Căn cứ để quyết định gia hạn thời hạn chuẩn bị xét xử dân sự được Bộ Luật tố tụng dân sự năm 2015 bổ sung thêm là trường hợp sự kiện
Trong quá trình giải quyết các vụ án dân sự, việc tuân thủ thời hạn tố tụng là yêu cầu bắt buộc nhằm đảm bảo quyền lợi của các đương sự và tính kịp thời của công lý. Tuy nhiên, trước những vụ án có tính chất phức tạp hoặc phát sinh các yếu tố khách quan ngoài ý muốn, pháp luật cho phép Tòa án thực hiện việc gia hạn thời hạn chuẩn quyết định gia hạn thời hạn chuẩn bị xét xử dân sự.
Căn cứ theo quy định tại Bộ luật Tố tụng dân sự của Quốc hội, số 92/2015/QH13, thời hạn chuẩn bị xét xử được xác định dựa trên loại vụ án cụ thể. Thời hạn này được tính từ ngày Tòa án thụ lý vụ án cho đến ngày Thẩm phán ra một trong các quyết định tố tụng.
Cụ thể, đối với các vụ án không thuộc thủ tục rút gọn hoặc không có yếu tố nước ngoài, thời hạn chuẩn bị xét xử được quy định như sau:
Trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, Thẩm phán được giao các nhiệm vụ quan trọng như: lập hồ sơ vụ án, xác định tư cách đương sự, làm rõ tình tiết khách quan, thu thập chứng cứ và tổ chức phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải.
Pháp luật tố tụng dân sự cho phép Chánh án Tòa án ra quyết định gia hạn thời hạn chuẩn bị xét xử trong hai trường hợp đặc biệt:
Dựa trên tinh thần hướng dẫn tại Nghị quyết 05/2012/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, một vụ án được coi là có tính chất phức tạp khi hội tụ các yếu tố như: có nhiều đương sự, liên quan đến nhiều lĩnh vực pháp luật khác nhau; tài liệu, chứng cứ mâu thuẫn cần thời gian nghiên cứu; hoặc các vụ việc liên quan đến yếu tố nước ngoài cần thực hiện thủ tục ủy thác tư pháp.
Đây là những yếu tố tác động từ bên ngoài khiến Tòa án không thể giải quyết vụ án đúng hạn:
Khi có căn cứ gia hạn, Chánh án Tòa án có thẩm quyền quyết định kéo dài thời hạn chuẩn bị xét xử nhưng phải đảm bảo giới hạn tối đa:
Lưu ý rằng, nếu cần chờ kết quả giám định hoặc kết quả ủy thác tư pháp mà đã hết cả thời hạn chuẩn bị xét xử (bao gồm cả thời gian gia hạn), Thẩm phán sẽ căn cứ vào quy định về tạm đình chỉ vụ án thay vì tiếp tục gia hạn.
Kết thúc thời hạn chuẩn bị xét xử, tùy thuộc vào diễn biến và kết quả thu thập chứng cứ, Thẩm phán sẽ ra một trong các quyết định sau:
Sau khi có quyết định đưa vụ án ra xét xử, Tòa án phải mở phiên tòa trong thời hạn 01 tháng; trường hợp có lý do chính đáng thì thời hạn này có thể kéo dài lên đến 02 tháng.
