Công bố hợp quy thực phẩm

Công bố hợp quy thực phẩm là việc tổ chức, cá nhân tự công bố sản phẩm phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật hoặc quy định an toàn thực phẩm trước khi đưa sản phẩm ra lưu thông trên thị trường. Đây là thủ tục bắt buộc nhằm bảo đảm sản phẩm thực phẩm đáp ứng các yêu cầu về an toàn cho người tiêu dùng.

Bài viết dưới đây tổng hợp căn cứ pháp lý, đối tượng, hồ sơ và trình tự thực hiện thủ tục công bố hợp quy thực phẩm theo khung pháp luật có hiệu lực tại thời điểm năm 2020.

Căn cứ pháp lý về công bố hợp quy thực phẩm

Việc công bố sản phẩm thực phẩm được điều chỉnh bởi các văn bản sau:

• Luật An toàn thực phẩm số 55/2010/QH12;
• Nghị định số 15/2018/NĐ-CP ngày 02/02/2018 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm.

Lưu ý quan trọng: Nghị định 15/2018/NĐ-CP đã thay thế Nghị định số 38/2012/NĐ-CP. Theo đó, từ năm 2018 trở đi, cơ chế "công bố hợp quy/công bố phù hợp quy định an toàn thực phẩm" trước đây được chuyển sang hai hình thức mới là tự công bố sản phẩm và đăng ký bản công bố sản phẩm. Vì vậy, tính đến năm 2020, doanh nghiệp thực hiện thủ tục công bố sản phẩm theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP.

Đối tượng phải công bố sản phẩm thực phẩm

Theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm thực hiện công bố sản phẩm theo hai nhóm:

• Tự công bố sản phẩm: áp dụng với thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, dụng cụ chứa đựng thực phẩm và vật liệu bao gói tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.
• Đăng ký bản công bố sản phẩm: áp dụng với thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt; sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ đến 36 tháng tuổi; phụ gia thực phẩm hỗn hợp có công dụng mới hoặc không thuộc danh mục được phép sử dụng.

Sản phẩm, nguyên liệu chỉ dùng để sản xuất, gia công hàng xuất khẩu hoặc phục vụ sản xuất nội bộ, không tiêu thụ tại thị trường trong nước thì được miễn thực hiện thủ tục tự công bố.

Hồ sơ công bố sản phẩm thực phẩm

Đối với hồ sơ tự công bố sản phẩm, doanh nghiệp chuẩn bị:

• Bản tự công bố sản phẩm theo Mẫu số 01 Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP;
• Phiếu kết quả kiểm nghiệm an toàn thực phẩm của sản phẩm trong thời hạn 12 tháng tính đến ngày nộp hồ sơ, do phòng kiểm nghiệm được chỉ định hoặc được công nhận phù hợp ISO 17025 cấp;
• Mẫu nhãn sản phẩm hoặc hình ảnh chụp trực tiếp từ nhãn sản phẩm.

Đối với hồ sơ đăng ký bản công bố sản phẩm, ngoài bản công bố theo Mẫu số 02, doanh nghiệp bổ sung phiếu kiểm nghiệm, bằng chứng khoa học chứng minh công dụng, giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm và các giấy tờ tương ứng với sản phẩm trong nước hay nhập khẩu. Riêng thực phẩm bảo vệ sức khỏe cần thêm Giấy chứng nhận đạt thực hành sản xuất tốt (GMP) áp dụng từ ngày 01/7/2019.

Trình tự thực hiện thủ tục công bố

• Tự công bố sản phẩm: Tổ chức, cá nhân tự công bố sản phẩm trên phương tiện thông tin đại chúng, trang thông tin điện tử của mình hoặc niêm yết tại trụ sở, đồng thời nộp 01 bản đến cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ định. Ngay sau khi tự công bố, doanh nghiệp được quyền sản xuất, kinh doanh và chịu trách nhiệm về an toàn sản phẩm.
• Đăng ký bản công bố sản phẩm: Doanh nghiệp nộp hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền (Bộ Y tế/Cục An toàn thực phẩm hoặc cơ quan do UBND cấp tỉnh chỉ định tùy loại sản phẩm) và chỉ được lưu thông sản phẩm sau khi có Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố.

Thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ

Tùy loại sản phẩm, cơ quan tiếp nhận có thể là Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt và sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ đến 36 tháng tuổi; hoặc cơ quan quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ định đối với các sản phẩm còn lại.

Một số lưu ý khi công bố sản phẩm thực phẩm

• Các tài liệu trong hồ sơ phải thể hiện bằng tiếng Việt; tài liệu tiếng nước ngoài phải được dịch và công chứng, còn hiệu lực tại thời điểm nộp.
• Khi sản phẩm thay đổi tên, xuất xứ hoặc thành phần cấu tạo thì phải tự công bố lại; các thay đổi khác chỉ cần thông báo bằng văn bản.
• Doanh nghiệp nên đăng ký bảo hộ nhãn hiệu cho sản phẩm để tránh tranh chấp thương hiệu trong quá trình lưu hành.

Thủ tục công bố sản phẩm thực phẩm đòi hỏi chuẩn bị hồ sơ chính xác và kiểm nghiệm đầy đủ. Bạn đọc có thể tham khảo thêm bài Dịch vụ công bố thực phẩm để nắm rõ quy trình tự công bố và đăng ký bản công bố sản phẩm theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP.