Điều kiện làm sổ đỏ theo quy định mới nhất hiện nay

Sổ đỏ hay Sổ hồng là cách gọi dân dã của người dân đối với Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Theo quy định pháp luật về đất đai tại thời điểm năm 2020, khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định, người sử dụng đất sẽ được cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận theo mẫu chung của Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Việc xác định điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận phụ thuộc vào việc thửa đất đó đã có giấy tờ về quyền sử dụng đất hay chưa. Đối với các trường hợp đất đang sử dụng ổn định, không có tranh chấp và không thuộc diện bị thu hồi, pháp luật quy định các nhóm điều kiện cụ thể như sau:

Điều kiện cấp Giấy chứng nhận đối với đất có giấy tờ về quyền sử dụng đất

Căn cứ Điều 100 Luật Đất đai 2013 và Điều 18 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 01/2017/NĐ-CP), hộ gia đình và cá nhân đang sử dụng đất có giấy tờ về quyền sử dụng đất được cấp Giấy chứng nhận theo các nhóm sau:

Nhóm 1: Được cấp Giấy chứng nhận và không phải nộp tiền sử dụng đất

Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định và có một trong các loại giấy tờ sau đây:

• Các giấy tờ về quyền sử dụng đất được cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước Việt Nam dân chủ Cộng lập, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam hoặc Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam cấp trước ngày 15/10/1993.
• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp hoặc có tên trong Sổ đăng ký ruộng đất, Sổ địa chính trước ngày 15/10/1993.
• Giấy tờ hợp pháp về thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất hoặc tài sản gắn liền với đất; giấy tờ giao nhà tình nghĩa, nhà tình thương gắn liền với đất.
• Giấy tờ chuyển nhượng quyền sử dụng đất, mua bán nhà ở gắn liền với đất ở trước ngày 15/10/1993 được UBND cấp xã xác nhận là đã sử dụng trước thời điểm này.
• Giấy tờ thanh lý, hóa giá nhà ở gắn liền với đất ở; giấy tờ mua nhà ở thuộc sở hữu nhà nước theo quy định pháp luật.
• Các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất do cơ quan có thẩm quyền thuộc chế độ cũ cấp như: Bằng khoán điền thổ; Văn tự đoạn mãi bất động sản; Bản di chúc hoặc thỏa thuận phân chia di sản về nhà ở có chứng nhận của cơ quan cũ; Giấy phép xây cất nhà ở hoặc hợp thức hóa kiến trúc của cơ quan cũ...
• Sổ mục kê đất, sổ kiến điền lập trước ngày 18/12/1980.
• Các giấy tờ được lập trong quá trình thực hiện đăng ký ruộng đất theo Chỉ thị 299-TTg ngày 10/11/1980 của Thủ tướng Chính phủ (bao gồm biên bản xét duyệt của Hội đồng đăng ký ruộng đất cấp xã, bản tổng hợp trường hợp sử dụng đất hợp pháp...).
• Giấy tờ về việc chứng nhận đã đăng ký quyền sử dụng đất của UBND cấp xã, huyện hoặc tỉnh.
• Giấy tờ kê khai đăng ký nhà cửa được cơ quan có thẩm quyền xác nhận, trong đó có ghi diện tích đất có nhà ở.
• Giấy tờ giao đất cho cán bộ, chiến sĩ làm nhà ở trước ngày 15/10/1993 theo Chỉ thị 282/CT-QP của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng phù hợp với quy hoạch.
• Các giấy tờ về việc di dân đi xây dựng khu kinh tế mới hoặc di dân tái định cư được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
• Giấy tờ của nông trường, lâm trường quốc doanh về việc giao đất cho người lao động làm nhà ở.
• Giấy tờ chứng nhận việc xây dựng, sửa chữa nhà ở, công trình được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp phép hoặc xác nhận.

Nhóm 2: Sử dụng đất có giấy tờ nhưng tên người trên giấy tờ là người khác

Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất có một trong các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất nhưng trên đó ghi tên người khác, kèm theo giấy tờ về việc chuyển quyền sử dụng đất có chữ án/chữ ký của các bên liên quan. Nếu việc chuyển quyền này thực hiện trước ngày 01/7/2014 và đất không có tranh chấp thì được cấp Giấy chứng nhận và không phải nộp tiền sử dụng đất.

Nhóm 3: Sử dụng đất theo quyết định của cơ quan nhà nước

Hộ gia đình, cá nhân được sử dụng đất theo bản án hoặc quyết định của Tòa án nhân dân; quyết định thi hành án của cơ quan thi hành án; văn bản công nhận kết quả hòa giải thành; hoặc quyết định giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai đã có hiệu lực pháp luật. Trường hợp chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính thì phải thực hiện theo quy định.

Nhóm 4: Đất được Nhà nước giao hoặc cho thuê từ ngày 15/10/1993 đến trước 01/7/2014

Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất được Nhà nước giao đất, cho thuê đất trong giai đoạn từ 15/10/1993 đến trước ngày 01/7/2014 mà chưa được cấp Giấy chứng nhận thì vẫn được xem xét cấp Giấy chứng nhận theo quy định (với điều kiện thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính nếu có).

Điều kiện cấp Giấy chứng nhận đối với đất không có giấy tờ về quyền sử dụng đất

Đối với trường hợp đất không có các loại giấy tờ nêu trên, việc xem xét cấp Giấy chứng nhận được căn cứ theo Điều 101 Luật Đất đai 2013. Tùy vào nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất, người sử dụng đất sẽ được xem xét cấp Giấy chứng nhận mà không phải nộp tiền sử dụng đất hoặc phải thực hiện nghĩa vụ tài chính tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể.

Trong quá trình xác định loại đất để làm thủ tục, nếu có sự chồng lấn về mục đích sử dụng, cơ quan chức năng sẽ căn cứ vào Nghị định số 01/2017/NĐ-CP để xác định ranh giới hoặc loại đất có giá cao nhất. Nếu phát sinh các vấn đề về tranh chấp trong quá trình kê khai, người dân cần nắm rõ thủ tục khởi kiện tranh chấp đất đai theo quy định pháp luật để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.