Do có sự bất đồng giữa H5 & H4 từ trước trong việc khai thác quặng M tại khu vực V tỉnh Hà Tĩnh vào Khoảng 14 giờ, ngày 08/01/2013 đỉnh điểm mâu thuẫn vô ý làm chết người
Trong hoạt động tố tụng hình sự, việc xác định hành vi khách quan và lỗi của người phạm tội là yếu tố then chốt để định tội danh. Dưới đây là nội dung tóm tắt và phân tích pháp lý liên quan đến Bản án số 04/2017/HSST ngày 23/02/2017 về tội "Vô ý làm chết người".
Vụ việc phát sinh từ mâu thuẫn trong việc khai thác quặng M tại khu vực tỉnh Hà Tĩnh giữa các cá nhân H5 và H4. Vào khoảng 14 giờ ngày 08/01/2013, sau khi nghe tin có xe ô tô vào chở quặng, ông H đã cùng cháu là S đi kiểm tra hiện trường.
Tại hiện trường, một sự việc xô xát đã xảy ra giữa các nhóm người. Ban đầu, do mâu thuẫn về việc chặn xe chở quặng, nhân viên của phía H4 là Bùi Quốc N1 đã bị S đấm vào mặt và đe dọa. Tiếp đó, một cuộc ẩu đả bằng hung khí (dao) diễn ra giữa T và Nguyễn Sỹ L1 (anh rể của H), khiến cả hai đều bị thương.
Trong lúc hỗn loạn, Nguyễn Viết L2 cũng tham gia dùng dao chém vào tay anh L1. Cùng thời điểm đó, Nguyễn Văn N khi thấy ông H đang cầm súng thể thao hướng về phía mình đã lo sợ bỏ chạy. Trong quá trình truy đuổi và xảy ra va chạm, ông H đã nổ súng. Viên đạn trúng vào người anh L1 khi nạn nhân đang đứng ở vị trí phía trên dốc, lưng quay về phía người bắn. Sau khi thấy anh L1 ngã xuống, Nguyễn Văn N còn dùng gậy tre tác động thêm hai nhát vào vùng ngực và đất gần nạn nhân.
Qua quá trình xem xét các chứng cứ vật chất và kết quả giám định pháp y, Tòa án đã xác định nguyên nhân tử vong của nạn nhân Nguyễn Sỹ L1 là do đa vết thương. Trong đó, chấn thương nghiêm trọng tại vùng ngực dẫn đến gãy cung trước xương sườn số 3, 4, 5 bên trái và gây vỡ mỏm tim. Đây được xác định là nguyên nhân trực tiếp và chính yếu dẫn đến cái chết của nạn nhân.
Dựa trên các tình tiết về hành vi sử dụng vũ khí quân dụng/súng thể thao và sự thiếu kiểm soát trong quá trình nổ súng, Tòa án nhận định hành vi của bị cáo Nguyễn Văn H đã hội đủ các yếu tố cấu thành tội "Vô ý làm chết người". Với tính chất và mức độ vi phạm, Tòa án cấp sơ thẩm đã tuyên phạt bị cáo Nguyễn Văn H 04 (bốn) năm tù giam.
Để xác định một hành vi có phạm vào tội vô ý làm chết người hay không, cơ quan tiến hành tố tụng dựa trên các yếu tố cấu thành tội phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự. Tại thời điểm xảy ra vụ án và xét xử, căn cứ pháp lý được áp dụng là Bộ luật Hình sự năm 1999.
Theo quy định tại Điều 98 Bộ luật Hình sự 1999 về tội vô ý làm chết người, các yếu tố cần xem xét bao gồm:
Việc phân định giữa tội vô ý làm chết người và các tội danh khác như cố ý gây thương tích dẫn đến chết người đòi hỏi sự xem xét kỹ lưỡng về ý chí chủ quan của bị cáo tại thời điểm thực hiện hành vi. Nếu không có sự chuẩn bị trước về ý đồ sát hại nhưng lại thiếu trách nhiệm trong việc sử dụng hung khí, hành vi sẽ được định danh là vô ý.
Trong các tranh chấp dân sự liên quan đến bồi thường thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm, người dân cũng cần lưu ý các quy định về quyền sở hữu và ranh giới tài sản để tránh những xung đột tương tự như trường hợp trái cây trổ sang vườn người khác có được ăn không, nhằm hạn chế tối đa các mâu thuẫn phát sinh từ tranh chấp đất đai, tài sản.
Tóm lại, bản án số 04/2017/HSST là bài học về việc kiểm soát hành vi và sử dụng vũ khí, công cụ hỗ trợ. Mọi hành động thiếu cẩn trọng, dù không có mục đích sát hại từ trước, vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự nghiêm khắc trước pháp luật khi gây ra hậu quả làm mất đi tính mạng của người khác.
