Xử lý hành vi công khai thông tin cá nhân của người nổi tiếng được pháp luật quy định cụ thể như thế nào? Hãy theo dõi bài viết sau
Việc xâm phạm thông tin cá nhân, đặc biệt là đối với những người nổi tiếng, đang trở thành một vấn đề nhức nhối trong xã hội. Điển hình như trường hợp Hoa hậu Trần Tiểu Vy sau khi đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2018 đã ngay lập tức bị lộ bảng điểm tốt nghiệp cá nhân lên mạng xã hội. Thực trạng này không chỉ dừng lại ở giới nghệ sĩ mà còn lan rộng ra nhiều chủ thể khác trong đời sống, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền riêng tư và danh dự của cá nhân.
Dưới góc độ pháp lý tại thời điểm hiện tại, các hành vi tự ý công khai thông tin cá nhân, hình ảnh của người khác mà không được sự cho phép sẽ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật ở nhiều cấp độ khác nhau, bao gồm dân sự, hành chính và hình sự.
Quyền về đời sống riêng tư là một trong những quyền cơ bản của con người được Hiến pháp bảo vệ nghiêm ngặt. Cụ thể, tại Khoản 1 Điều 21 Hiến pháp năm 2013 quy định: Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình; đồng thời có quyền bảo vệ danh dự, uy tín của mình. Nhà nước có trách nhiệm bảo đảm an toàn cho các thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình này.
Liên quan đến việc sử dụng hình ảnh, Điều 32 Bộ luật Dân sự năm 2015 cũng quy định rõ quyền của cá nhân đối với hình ảnh. Việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý. Khi có hành vi sử dụng hình ảnh, thông tin cá nhân để đăng tải lên mạng xã hội mà không có sự đồng thuận, đây được coi là hành vi xâm phạm quyền cá nhân.
Trong trường hợp bị xâm phạm, chủ thể có quyền yêu cầu Tòa án ra quyết định buộc người vi phạm phải thực hiện các biện pháp như: thu hồi thông tin, chấm dứt việc sử dụng hình ảnh trái phép, bồi thường thiệt hại và áp dụng các biện pháp xử lý khác theo quy định của pháp luật để khôi phục lại danh dự, uy tín.
Đối với các hành vi vi phạm liên quan đến việc khai thác dữ liệu số và truyền đưa thông tin trên không gian mạng, cơ quan chức năng có thể áp dụng các hình thức xử phạt hành chính. Theo quy định tại Điều 66 Nghị định số 174/2013/NĐ-CP, mức phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng sẽ được áp dụng đối với một trong các hành vi sau:
Điều này cho thấy pháp luật không chỉ bảo vệ quyền sở hữu dữ liệu mà còn ngăn chặn việc sử dụng công nghệ như một công cụ để tấn công tinh thần và danh dự cá nhân.
Trong những trường hợp hành vi xâm phạm thông tin cá nhân gây hậu quả nghiêm trọng, người thực hiện hành vi có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự năm 201 nghiệm sửa đổi, bổ sung năm 2017.
Tại Khoản 1 Điều 155 quy định về Tội làm nhuyết người khác: Người nào có hành vi xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác thì có thể bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.
Tại điểm b Khoản 1 Điều 288 quy định về các hành vi lợi dụng mạng máy tính, mạng viễn thông để trục lợi hoặc gây hậu quả xấu. Cụ thể, nếu người nào thực hiện việc mua bán, trao đổi, tặng cho, sửa chữa, thay đổi hoặc công khai hóa thông tin riêng hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân trên mạng máy tính, mạng viễn thông mà không được phép của chủ sở hữu, dẫn đến các hậu quả như:
Khi đó, người vi phạm có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc hình phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
Như vậy, tùy vào tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi xâm phạm thông tin cá nhân mà chủ thể vi phạm có thể phải chịu trách nhiệm dân sự (bồi thường thiệt hại), xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Việc hiểu rõ các quy định pháp luật là cần thiết để mỗi cá nhân tự bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình cũng như tôn trọng quyền riêng tư của người khác trong kỷ nguyên số.
