Xe không chính chủ có sang tên được không

Kể từ ngày 01/01/2020, Nghị định số 100/2019/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành. Theo đó, các quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ đã được siết chặt, đặc biệt là mức phạt đối với hành vi không thực hiện đăng ký sang tên khi mua bán xe (thường gọi là lỗi "xe không chính chủ"). Để giúp người dân nắm rõ quyền lợi và nghĩa vụ, bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi quyết về quy định và thủ tục sang tên xe máy cũ.

Xe không chính chủ có sang tên được không?

Về mặt pháp lý, việc mua bán xe mà chưa thực hiện thủ tục sang tên không ngăn cản quyền sở hữu hợp pháp của người mua, nhưng sẽ gây khó khăn trong việc quản lý và tiềm ẩn rủi ro pháp lý. Nếu người mua thực hiện đầy đủ các bước về chứng minh chuyển quyền sở hữu và nộp lệ phí trước bạ theo quy định, việc sang tên vẫn được cơ quan Công an thực hiện.

1. Chuẩn bị hồ sơ mua bán xe máy

Để đảm bảo tính hợp pháp của giao dịch, bên bán và bên mua cần chuẩn bị các loại giấy tờ sau:

Đối với bên bán:

• Giấy chứng nhận đăng ký xe (bản chính);
• Chứng minh nhân dân hoặc Thẻ căn cước công dân (bản chính);
• Sổ hộ khẩu (bản chính);
• Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân (nếu độc thân) hoặc Giấy chứng nhận kết hôn (để tránh tranh chấp tài sản chung giữa vợ và chồng).

Trường hợp bên bán không trực tiếp thực hiện giao dịch, có thể lập Hợp đồng ủy quyền được công chứng/chứng thực để người khác thay mặt thực hiện.

Đối với bên mua:

• Chứng minh nhân dân hoặc Thẻ căn cước công dân (bản chính);
• Sổ hộ trình (bản chính).

Người dân cần lưu ý các vấn đề về nguồn gốc tài sản, tương tự như việc tìm hiểu mua xe không chính chủ có sang tên được không để tránh rủi ro tranh chấp sau này.

2. Thực hiện công chứng, chứng thực hợp đồng mua bán

Căn cứ theo quy định tại Thông tư số 15/2014/TT-BCA, việc chuyển quyền sở hữu xe phải được thực hiện thông qua các văn bản có giá trị pháp lý. Cụ thể:

• Giấy bán, cho, tặng xe của cá nhân phải được công chứng tại tổ chức hành nghề công chứng hoặc chứng thực chữ ký tại Ủy ban nhân danh (UBND) xã, phường, thị trấn.
• Đối với các loại giấy tờ chuyên dùng, việc chứng thực sẽ do UBND cấp xã nơi người bán thường trú thực hiện.

3. Nghĩa vụ nộp lệ phí trước bạ khi sang tên

Khi thực hiện chuyển quyền sở hữu, chủ xe mới có nghĩa vụ kê khai và nộp lệ phí trước bạ theo quy định tại Thông tư số 229/2016/TT-BTC. Công thức tính lệ phí trước bạ cho xe máy cũ như sau:

Số tiền lệ phí trước bạ = Giá trị tài sản tính lệ phí trước bạ × Mức thu theo tỷ lệ (%)

Trong đó, giá trị tài sản được xác định dựa trên giá trị xe mới nhân với tỷ lệ phần trăm chất lượng còn lại (khấu hao) tùy theo thời gian sử dụng:

• Sử dụng dưới 1 năm: Giá trị còn lại là 90%.
• Từ 1 đến 3 năm: Giá trị còn lại là 70%.
• Từ 3 đến 6 năm: Giá trị còn lại là 50%.
• Từ 6 đến 10 năm: Giá trị còn lại là 30%.
• Trên 1 sử dụng trên 10 năm: Giá trị còn lại là 20%.

Mức thu lệ phí trước bạ thông thường đối với xe máy cũ là 1%. Tuy nhiên, cần lưu ý các trường hợp chuyển nhượng tại các thành phố lớn như Hà Nội hay TP. Hồ Chí Minh có thể áp dụng mức thuế suất khác tùy theo nguồn gốc kê khai trước đó.

Quy trình thực hiện thủ tục sang tên xe máy

Trường hợp 1: Sang tên xe cùng huyện

Bước 1: Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định pháp luật đã nêu trên.

Bước 2: Nộp hồ sơ tại Bộ phận một cửa của Công an cấp huyện. Tại đây, cán bộ tiếp nhận sẽ thực hiện:

• Kiểm tra giấy tờ chủ xe và hướng dẫn viết Giấy khai đăng ký xe.
• Kiểm tra thực tế phương tiện (số máy, số khung, nhãn hiệu, màu sơn...) và yêu cầu cà số máy, số khung dán vào giấy khai.
• Đối chiếu hồ sơ, thu lại biển số cũ (nếu thuộc trường hợp phải đổi sang biển 5 số) và chứng nhận đăng ký xe cũ; cấp giấy hẹn cho chủ xe.

Bước 3: Nhận giấy hẹn và nhận Giấy chứng nhận đăng ký xe mới.

Trường hợp 2: Sang tên xe khác huyện

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ gồm: Chứng từ lệ phí trước bạ, chứng từ chuyển quyền sở hữu (hợp đồng mua bán) và giấy tờ của chủ xe.

Bước 2: Nộp hồ sơ tại trụ sở Phòng Cảnh sát giao thông hoặc Công an cấp huyện nơi xe đang đăng ký. Thời hạn hoàn thành thủ tục không quá 02 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Trường hợp 3: Sang tên xe khác tỉnh

Đây là quy trình phức tạp hơn, chia làm hai giai đoạn:

Giai đoạn 1: Người bán thực hiện tại nơi đã cấp đăng ký cũ

• Chuẩn bị: 02 Giấy khai sang tên di chuyển xe (Mẫu số 04), chứng từ chuyển quyền sở hữu, giấy đăng ký và biển số xe gốc.
• Nộp hồ sơ tại cơ quan Công an cấp huyện nơi quản lý xe để làm thủ tục thu hồi. Sau đó, chủ cũ sẽ nhận lại hồ sơ gốc và được cấp giấy chứng nhận đăng ký tạm thời, biển số tạm thời.

Giai đoạn 2: Người mua thực hiện tại nơi chuyển đến

• Chuẩn bị: Giấy khai đăng ký xe (Mẫu số 02), chứng từ lệ phí trước bạ, giấy khai sang tên di chuyển kèm hồ sơ gốc của xe và giấy tờ cá nhân người mua.
• Nộp hồ sơ tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của Công an cấp huyện nơi cư trú. Sau khi hoàn tất nghĩa vụ lệ phí theo quy định, chủ mới sẽ được cấp biển số và đăng ký xe mới.