Giải đáp mọi thắc mắc về chủ đề vốn bt là gì? Liên hệ ngay với Luật sư Legalzone theo hotline 0984171182 để được luật sư tư vấn miễn phí
Trong bối cảnh nguồn lực ngân sách Nhà nước còn hạn chế, việc huy động các nguồn vốn ngoài ngân sách để phát triển cơ sở hạ tầng là vô cùng cần thiết. Một trong những hình thức phổ biến được áp dụng nhằm tận dụng nguồn lực xã hội hóa chính là đầu tư theo phương thức Build - Transfer (BT). Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cái nhìn chi tiết về khái niệm, đặc điểm và quy trình thực hiện dự án theo hình thức này dựa trên các quy định pháp luật tại thời điểm năm 2020.
Theo quy định tại Khoản 5 Điều 3 Nghị định số 63/2018/NĐ-CP về đầu tư theo hình thức đối tác công tư, hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (sau đây gọi tắt là hợp đồng BT) được hiểu như sau:
Về bản chất, đây là một dạng của mô hình hợp đồng đối tác công tư (PPP), nơi Nhà nước và nhà đầu tư cùng chia sẻ trách nhiệm và lợi ích trong việc phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội.
Các dự án thực hiện theo hình thức vốn BT chịu sự điều chỉnh của hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đa dạng, bao gồm các luật về đầu tư, xây dựng và đấu thầu. Cụ thể:
Quy trình thực hiện một dự án có vốn BT thường trải qua các giai đoạn nghiêm ngặt nhằm đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả kinh tế:
Căn cứ theo Ngh động số 63/2018/NĐ-CP, dự án BT phải được lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đối với các nhóm dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A và nhóm B. Đối với dự án nhóm C, quy trình có thể đơn giản hơn nhưng vẫn cần sự thẩm định của cơ quan có thẩm quyền để quyết định chủ trương đầu tư.
Sau khi chủ trương đầu tư được phê duyệt, phần vốn Nhà nước trong dự án sẽ được đưa vào kế hoạch đầu tư công trung hạn. Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày có quyết định, các cơ quan chức năng phải công bố thông tin dự án trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia theo quy định của Luật Đấu thầu.
Cơ quan chuyên môn thuộc Bộ, ngành hoặc UBND cấp tỉnh/huyện sẽ tổ chức lập báo cáo nghiên trình nghiên cứu khả thi. Đối với các dự án do nhà đầu tư đề xuất, cơ quan Nhà nước sẽ giao cho nhà đầu tư thực hiện việc lập báo cáo này.
Nội dung báo cáo phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về kỹ thuật và pháp lý tại Điều 54 Luật Xây dựng. Quá trình thẩm định không chỉ dừng lại ở thiết kế cơ sở mà còn cần sự tham gia ý kiến của các cơ quan quản lý về môi trường, phòng chống cháy nổ để đảm bảo dự án khả thi về mọi mặt.
Việc lựa chọn nhà đầu tư được thực hiện sau khi báo cáo nghiên cứu khả thi đã được phê duyệt. Nhà đầu tư có thể được lựa chọn thông qua hai hình thức chính là đấu thầu rộng rãi hoặc chỉ định thầu (trong các trường hợp đặc biệt theo quy định). Quy trình này bao gồm từ khâu lập hồ sơ mời sơ tuyển, đánh giá hồ sơ dự thầu cho đến giai đoạn đàm phán và hoàn thiện hợp đồng.
Sau khi kết quả lựa chọn nhà đầu tư được phê duyệt, nhà đầu tư tiến hành thành lập doanh nghiệp dự án để thực hiện các bước tiếp theo. Việc ký kết hợp đồng dự án là căn cứ pháp lý quan trọng nhất để triển khai xây dựng công trình.
Giai đoạn này bao gồm việc lựa chọn nhà thầu phụ, thiết kế kỹ thuật, thi công xây dựng, giám sát, nghiệm thu và đưa công trình vào vận hành. Toàn bộ quá trình phải tuân thủ các quy chuẩn về quản lý chất lượng và chi phí đầu tư theo pháp luật về xây dựng hiện hành.
Cuối cùng, việc quyết toán vốn đầu tư sẽ được thực hiện bởi nhà thầu. Các bên có thể thỏa thuận lựa chọn đơn vị kiểm toán độc lập để xác định chính xác giá trị vốn đầu tư đã thực hiện, đảm bảo sự minh bạch giữa Nhà nước và nhà đầu tư.
Hình thức đầu tư BT đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển hạ tầng nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức về quản lý tài sản công. Việc hiểu rõ các quy định tại Nghị định số 63/2018/NĐ-CP và các luật liên quan là điều kiện tiên quyết để các nhà đầu tư thực hiện dự án đúng pháp luật, tránh các rủi ro về tranh chấp hợp đồng hoặc vấn đề vô hiệu hợp đồng trong quá trình vận hành.
