm nghiệp và thủy sản (bao gồm cả giống công nghệ cao).
- Khai thác biển và muối: Sản xuất, khai thác, tinh chế muối; đánh bắt hải sản xa bờ kết hợp ngư cụ tiên tiến; dịch vụ hậu cần nghề cá; đóng tàu cá và dịch vụ cứu hộ trên biển.
- Công nghệ thực phẩm: Nghiên cứu, sản xuất sản phẩm công nghệ sinh học dùng làm thực phẩm; sản xuất các sản phẩm đồ gỗ, ván nhân tạo (ván dán, ván ghép thanh, MDF).
3. Bảo vệ môi trường và Xây dựng kết cấu hạ tầng
Các dự án liên quan đến hạ tầng kỹ thuật và bảo vệ hệ sinh thái được chú trọng:
- Xử lý chất thải: Thu gom, xử lý, tái chế và tái sử dụng chất thải tập trung.
- Hạ tầng khu công nghiệp: Xây dựng, kinh doanh kết cấu hạ tầng tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao và các khu chức năng trong khu kinh tế.
- Hạ tầng đô thị và nông thôn: Phát triển vận tải hành khách công cộng tại đô thị; đầu tư xây dựng và quản lý chợ tại vùng nông thôn; phát triển hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp.
4. Lĩnh vực Văn hóa, Xã hội, Thể thao và Y tế
Nhóm ngành này tập trung vào phúc lợi xã hội và chăm sóc sức khỏe cộng đồng:
- Nhà ở và y tế dự phòng: Xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở tái định cư; đầu tư cơ sở thực hiện vệ sinh phòng chống dịch bệnh.
- Dược phẩm và công nghệ sinh học y tế: Nghiên cứu, sản xuất thuốc mới, vắc xin, chế phẩm sinh học (thuốc thú y và thuốc cho người); sản xuất nguyên liệu làm thuốc thiết yếu, thuốc từ dược liệu; ứng dụng công nghệ tiên tiến để sản xuất thuốc đạt tiêu chuẩn GMP quốc tế.
- Chăm sóc sức khỏe và an sinh xã hội: Đầu tư trung tâm lão khoa, tâm thần, điều trị bệnh nhân nhiễm chất độc màu da cam; chăm sóc người cao tuổi, trẻ mồ côi, người khuyết tật; các cơ sở cai nghiện (công lập và dân lập) và hỗ trợ điều trị nghi nghiện cộng đồng.
- Thể thao: Đầu tư trung tâm đào tạo thể thao thành tích cao, thể thao cho người khuyết tật; xây dựng các cơ sở luyện tập chuyên nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.
- Văn hóa và di sản: Kinh doanh bảo tàng cấp quốc gia, nhà văn hóa dân tộc, rạp hát, xưởng phim; bảo tồn làng nghề truyền thống; đầu tư cho hệ thống thư viện quốc gia và thư viện công cộng.
Lưu ý đối với nhà đầu tư
Khi thực hiện các dự án thuộc danh mục ưu đãi, nhà đầu tư cần lưu ý phân biệt rõ giữa hình thức đầu tư mới và đầu tư mở rộng để áp dụng chính xác các mức thuế suất và thời gian miễn, giảm thuế. Đối với các dự án có quy mô lớn hoặc yêu cầu đặc thù về đất đai, nhà đầu tư cần tìm hiểu kỹ quy định về giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư nhằm đảm bảo tính pháp lý và tối ưu hóa lợi ích kinh tế.
Xem thêm các chủ đề khác
